ARMAZI
Text collection: KCx. 
Kartlis Cxovreba

Historia Iberorum

The Georgian Chronicle

Volume: II 
Vol. II


On the basis of the edition
Kartlis Cxovreba.
Ṭeksṭi dadgenili q̇vela ʒiritadi xelnac̣eris mixedvit
S. Q̣auxčišvilis mier,
ṭomi II,
Tbilisi 1959

entered by Jost Gippert,
Berlin / Bamberg / Frankfurt a/M, 1986-1995;
corrected by Dali Čitunašvili,
Frankfurt a/M, June-July 2000;
TITUS version by Jost Gippert,
Frankfurt a/M, 4.7.2000 / 7.3.2001 / 20.3.2007




[For easy reference, the texts were subdivided into chapters.]





Text: Ist.azm.shar. 
Part: I 
King: 58 
Page of ed.: 1  
Line of ed.: 1  
რომელმან წყლისა მოაბადნი რიტორთა მძლე ვყავ ყოველთა, ენა-უტყჳ მეტყუელ
Line of ed.: 2  
ჰყავ ანგელოზთა მთავრისა მიერ, აწცა განმარტე ენა-ბრგუნილი

Line of ed.: 3  
ისტორიათა და აზმათა
Line of ed.: 4  
მეტყუელებასა შინა შარავანდედთასა.


Line of ed.: 5        
ვინათგან მოსე, მხილველი ღმრთისა და წინასწარ-მეცნი ყოფადთა, ეურჩა განმგზავნსა
Line of ed.: 6     
ისრაელთადმი. მათდა მომღები ენა-მძიმობისა, მიერულა ურულოსა, ვითარ
Line of ed.: 7     
ყოფადთა დამსახსა, ვითარ ესევითარისა შემკადრე ვიქმნა მე, ვერ-მეტყჳ თქმათა აღმატებულებისა. უკეთუ
Line of ed.: 8     
იგი, სიტყუათა ცეცხლისათა გარდანაცი, კუერთხისა გუელადობითა
Line of ed.: 9     
და ჴელის ფერთა ქცეულებითა მბრძოლთა ვერას ამცნობდა, ვითარ დავსცე
Line of ed.: 10     
სულამიტისა სახედ აღსაყჳრსა "ქებასა ქებათასა" რომელსა-იგი გალობს სიბრძნითა
Line of ed.: 11     
მეიგავე სოლომონ, რომლისაგან შთამოთესლოვნებისა ვერ-საკმო არსა შემსხმელად
Line of ed.: 12     
ულუმპიანობათა მათ გარდაცემასა, -- თამარისსა ვიტყჳ, -- ჴელმწიფეთა სახელისა და
Line of ed.: 13     
დიდებისა დავით მის პირველისა, არსთა დამწყისაცა ჴელით-ქმნულებით მოქადულ-მყოფელისა
Page of ed.: 2   Line of ed.: 1     
ღმრთისა. რომელი სახუეველთაგან აღმსჭუალავს შორის სულსა, გულსა
Line of ed.: 2     
შინა, ერთმთავრობა-ერთუფლებასა ერთისა კაცისასა, ერთისა ღმრთისა და კაცისა სრულისა
Line of ed.: 3     
მიერ სრულ კაცად აღმოჩენით აღმოჩენილსა და აღმობრწყინვებულსა. ვინაცა
Line of ed.: 4     
ამან შეაყო თჳსისა სულისა წყარო ხედვათა პირველსა ამას წყაროსა ქრისტესა, ნათელსა
Line of ed.: 5     
მამისასა, რომელმან მოიგონნა ხუთნი საგრძნონი: ხედვა, სმენა, შეხება, გემოსხილვა
Line of ed.: 6     
და განრჩევა. და დაამორჩილნა კლდესა მას ქრისტესა ასფოდელოდ-ქმნითა
Line of ed.: 7     
გონებისათა, არა არს მექმნი ნებისა თჳსისა.

