Thesaurus Indogermanischer Text- und Sprachmaterialien

Caucasica-Georgica

Abdulmesiani

Achtung: Um die in diesem Text erscheinenden Sonderzeichen auf Bildschirm und Drucker sichtbar zu machen, muß das TITUS-Fontpaket Oriens Christianus installiert sein. Der Net-Browser ist so einzustellen, daß für das Encoding "User-defined" dokumentspezifische Fonts genutzt werden können. Attention: The non-ASCII characters as contained in this page can only be displayed and printed by installing the TITUS font package Oriens Christianus and by enabling the use of "document-specified fonts" for the "user-defined" encoding in your net browser..


Achtung: Dies ist eine Internet-Sonderausgabe des ABDULMESIANI. Bei Zitierung ist das Erstellungsdatum anzugeben. Attention: This is a special edition of ABDULMESIANI for the internet. In quotations, please indicate the date of last changes.



ABDULMESIANI ŞAVTELI, ABDULMESIANI NACH DEN EDITIONEN VON N.JA. MARR UND S. LOLAŞVILI BEARBEITET VON J. GIPPERT UND V. IMNAIŞVILI FRANKFURT, 10.3.1996
ABD.ŞESAVALI 1 1 samebit ╠mertman, arsebit ertman momces me s┬avla tkvenda ŕemÍobad! 2 giř╠vna kebani: m┬ads ak ebani, /davitis /davit v■de musiÍobad. 3 mesma /zevsuri: ra vnaxe, vsuri, rom si´šva metxznes mepisa řnobad, 4 mun gulisxmobit tvit gulis qmobit Íari sibrřnisa sulelta cnobad. 2 1 ŕemoÍrbit, brřenno, /atinelt řeno, /tamars vakebdet meped cxebulsa, 2 /Íri´s, /alabs, /ma╠ribs, /egviň´es, /maŕrišs, /─inet-ma─inets, /tarŕis kebulsa! 3 romelni /elnit, romelni /elnit tavs /sogra´isebr s┬avlit gebulsa, 4 varsÍvlavt-mricxvelno, sxvat brřent mÍicxvelno, ver řal-gict kebad, tavs hšopt vnebulsa. 3 1 ře /adamisi, msgavsad amisi, visca exilvon, mamcnon, sad ari? 2 ╠mertman samotxit mogvca sam-otxit eter br┬šinvale, mzeebr sadari; 3 a╠mosavletit da dasavletit, samxrit ─rdilomdis hňoon, sad ari 4 zesÍnel-kvesÍnelit da garesÍnelit, uÍanasÍnelit upsÍrult sadari? ABD.I 4 1 vi┬šo-╠a kebad, řvil ŕeÍadrebad: msmenelt vau┬šo kvešnis mňšrobeli, 2 mqne, lmobieri, kveli, řlieri, haerovani, m´Íiced mplobeli, 3 ŕaravand-gmiri, orgult gamgmiri, m´erta kvesÍnelad damamxobeli, 4 ri´ori, brřeni, mepeta řeni, asňarezta zed msňaraznobeli. 5 1 /davitisada /davit isada, epuca upals si´šva-m´Íiceda: 2 "naŕobni ŕenni, ŕen mier ŕenni, davsva msa■ulad sašdarta zeda". 3 ese misit-a, ese misita Íurtxevit uplebs řalta ŕem┬eda. 4 a /kamit mor─i! aka mit mor─i sa´uxelebrsa, artu ared-a. 6 1 ar /ionatan, ario /natan, vin kmna mas zeda zet-mcxebeloba; 2 dacxra, dašudna, misgan gancudna ugmilta borgit zar-mcemeloba. 3 /davit řlieri, mqned saŕineli, uplebs da mtavrobs ur─t-ŕem┬veloba. 4 vgoneb /maksimed: ─emtvis maks imed - misgan s■ulisa dambe┼dveloba. 7 1 qmobs ╠merc xalisad, a mercxalisad qma-´Íbil-mqmobared iadonisad; 2 nařvi /libanit, saro /ermonit, /piniÍad zrdili /enagdimisad, 3 nergad vardisad /ierikosad - sxvamc ra vaqseno msgavsad amisad? 4 /asapic ari a sapicari, damam´Íicari ┬inas┬arisad! 8 1 bolok-bolokad, mšis sasalukad brřeni ri´orebs mistvis samotxit: 2 "miron-gundruÍad, ŕ´aqsad, Íasiad, taplad, mananad, sřed tkves siňoxit, 3 okrod /semurad, murad /kamurad, alvad, Íinamod, sarda-saro xit. 4 nargiz-lavro´i, ia-maÍro´i mistvis amsgavses, rom ars samotxit". 9 1 gavsilo amit, hgav, /siloamit ŕecodebisa bi┬ta ┬armr╠vnelad 2 vmo┬mob sulebsa das-dasulebsa, samaradisod s─nde ganuxr┬nelad. 3 mqne xar /asuri, m┼vre´ta asuri, alvis xe-´ani r´o-ganpenilad. 4 gxedven ra ╠amit, mosrne ra╠amit, mi┬evnul ikmnen tvit siÍvdid-kmnilad. 10 1 mzrdel ars monata: zecit monata ivlisis mzeman zed lomsa ■domit. 2 ´omni da erni, šrmani da berni adidebdian ŕvebit da xldomit. 3 arian mqecni, mtani da borcvni, ma╠narni, velni mistvis ŕevrdomit. 4 ŕemusravs, ŕepkvavs, txemsa vis erkvas ┼urad ─apxu´i, orgult mi┬domit. 11 1 /tamar mepesa, m´ert sisxl-m─kepesa, uÍvdavt ┬šarosa, cis samšarosa, 2 sxvata mřlevelsa, tvit uřlevelsa, ÍisÍasad mkcevsa, ´anad sarosa, 3 mzed saxovansa, tvit axovansa, ertgulta qsnil-hšops, m´ert esarosa. 4 mned mistvis višo, suli ganvišo, upalsa ─emsa ramc gamšarosa! 12 1 akvs mas dabe┼dvit, smenit da xedvit "sibrřnis dasabam-- ŕiŕi uplisa". 2 nateli, ┬rpeli, uxr┬nel-mšopeli, ŕem┬šnarebeli davrdomilis-a. 3 cud-švnis man m´erni, orgulta erni, saqmilman vit kmnis řali cvilisa. 4 /mose da /aron txemsa daaron mas alabas´ri nelsacxeblisa. 13 1 us┬ro /xaranit, - gaixaranit! - m┬iÍvlisa mÍleb ars, ar damma´ is-a. 2 msgavs a man´isa, ar aman´isa, upros m´Íiceobs andama´isa, 3 upalt mtavari, m┼er samtav ari samsa■ulosa srulad matisa; 4 s┬orad ars mzisa, Íir─xibsa zisa, mta verad s┬oravs /arara´isa. 14 1 madlisa ňuri, sibrřnis sadguri, mqedari ╠mrtisa sam-xa´ovnisa; 2 uzverlebita, surnelebita msgavs ars ┬midisa /samironisa. 3 šnosa ŕroŕanta, m╠era ŕroŕanta, qmani cud-ikmnes sapironisa, 4 kvešnisa z╠vari - ─rdilo da b╠vari davlon, vis řal-uc misebr ňovnisa? 15 1 /ziraks /Íronosit, /zinons /enosit s┬avla daebmis, brgvnil-hšops enita, 2 amat řalita rom atřalita or╠ano uřnon, eban ebnita. 3 /utrut-/saamit /zaalsa amit gankikebul-hšops řlierebita. 4 /salim da /turi, řlit uÍeturi, /ros´om, vera vcan, s┬oravs tu rita? ABD.II 16 1 řirit misisa /iesesisa ŕvili martali iŕva cxorebad, 2 kal┬ul-┬midisa ┬ilqdomilisa /sakartvelosa meped ┬odebad, 3 sve´ad s■ulisad, z╠uded sulisad, /agaris erta cecxlta momdebad! 4 axali pasi a xalipasi mravlad moertmis tavta monebad. 17 1 iÍitxven, s┬eren, tašumsa s─xreÍen, ramls hÍrven, ar─even bedta mattagan: 2 "─ven rom gvesmisa, ┬šarod gvesmisa samotxis ┬šlisa cxovelisagan". 3 vtkva me a┬ vita, rom ikmnes ┬vita mnatobni mřaprad sxivta mistagan? 4 xedven mzerita: "s┬oravs mze rita?"-- picven: "mihrida tvista sxivtagan!" 18 1 dovlat-svianad supevs mzianad, ŕvidta mnatobta garmoz╠udvita. 2 ganatlda are misit, vit mtvare, ros ganqmul išvnes cani qomita. 3 xilva mepisa m┼vre´elt episa- tvalni ma╠ni´ze poladobita. 4 lxinad gvešopis, ar gagvešopis! ars mi┬šiv ŕvebit da gancxromita. 19 1 mqedrad kvelobit, uřlevelobit, saxed us┬oro anagebita, 2 uplad sňasňe´ta, tvit kalakňe´ta, akvs-╠a godolni anagebita. 3 mŕvildta mazraÍa ukmna m´ert raÍa gulsa u┬šalod anagebita. 4 cud-hšops misansa ´ilismisansa xrizmost Íitxvita, ana gebita. ABD.III 20 1 a╠vřrna bageni, brgvnilad mageni gulisxmis-šopit ŕesxmad kebisa 2 ma╠lisa, mqnisa, brřenta sexnisa, a╠motkmad vi┬šo ne´a rebisa? 3 golebr m┬tolvare, arad mÍmolvare samartlad ╠irsi ne´arebisa. 4 ara stnavs risxva. gesmis? -ari sxva: namdvil ─veuli mo┬šalebisa. 21 1 esa martali: e samartali xes ŕeikms qmelsa ┬šalmomdinared. 2 akvs mas ´rioni sana´rioni sa┬misisagan samosad gared. 3 a┬ ese lomi, tvit e /selomi mistvis a╠ego Íetil-saqmared. 4 ┬šlad ars /geoni, vin legeoni ňirdašopil-šo ukmad, medgared. 22 1 akvs sasoeba mas, satnoeba, sar┬munoeba sišvarulita. 2 madlta ´alan´i, savsed balan´i ŕeuÍrebies tvit survilita. 3 kvelis sakmita vÍvirob ak mita, rac oden mesmis idumalita. 4 usxeuloni zecisa řalni mistvis iŕveben sixarulita. 23 1 /aptons brřavs, /atens, esret gaatens ┬švdiadsa natlad sxivni mzisani. 2 Íacman sulelman da usulelman ver gulisxma-šos zraxva misani; 3 pŕvis da surnelobs, tvit momcemelobs ─venda sibrřnesa madlni ╠mrtisani! 4 visca ŕehrisxda, namdvilve mihxvda mas salmobani siÍvdilisani. 24 1 brřanon samalad, ar tu samalad: "eli amo sit, es rom ara mit? 2 mastana ŕorad, -- artua ŕorad! -- /elia-/mosit, /esrom-/aramit. 