Line of ed.: 8        
ესე შვილ იქმნა მშობელთა ძირ-რტოებათა, შესატყჳსთა და შეზავებულთა, ვითარ
Line of ed.: 9     
საცნაურ არს ხე ნაყოფისაგან და ნაყოფი ხისაგანი დავითიანთაგან და ხუასროიანთაგან
Line of ed.: 10     
და პანკრატონიანთა, რომელთა სახელი უფროს მზისა იცნობებოდა და ყოვლისა ქჳშისა.
Line of ed.: 11     
და მის მინადებისა, რომელმან ნებროთისა ჰასაკითა მოიგო ჰაოსის ძეთა სამთავრები,
Line of ed.: 12     
რომელთა შემსსმელად ჴამს ომიროს მერაბამე იგი. იდიდსიტყუა ალექსანდრესადმი
Line of ed.: 13     
პლუტარხოს ზემომაღლელი ისტორიათა მწერლობასა შინა ჴელმწიფეთა შემსხმელობისასა,
Line of ed.: 14     
ვითარ ჟამთა და ჟამთა ზეგარდმო ჩინებითა აღმონათდებიან ქუეყანის მფლობელნი,
Line of ed.: 15     
და მიიღებს თჳთეული საქმისა შესატყჳსებასა, აღმკულებასა სიტყჳთა და საქმითა,
Line of ed.: 16     
და ვინმე საგმობნი აღძეგლნა ბოროტთა საქმეთა შინა.

Line of ed.: 17        
აწ მე, რომელი გინა თუ მიხილავს, გინა თუ ბრძენთა და გონიერთა კაცთაგან
Line of ed.: 18     
მასმიან, გარდავსცე ისტორიასა და ვასილოღრაფსა, რომელ არს "მოთხრობა მეფეთა"
Line of ed.: 19     
ვინათგან ლუკა აღმავლობასა სიტყჳსასა იქმს სეითისა," ადამისა და ღმრთისა", მეცა
Page of ed.: 3   Line of ed.: 1     
ესრეთ ვიწყო ამის თამარისა, სამგზის სანატრელისა და სამებისაგან ოთხად თანააღზავებულისა,
Line of ed.: 2     
რომელი ეთეროან იქმნა ჴელმწიფეთა შორის, რომლისა სახე და სახელი
Line of ed.: 3     
თჳსისა ადგილსა სიტყუამან საცნაურ ყოს.

Line of ed.: 4        
მამა იქმნა გიორგი, მეფე მეფეთა, ძე დიმიტრი მეფისა, რომელსა დავითცა ესუა
Line of ed.: 5     
ძედ, ძესა დავითიანისასა, და აღმოსავლეთისა და კერძო-ჩრდილოეთისა მეციხოვნისა და
Line of ed.: 6     
ზღვართა დამდებლისა და ზღუათა ზღუამდინ მპყრობელისა, რომლისა დიდებითა,
Line of ed.: 7     
სიმჴნითა და გუარითა ცხოვრებასა აღმოჩენ; იოვანე ფილოსოფოსისა ჭიმჭიმელისა
Line of ed.: 8     
შესხმა-მითხრობა.

Line of ed.: 9        
დიმიტრისა, მჴნესა ჴდომათა შინა და მძლესა ბრძოლასა შინა, ორ ძე ებადესა,
Line of ed.: 10     
რომელთა დავით და გიორგი [ეწოდებოდა სახელა]. მარჩეველი ძისა უმცროსისა
Line of ed.: 11     
მლარწველი მკიცხველი იქმნა, ვითარ ისააკი იაკობისდამი. და ვედრებისა შემასმენელმან
Line of ed.: 12     
ღმერთმან დავითის დღეთა შემცირებითა სრულ ყო პირველ მამისა. და მამამან
Line of ed.: 13     
ძითური ძე ტკბილი, შემგუარი მამისა, აღამაღლა თავისა თანა და ძისა სწორად მოსაყდრედ
Line of ed.: 14     
გამოაჩინა -- მზე მნათობთა შორის; ალექსანდრე და ქაიხოსრო მპყრობელთა
Line of ed.: 15     
შორის; აქილევ, სამბსონ და ნებროთ გმირთა შორის; სპანდიარ, თაჰამთა და სიაოშ
Line of ed.: 16     
გოლიათთა შორის; სოლომონ, სოკრატ და პლატონ ბრძენთა შორის.