3 kvelad ┼erita, risxvit, ┼erita eli am /osit, esro mar amit. 4 masar a rita? mas ar arita, el ia-mosit. es rom a, ra mit?" 25 1 vit vuřlot kebad, ŕesxmad, didebad tkvenda, msa■ulo simartlisao?! 2 hmtavrob da upleb, atavisupleb ňšrobilta, brřmedo si┬midisao. 3 /menandar gicnobs, okro-qmad giřnobs, samusiÍoo /zirakisao. 4 arseba gmzeobs: mis mier gmzeobs, ┬ia╠i gelis /abramisao. ABD.IV 26 1 xar uÍvdaveba! vit uÍv daveba? rac řal-mic, kebad vi┬šo m┬adeni: 2 ´urpa saxita cxovladsa xita mošme, mqne, uxvi daibadeni. 3 sibrřnisa sirad, s┬avlisa sirad gare mogetxznes ri´ort badeni. 4 a┬a metavsa: a┬ame tavsa ╠va┬li, vin u┬šis, tu raodeni. 27 1 zecit xar natlad, br┬šinvaled santlad, - ─ven tkvenad kebad si´šva rat urtit? - 2 msrvel--barbarozta, mřled--/sarÍinozta ─apxu´-■a┼v-┼urit, oroliturtit! 3 /isaÍebr ňirmŕob Íurtxevit, niŕob /melkizedeÍis locvit zeda-mtit. 4 /esavisita es avi sit a, - mau┬šon mtkmelta, - tuca rat urtit? 28 1 visca ugmires, mistvis ugmires ars es šovelta tvit-mňšrobeltasa, 2 ╠mrtisa sam-mzisa, vin zest sam zisa- etert, samšarot da ╠rubeltasa. 3 z╠udeta Íari, madlta pu´Íari u´Íbesad sřisa goleultasa. 4 ŕemusravs /baals, /moloks da /kamals, /as´ar´is Íerňsa sařageltasa. 29 1 mqedrobs unesa: gulad unesa satnoebisa ┼uri r─euli. 2 e sac eria, mexebr eria, razmni ŕeikmnes sul-daleuli. 3 kmnis ra navardi, mšis ganavardi, perobs, vit vardi tvit dacvaruli. 4 iqmarnis mÍlavni, qapad momÍlavni, a╠m´acebelni, grigal-karuli. 30 1 m´erta maxvilni ikmnes, vit cvilni, maxita mitve, romel daar┬šves, 2 ekmna ┬armartsa da ersa /martsa gansaxr┬nel, romel srul ňšrobil išvnes. 3 ra marzaňanta da sňata matta ŕehrisxda lomi, tvit nanvad i┬šes. 4 maŕin /davit, mat maŕin /davit mat mr─oblad sxeulta suli ganišves. 31 1 išvis ra zmita, uricxv razmita gulis-mdebelad tvista sňatatvis, 2 /gorgasliani, /davitiani droŕa iaxlis msrvelad m´ertatvis. 3 ar ve┼v, egzomi brřola da omi sxvasmca řal-edvis misgan mimart vis? 4 mebrřolta gundni šovlad švnis cudni qma /ros´omita umqne řaltatvis. 32 1 vqmob /vameš-/vissa, artu mešvissa, ros iavar-šo /iaman kvešnit, 2 a╠mopxvra suli - ře da asuli: rac ušo, tkmevad vis řal-uc enit? 3 vnaxet a seri: mazeda seri - mqecni, mprinvelni u┬šlad misevnit! 4 ekmna u┬šalod, tvit kmna uřalod mepe glaxaÍebr řonřta mopenit. 33 1 tvit sul imona Íide /limona, mit gamoscdida lomisa mÍlavta: 2 alaga mita - a lagamita ckapad iqmarnes e´lta mbrunavta. 3 vin risxvit uqmo, u´šv-ikmnes, uqmo ŕiŕit da řr┬olit momrtmevad tavta. 4 bnel-hšops šovelta kvešnis mňšrobelta vit mze dahparavs sxvata varsÍvlavta. 34 1 ab■ar-qrmalita, vepxebr mÍr─xalita mex ekmna m´erta cit mosalodni. 2 mihxvdes sibrmesa, daqdes si╠rmesa orgulta erni, vitarca lodni. 3 akaravani a karavani megobartagan mattvis sa┬odni. 4 vadideb qelsa brřensa, ar xelsa, rom sca mat niŕnad bolod sacodni. 35 1 xarÍe isari! xar Íeisari, simdidrit la╠i /■imŕed-mplobeli. 2 /mosimaxosa mos imaxosa maxvili, tkventa m´erta m┬šobeli. 3 ■a╠ac isepkev, mosrvit ise pkev, br┼ali hkmen matzed meo´-mňšrobeli. 4 ňvir mamend mexi avad ra hmexi, orgulta ekmen dasamqobeli. 36 1 Ívertxi mepeta, did qelm┬ipeta, tvit gakvs /gebalit: sxvamc rad eÍvetos? 2 ■a┼v-sa┼urvelni řnel-sasurvelni, mit /sarÍinozni mšis daeÍvetos; 3 qrmali lesuli, maszed mqne suli barbarozt msrvelad mšis ┬argemartos, 4 mÍlavni řlierni, gmirta mřlierni, risxvit mat zeda rom mogemartos! 37 1 ŕesamoselni, ŕesamÍobelni gmosian ´ansa okro-nemsulni, 2 gvirgvin-sÍiň´rani, bison-mi´rani řo┬eulita tana-ŕeksulni. 3 gakvs-╠a ňorpirta ŕtacma, ňodirta samaragdoni ertgan eksulni 4 diadimita: diadi mit-a, zegardamo gakvn ┬midad ek sulni. 38 1 vi´švi /xvasrosa, ima /xvasrosa, /ereÍlesagan ´šved ŕeňšrobilsa, 2 ňirvel mšopisa mis meupisa /sňarsetad řelis ┬armšvanebelsa! 3 stkut-╠a eseca: "msgavsad eseca u╠mrtota ŕeikms tvit-o´ebulsa. 4 a motxe mistvis, amo txemistvis /natanit vsř╠nobdet nelsacxebelsa!" ABD.V 39 1 tu vuko srani, me amis rani? - galavanisa ŕemÍulobani, 2 m´il-samotxeni, tvalt samot xeni, zed avazanta ŕekmnulobani, 3 Íarta s´ovani, erta s´olani, iňodromisa ganqmulobani, 4 saqmrad lanÍanta, tanad ňinaÍta, badaqŕnit qel-švnes ŕekmnulobani. 40 1 ´ax´-sa■domelni mÍamÍamebelni, sardionita /xurumzs ŕemÍulni, 2 misašrdnobelni řnel-sacnobelni, samotxit nař╠vni, tvit udnobelni. 3 okro-vecxlebriv br┬šinavs, cecxlebriv, Íedel-šureni piklit řer┬ilni, 4 bivrilionni, ligvirionni urtiertobit ŕoris ŕtatxzilni. 41 1 gvirgvinosansa, ňorpirosansa uqdebis ňšroba sÍiň´risa qelsa. 2 ˙ami dilisa mo┬mendilisa ganbr┬šinvebul-hšops ┬švdiadsa bnelsa. 3 mihxvdes /misrulni, mistvis misrulni, tvistvis misrulni sakmesa řnelsa. 4 me tu Ívlad gako, vici, Ílvad gako sxivta nateli gvamsa uxr┬nelsa. ABD.VI 42 1 ┬šlad gtkva /nilosad, usasšidlosad samotxit ─venda kandaÍebulad, 2 okrod /opasad, řniad sapasad šovlad šovliturt bi┬ŕeuxeblad. 3 si┬midis brřmedsa tvit gansa┬medsa gamodnobilxar bi┬ŕeuxeblad, 4 tvalad almasad, - gavnos alma sad? - sapuřvelt z╠uded ┬axnagebulad. 43 1 vinc i┬šos ricxvi, ikmnas uricxvi goari matgan danatvalita; 2 riše tvalisa s┬or-natalisa, ┬šalni mgzebarobs ŕigan alita, 3 ─ans margali´i, -- artua li´i!-- oden burtisa saburtalita. 4 akvs zardaqŕani mas, badaqŕani lusÍumebr mattvis dasaÍrřalita. 44 1 iagundisa sxva ra undisa? ■amebi išvis lal-piruzisa, 2 išvis ┼ur┼elta sxvat ucxoperta simravlit deba, tvit uricxvisa. 3 bevrad řes gori, erta sagori, zodi okrosa misgan tlilisa. 4 ismis mgosanta, vit sapironta, qmani ebnisa da ┬in┬ilisa. 45 1 egret inaxis ŕoris inaqis, vit mze samšaros manatobeli, 2 mtvaris mŕvenobit, cisÍris mtenobit, sxiv-mÍrtolvarebit mÍamÍamebeli, 3 edems darguli samotxis guli, ciert uma╠le, kvešnis mňšrobeli, - 4 gvamcnebs srulebit ╠mrtisa srulebit ─ventvis mar´ivad s■ulismdebeli. 46 1 gund-m┬šobri, dasi mas bevr-atasi hšavs didebulta, didgvar tavadta. 2 /iosebs tvalad, dids /sampsons řalad, s■obs /nebrots gulad našopi mstvadta, 3 cud-hšops, vit cvilta, likna-sicbilta, mzirt siborgilit, sabrqit řmacvadta. 4 mistvis movs┬šdebi, ŕeviracxebi msxverňlad: vemsgavso cxovarta Ílvadta. 47 1 mze--mtovarita! ca--varsÍvlavita! ŕukni miuxvman mis elvisata. 2 mamis řed ari samgzis ne´ari, me´rpe sakmeta saxelisata, 3 tvit b┼eta b┼edi, m´Íice be┼edi, me┬de si´švata simartlisata, 4 erta ŕemcveli, m´erta ŕem┬veli tanad ŕiŕita sas■elisata. 48 1 saxed elvisa! saxedvelisa m┼vre´ta ver uřles gancdad sxivisa. 2 mo, e Íalmita! moeÍal mita, rom ukmad sdegit xa´vad saxisa. 3 mistvis ┬amalni, s■obs, rom ┬am alni, tvar ikmnet tvistvis mzaxni axisa. 4 man /iosebsa - ar i /osebsa! - si´urpe arto, tvit msgavsi mis-a. 49 1 alvis xe-´ani, msgavsad ŕem´ani, akvs Ío┬olt-dašrit Íviňarozisa. 2 das┬vavs srulobit ■avar-srulobit mzeta, saqmilad eŕši ugzisa. 3 s´avra da naxli, ar bil┬-qel-naxli, mosies ´ansa m┼evrsa zezisa. 4 vit mze ╠aliad, egret maliad morbedad ŕavsa ´ai┼ze zisa. 50 1 ar gas´exs picsa, tvit danam´Íicsa: he-hed išosa anu tu arad? 2 řleva mar■venit moimar■venit uplisa mier ┼urad da parad. 3 ekmna kuxilad, tvalta ┬uxilad razmta uricxvta, mex-grigal-karad. 4 eri r─euli, ni┼ta ─veuli, misganve ikmnes Íetil-saqmarad. ABD.VII 51 1 vardo upr┼vnilo, cvrit ganbanilo, nergo sviano, /davitiano, 2 vin ÍisÍasia, surnel-Íasia, balasnad Ímolav da vit iano! 3 vin xar? an /traÍi? - kvešnad antraÍi, ucxod agebul- anakvsiano, 4 goneba-vrcelo, Ívla cnoba-grřelo, motminebao /iobiano! 52 1 banaÍad sa╠mrtod, er sazeňurod xar ╠mrtisme´švelta mat ┼urviltagan. 2 ekmen saqmilad: išvnes axmilad mzirni parulad ŕors kalaktagan; 3 m┬ared lmobilni, egret cnobilni u╠ono ikmnes tvista slvatagan; 4 gul-drÍu-xeneŕni, ganmršvnelni eŕvni, /aki´opel hšven ganzraxvatagan. 53 1 a´iÍulisa, ňa´riÍulisa xedvis upal xar si┬lot-siqŕosa. 2 utkvamt /ebelta meřiebelta ŕentvis /ňroÍles da /[iamvli]xosa: 3 "arveta vsebit ar vetavsebit sibrřnisa z╠vasa /tamar-ňirmŕosa!" 4 /zinon, zenani, mogvta zenani meuped gqmoben ňeriňa´osa. 54 1 im alvisa xed imalvi saxed, m┼vre´ta ŕem┬vel-hšop mit mo´šinared; 2 Ívla es xeuli are sxeuli, lmobit ňa´i˙ad ekmnebis m┬ared. 3 ege /eniad: e geeniad ekmna da mat ikms srul kve-mdebared. 4 m┬iri da msxemi, egret damsxemi, kebisa vikmen tkventvis ŕemÍadred. 55 1 moxvel ganromit m´ertagan, ro mit simqnita azmnob mřled morÍinali, 2 s┬avlis moř╠vari, saŕveblis b╠vari, gza si┬midisa, cxovrebis tvali. 3 hšops aneulsa, mšops an eulsa ar odes bicad erkvnisa řali. 4 hxedav: gakvs moqŕo. vai, tu moqŕo ┬šalobis Íari ´Íbilad mzraxvali! 56 1 ra moizarde, tvit moiblarde natlita šovlis mňšrobelisata. 2 /iroiÍ, /bo╠ra´, /ňarmenid, /sogra´ uplad gtkves z╠visa da qmelisata, 3 pilosopt rvisa garda´viprvisa mxedvel xar msgavsad /ebelisata. 4 ekmen /edilad šrmata, e dilad, ganmbanel ŕvilta embazisata. ABD.VIII 57 1 giqmob /manasebr, gi┬od meupebr, si´švit ŕegitxzav kebas ■erovnad. 2 natlad mntebare, ┬inamdebare sxiv-momcemelob elva-cisÍrovnad. 3 řal-gulad mqneo, sve-bedit kveo, asňi´-cemul-hšop m´erta, axovnad 4 mšis moamdovreb, mat ŕeikm cxovreb u■erod mzaxta mdelota řovnad. 58 1 loms řliereba, mzes br┬šinealeba, muŕÍs surneleba ŕengan mieca; 2 /šandaars ŕakar, /ma╠ribs okros kan, /barans margali´- sadapi eca, 3 kvešnis mnateni, moÍamateni, /bazišad gekmnes survilit reca. 4 ┬midat mem┬šobre, mattan mosagre, zecisa řalta xar modaseca. 59 1 vxedav ma r´osa gaŕlit mar´osa, gvarta mtavrobit zest sa─inosa, 2 Íact-moÍvdavisa damÍodavisa, ŕei┬rebisa ar-momtminosa 3 s┬avlis ebguri, ucxot sadguri, navt-sašudlita s┬orav /nilosa, 4 sibrřnis upsÍruli, ena-ri´ori, msgavs xar mtisa mis /e´oneosa. 60 1 tkven /indoeti, /Ívirin-/guteti, /ariel-/po´el- /gergeseveli, 2 /ŕiŕvel-martali, /cidam´Íaveli, /abaŕ-/ŕabaŕi, /╠vedÍec-/eveli, 3 /basri, /barani, /vraxman-/erani - gakebs, gadidebs řnobit šoveli! 4 ardami varda, glax, damivarda ena martlis tkmad ve╠ar mgebeli. ABD.IX 61 1 řirm´Íiced godlad, zed Íarta z╠urblad cis Íamarata s─anxar zest mdegad. 2 orgulta mos┬šlav, řiriturt mohsxlav, ertgult ekmnebi parad da zurgad. 3 ur─ta edomit cecxlad edo mit ŕerisxva tkveni srul dasadagad; 4 saqmilt armuri s┬vavs mat, ar muri gundruÍad ertmis okrosa rigad. 62 1 gvri´ta martvisa tvar akvs mart visa tkvenebr survili meu╠lobisa? 2 ┬ar-tu-┬irul vart, ar gan┬irul vart, radgan tkven gňovet mzed uplobisa. 3 madlis muŕaÍta ekmen xorŕaÍta magrilobelad sxeulebisa. 4 mta ŕeuřrveli, Ílde ŕemmusrveli, lodi xar m´erta dabrÍolebisa. 63 1 tvali xar brmata, tvit mzrdeli šrmata, mŕierta ňuri, usaxlt sartuli, 2 mama obolta, msa■uli kvrivta, ŕiŕvelt samoslad moni┼ebuli, 3 moxucebulta, ŕromit rebulta sim´Íicis Ívertxad misašrdnobeli! 4 mogvpen sibrřnesa, ┬erilt si╠rmesa tvit gangvimar´eb madlta mtxrobeli. 64 1 man ucodvelman, šovelt mxedvelman, zest-arsman zesta tvitebisaman, 2 miu┬vdomelman, dau┬šebelman natelman ertman samebisaman: 3 mamisa ni┼man, sulisa niŕman, řis tana s┬orad gansaz╠vrebulman - 4 gkmna cisÍrad d╠isad, mtiebad mzisad: varsÍvlavad cisad, tvit ubindoman. 65 1 hpuca monama: zecit monama manana ─ventvis m┬šer-marxilebit; 2 gvca sra srulebit, savsed srulebit-- tval-govarebit, okros milebit. 3 misgan bořeba - artu bořeba - mravlad vixilet ´Íbilis gulebit, 4 ─ventvis mtmobelad, dasatmobelad sanuÍvrad vňovet esmar-xilebit. 66 1 a┬ša /romita a ┬šaro mita, es mogveni┼a /kris´es mierad: 2 i´švis igavsa, artu ig avsa, /zirakis msgavssa, gulisxmierad, 3 m´Íiced da mÍvetrad; misgan uÍetrad ne´ar vinmc ikmna, anu tu darad? 4 /misrul misrula, /misrul misrula, guli ros mkonda salmobierad. 67 1 s┼vre´en ŕeprpinvit mnatobni, vin vit, xve┼it da ndomit, sul-┬asrulebit; 2 e´šodes gulsa mistvis dagulsa: "radgan daebit, bare sul ebit!" 3 tavs abarebden, ara, bare bden, mšis glovad i┬šes alva-rgulebit. 4 ┬am┬ams isrodis, ganesisrodis mzeni laxvarta mista srulebit. 68 1 ars ŕvenierad, ar-kvešnierad - angelozt saxed dasaxebuli, 2 meped gebuli, la╠ad ŕvebuli, tvit mxiaruli, sam-didebuli, 3 mor─i alvata. aÍrtobs elvata areta mteni, cisÍris Írebuli. 4 martebs, rom camca hkonda mascamca saxlad samšopad gan─inebuli! 69 1 s■ulisa lari, kvešnis salari, gamdidrebuli priad šovlita! 2 u┬šnis šovelni ˙amni da ┬elni, ŕešinva nivtta cit momgrgvlebita; 3 kvešnis upali, m┼vre´t sa´urpali, sašnoslad mattvis surnelebita. 4 tvit lomi gmiri: nutu eg miri tkven hgonot misebr řlierebita?! 70 1 m´ert are ┬šali da naber┬šali mihpinis qmata mista armurman; 2 ganřvinvebulni, cnoba-vnebulni mexda´exil švnis mÍlavman řlierman; 3 srbit slva u■erod, řnel-gasamr■elod ukmnis risxvaman Ívlav mis mierman. 4 ecis vis is ra, gulsa tvit sisra mšis gana┬onis man saxierman. 71 1 saparvel erta, sařlevel m´erta mar´ivad br┬šinavs tvali soplisa, 2 goneba-vrceli, šovl-ganmxedveli, /kris´estvis mtxevi tvista oplisa; 3 ni┼ta mtxrobeli, ┬ina-ms┬robeli, madlit sňe´aÍi upros tovlisa, 4 mistvisve kmnili, tvit ganÍutvnili, upladca mxedi nivtta šovlisa. 72 1 cnobisa sve´i, xve┼it sa┼vre´i, sima╠led, sivrced, sigrřed da si╠rmed, 2 s■ulis picari řnel-sapicari, madlta barřimi erta gansa┬med, 3 mze dauvali, mšis dauvali, ars ŕvidi mnati mas zed mo┬amed 4 ┬midad akvs suli dasta-dasuli samšaros natlad, ara tu ╠amed. 73 1 misgan vitxovo, artu vitxovo, rata sces s┬avla tbesa mconarsa. 2 tvit auaro: ara uaro kvešanad šovlta upalt-mtavarsa: 3 sam-saxeobit, sam-saxeobit hxadis upalsa da macxovarsa. 4 a banaÍebit abanaÍebit mÍvircxlad gvaxilvebs mebrřolta ersa. 74 1 vxedavt: sperota samisperota sakmeta mknelad vals sipicxenit; 2 cis sakanelni gardmomdenelni madlisa cvarta ekmnes mas zenit. 3 tvit mis /akazis nacvlad aka zis axovnebisa sve´ni m´Íicenit. 4 /onoris duksa ňirs avad uksa mšis ŕerisxvita, ms┬rapl simÍvircxenit. 75 1 dro ŕamoigdo: droŕa moigdo, m´erni daqocnis aoqrebita, 2 buÍ-´ablaÍobit saaraÍobit medgrad ibrřodis gam┬šazrebita; 3 gancbunebulni, gan┬bilebulni u╠onod ŕekmnnis ab■art aqdita. 4 gamexebuli, gamar■vebuli išo, iŕvebda pupunebita. ABD.X 76 1 vakebdet, erno, šrmano da berno, saun■ed ─ventvis moni┼ebulsa 2 /kris´es mqedarsa, mqne-axovansa, ňirad-ňiradad ganŕvenebulsa, 3 natlad bnelisa garpenilisa, eterta elvad dasaxebulsa, 4 si┬midis vazad, ar-bil┬ad avzad, natlis embazad daarsebulsa! 77 1 ╠mertman da řeman, ╠mrtisa sibrřneman, šo es ua╠res sulta šovelta, 2 natlad cxorebad, ar ganŕorebad zecisa řalta, gundta cxovelta. 3 mned ´arigisad, vitar igi sad cxorebda ─ventvis kvešnad kve-velta, 4 a╠ago saxlad, s┬avlis tan-saxlad asurva ena misi msmenelta. 78 1 vtkva /piniÍelni, ar /apriÍelni - mat kmnes ┬erilta mogonebani. 2 /Ía´amaneto, /iamaneto, misda mšis cud-hšven mogonebani. 3 giqmob /romelta, gicnob romelta, šurni momiňšart, mo gonebani! 4 mistvis╠a kebit xar, gankikebit bi┬i vin hňoon, mogonebani. 79 1 /andiban mogvman, grřnebita mborgman misnobit qel-šo zaÍvit z╠aňroba; 2 eŕmaÍs evedra, suli ŕehvedra, mit ekmna srulad mattan sagroba. 3 tkvengan kurumta mšis ak /urumta molita cud-šves bomont-motxroba. 4 řeglad s■ulisad martl-msa■ulisad /davit gi┬oda tvisad mÍvidrobad. 80 1 da┬era kvita da ┬erakvita, andama´isa cvil-mšopelita: 2 "mqned asaÍisa, ňavasaÍ is-a ┬midata tana momre┬elita". 3 ´šorca isrisa miÍvirs, sisrisa /merÍvirisaebr us■ult vlenita; 4 /sarÍinozt erta sxeult aerta oroli morpsa ŕigan ┬evnita. 81 1 /arab aŕia! ar /abaŕia - mepe mor┬mune, qmelta nateli; 2 gulta da sulta tvit mat dasulta- ebr br┬šinvale hšops madlta santeli, 3 alva mozardi: /sogra´, mozardi kebisa ňovnad, vita suleli. 4 sabasro mis a /sabas-/romisa mgmobari, tavta drÍud ganms┬avleli. 82 1 /mahmadis s■ulsa gardala■ulsa, bil┬ad sakikel- sabasrobelsa, 2 siřva-mruŕebit, ara-┬midebit, ─uÍna-lir┬ebit s■ulta mňšrobelsa, 3 tvit mez╠aňresa, cud pe╠ambresa, ╠mrtisa ar-martlad mkadagebelsa, 4 ec /moses xita, ar mosesxita, mas ╠mrtisa mier sařagebelsa. 83 1 tkvis si´šva m┼evri, artu dux┼iri, mosakcevel švnis ┬armartta erni. 2 mat sa´uxelni, řnel-sa┬uxelni, s■ulni ŕeukmnis tavisa m´erni. 3 miscis šovelta, vinc išo velta, adidebdian šrmani da berni. 4 mistvis ugbilad, gansaligeblad ŕeikmnes mdedrad sxvani řlierni. 84 1 ŕvid ┬valebita, ŕecvalebita išvnes řvelitgan ŕobis d╠is mzmelni 2 /saduÍevelni, /parisevelni, mcnebata s■ulsa ar-Íma-mšopelni, 3 ┬erilt momňovnni, tvisit momgonni, sxvani d╠iti-d╠e natlis m╠ebelni, 4 /nazarevelni, xut-/osinelni misgan ŕeikmnes ňirdašopilni. 85 1 /maÍedonios, drÍu /sabelios ŕecdomit hgmobdes sulsa ┬midasa. 2 mani vinme cit i´šoda recit gardmo´anasa qorcta mistasa, 3 /samusa´elsa da /mompsve´elsa ňirs daušopda ┬valebatasa. 4 /somext mepeni, m´ert sisxl-m─kepeni, ╠mertma ar ╠irs-švna uplebatasa. 86 1 ucxot-mošvare, glaxaÍt-mo┬šale, ms■eli ms■avrisa da samartlisa; 2 a╠borgebita, a╠ŕpotebita řmacvata ŕorad ┬armdevnel is-a, 3 ŕvidis Írebisa dam´Íicebisa dambe┼dvel gvekmna matgan tkmulisa. 4 man šo /arioz da /evnomioz /sabeliozit ŕors qvebulisa". 87 1 vit kviŕa z╠visa, cvari ┬vimisa vervin a╠racxos tan toeulad, 2 egretve keba, msgavsad qseneba misi ver uřlon titoeulad; 3 simqnita brřnoba da gulovnoba amraval┬ila usaz╠vreulad; 4 a╠mosavalit da dasavalit mtani da borcvni qmobs upleulad: 88 1 "maŕinve naxi tvit es venaxi, Íetil-gansxmuli, sorekt-momrtmeli, 2 le╠visa, ╠visa, Íuros-tavisa ┬ilad mur´isa gamom╠ebeli, 3 namisa cvrita gamobu´Ívita nor─t kandaÍebit mstvad sastvlebeli, 4 Íetil-nu˙robit, cud ri˙-ra˙obit m┼vre´t sa´rpialod dasaslbobeli". ABD.XI 89 1 tkva ŕemokmedman, šovelt mokmedman: "vkmne Íaci xa´ad da msgavsad ─venda". 2 ╠mertman ╠merttaman řvelman d╠etaman, vin tanas┬orad sulsa avlenda, 3 arvisgan arsman, tvit damaarsman, samebit srulman tvit imokmeda, 4 namdvil ╠mrtaebit /sabaotebit nivtt-ŕeksulobit ┬armoadgenda. 90 1 misca šoveli; ar ušo veli, tvit mis mierve daemonodes. 2 ubrřana xisa Íetil-saxisa dacvad našopi, ┼amad ar odes 3 u┬šoda ╠mertman, man saxierman: tu ┼amdes, tvalni aexilvodes. 4 ur─-ekmnes ╠mertsa, usmines m´ersa: mat mze ┬švdiadad ŕeecvalvodes. 91 1 ros ena ŕvidi, mattvis damŕvidi, sazraxvel išo sulta šovelta - 2 /asurta, /indta, /romta da /sindta, /berřenta, /sňarsta, /ag-magugelta, 3 maŕin-╠a /nebrot ┼Ívit samisebrot godoli qel-šo ŕenebad velta, 4 tvit gardmoi┼ra, suli gai┼ra, sa´an■velt mihxvda sas´iÍta, m┬velta. 92 1 mcxinvarebita ╠mrtaebisita peri icvala /tabors didebit: 2 /elia /mosit natel-ŕemosit iaxlnes, sxvac-a sim´Íicis Íldebit. 3 řr┬olit xedvides, ganizraxvides, vitarca ŕehgavs monat ridebit, 4 qma zegardamo, mšis šovlad amo, mamisgan esma řed sa┬odebit. 93 1 ert a╠ipr´vinves, tvit daidr´vinves, umadlod ekmnes kvelis-mokmedsa. 2 a╠borgnes ■erÍvlad, a╠ŕpotnes ■er Ívlad, Íicxvit basrobdes mas ŕemokmedsa. 3 vin ibans qelsa, me vgoneb xelsa! ╠mrtis sisxlsa ┬šlita vin gani┬medsa? 4 sulisa sa╠srad dasuli saqsrad ╠va┬ls a╠asrulebs ┬inas┬aredsa. 94 1 ros mesa mesit, tvit mesame sit, da■des ganÍitxvad sulta šovelta, 2 oxrviden z╠vani, grgvinviden cani, zari gamo─ndes cecxlta ŕem┬velta, 3 ms┬raplad-╠a s´viri řnel-dasašviri ┬armoadgendes sulta šovelta, 4 maŕin galxinos, tvit migavlinos tkven uox┼nota mat saŕvebelta. 95 1 /kris´es sasřlosa vinmca asřlosa gan┬medit kmnilsa, ganbr┬šinvebulsa? 2 tvit mas edemsa, natlad mimdemsa, ňirvelve ŕentvis saxlad gebulsa, 3 sasupevelsa šovlad cxovelsa, sapupuneblad tkventvis dasxmulsa, 4 vxedav ■erovnad, marad samovnad ŕenda ganÍutvnit ganmzadebulsa. ABD.XII 96 1 tuca vi´šodi, u┬ši: vi´šodi, enamca brgvnilad damešbedosa. 2 vis utxrne ┼irni, řnel-danam┼irni, anu sxva vinmca meimedosa? 3 ŕegeperoda, gmiro, kvelo-da, srul qmelta ploba sameuposa! 4 ma legeonsa male /geonsa daantkemd ušsa saupsÍrulosa. 97 1 ŕen, goniero, gulisxmiero, tvit mecniero, mepev řliero, 2 miuqdomelo, miu┬vdomelo, miutxrobelo, ┬rpel-saxiero, 3 ganatlebulo, ganaxlebulo, ganbr┬šinvebulo, mzeo ciero, 4 gala╠ebulo, galomebulo, Ívla goliato, gul-lmobiero! 98 1 me, mona ŕeni - me, mona ŕeni, vgonen šovelni ŕentvis ŕekmnulad. 2 ne´ar xar šovlad ┬midad da cxovlad, řalad da gulad, tvit ar dagulad. 3 /nes´orad mřleob, aratu /leob /dimi´ris mier řal-ŕez╠udulad. 4 a┬e risxvita a┬ eri sxvita gzit ┬arevlinos uÍun-kceulad. 99 1 me, glax, ra giř╠vna? tkvengan ┬arir╠vna šoveli bi┬ta momaxveloba. 2 vina iŕvebis, sad a╠izrdebis. rom hkondes tkvenebr ┼Íva-mxedveloba? 3 moimuŕaÍen, ╠va┬lit moimÍen satnoebata m┼eleuloba. 4 xar sibrřnis vazi, natlis embazi, sulisa knari, ╠mrtis mxilveloba. 100 1 mepev ma╠alo, kceva-mdabalo, lomisa msgavso řalad da gulad, 2 alvisa r´oo, šovlad mar´oo, m┼vre´t sasurvelo mosarxevelad, 3 vardzed gaŕlilo šornisa bolo, kmnilo surnelta mosaprkvevelad, 4 ŕukta mpenebo, tvit ganmtenebo ze-samšarosa, merme kve-velad! 101 1 tkventvis didebit, cud mid-modebit si´šva ŕevÍribe undo ram enit: 2 qams ŕeme┬ia, tvit ŕeme┬ia musiÍ-mgosanit, mes´rolabenit, 3 ar mekmna guli esret daguli cremlta naÍadta mi┬šiv dadenit, 4 sibrřnis ardagi, saqmilt ar dagi, ┬elta momer´ša s┬avlis badenit. 102 1 ňirvel ┬erani da sa┬erani /ňalamidisgan moňovnebul ars. 2 si´švis-mgebloba, řnel-sagebloba /zinonisagan ŕemo╠ebul ars. 3 ´ilism-mogvoba, ar-cud-mborgoba /aňolonisgan dam´Íicebul ars. 4 mastan /asÍliňos ve╠ar musiÍobs, tvit kebad tkvenda ganligebul ars. 103 1 ┬ignni - mepeta, keba kebata, eÍlesias´e, /sarama grřnisa, 2 davit-igavni, - vin tkva ig avni? - sibrřne didisa /solomonisa, 3 levi´elt, ricxvta, msa■ulta, neŕ´ta, /ezra-/ezdrasi da /zirakisa, 4 mattan /vraxmani gřnobdes rva qmani, vera dama´on keba řalisa. 104 1 cecxli bnelisa garesÍnelisa, da ┬amliani ma´li ╠r┼enisa, 2 mosrva nepxvita, řnelta se´švita, tovlit, ┬vimita ╠var-napŕvenisa 3 orgult e┬ios, ver gane┬ios, ur─i vinc išos ´ax´is tkvenisa, 4 ╠ele glovisa ekmnas glovisa, ˙amni mouqdes cremlta denisa! 105 1 ´urpad ŕveneba, gamo─veneba tkveni daa┼nobs šovelt švavilta, 2 giqmobs ena mit s┬avlis /enamit ┬šlad ┬šarod, mr┬švelad borcvta da velta. 3 axalo /romo, ŕentvis tkves, romo upros ikmneso mšopta šovelta. 4 vna´ri /eladsa, tvit mas /gelatsa, sad rom daÍrřalven ┬midat sxeulta. 106 1 vpicav me ma╠lit, rom tkvenis gašrit hÍlebodes ˙amsa d╠eta ─emtasa. 2 sulni da gvamni da řvalni ─emni karkve´ebr hkmnodes řalta mistasa. 3 mekmna glax-guli, šopa da suli mřapr m┬šdrad-mdebare morp-sxeultasa, 4 ver vageb tkmita, rom var sultkmita usi´švelita upros sxvatasa. 107 1 qel-všav sakmesa, řnelsa rasmesa, ugunurobit, tvit sulelobit, 2 kebasa grřelsa, satkmelad řnelsa, ver vuřle, vikmen ena-brgvnilobit. 3 ŕesxma-mÍobani, musiÍobani, vu┬ši, ver giř╠ven tkven saperobit, 4 magra, vit ┬vlilni /kris´es mitvlilni, mekmen madlobis ŕem┬irvelobit.



Frankfurt, 3.6.96 Jost Gippert