Page of ed.: 4  
Line of ed.: 1        
ამას თჳსსა მეფობასა შინა მოგუარა ცოლი მამამან, ასული მეფისა ხუდდანისი,
Line of ed.: 2     
სახელით ბურდუხან, ესე თჳთ ვითარი შესატყჳსი ქმრისა პირ-მზისა, ტან-ზომისა,
Line of ed.: 3     
თჳთ მზე-მზეთა შუენებითა და მომფენაობითაცა, ვითარ ითქმის, ცოდვილთა და მართალთა
Line of ed.: 4     
ზედა, რომელი ჰყუარობდა მართალთა და სწყალობდა ბრალეულთა. რომლისათჳს
Line of ed.: 5     
თუ ვთქუა სახეები გარეშეთა გინათუ ვიეთმე სატრფიალოთა, თჳთ მისავე ქრისტე-შემოსილობისაგან
Line of ed.: 6     
მაქუ[ს] შიში და კდემა; რომელი ეკატირინესა და პენელოპის, ირინექმნილისა,
Line of ed.: 7     
და თჳთ მარიამ განმანათლებელისა ცისა და ქუეყანისა ესახების, თჳნიერ
Line of ed.: 8     
ქმრისა მყოფლობისა, მადლითა, სიბრძნითა, შეწევნითა და მეოხებითა. ნუ უკუე ზეშთა
Line of ed.: 9     
განზიდვითა დამრუმდეს თუალი გონებისა და ვიმთხრებლე ნეშთად წყენა სახეობითა,
Line of ed.: 10     
რომელ უმარჯულო და უმარცხულო მავალი გზებისა გზისასა მაბრალებდეს გარდაქცეულებასა
Line of ed.: 11     
ესევითარსა.

Line of ed.: 12        
აწ ვიწყო ძალისაებრ და ღონე-მიწუდომისა ესე. შვილისა ნათელ-შემოსილისა
Line of ed.: 13     
მამა იგი გორგასლიანი, აღმასრულებელი ვახტანგისა ნეტარებათა, რომელი დავითს
Line of ed.: 14     
მამადობათა შინა ღმრთისა ქენებით აღთქმულსა აღდგინებად ტომთაგან მისთა, მისებრ
Line of ed.: 15     
მპყრობელი აღმოსავლეთისა და დასავლეთისა. ამისთჳსცა ესევითარად დალექსავს
Line of ed.: 16     
მლექსავი ვინმე და იტყჳს:


Page of ed.: 5  



Line of ed.: 1        შენ, ვახტანგ, სანატრელი ხარ   შენთჳსა ღმრთისა მაქებარისა,
Line of ed.: 2        ცნამცა შენი მტერთა ძლევა,   თჳთ მზეებრ მაშუებარისა,
Line of ed.: 3        მუსულმანთ-ამწყუედელისა,   ქრისტიანთ მშენებარისა,
Line of ed.: 4     და   ვინ დაგბადა მანვე უწყის   დაბადება ბუნებისა.



Line of ed.: 5        
ამან რა იპყრა შარავანდედი მეფობისა, შჳდ სამეფოდ განწესებული, აღმკულმან
Line of ed.: 6     
ზენათა პორფირითა და გჳრგჳინთა, აღიჭურნა მკლავნიცა მუსრვად და მოწყუედად
Line of ed.: 7     
წინააღმდგომთა ქრისტეს სულისათა: აგარიანთა, ისმაიტელთა და მამადიანთა
Line of ed.: 8     
პირველად წყალობისა მიმფენმან იმიერთა და ამიერთა, ზემოთა და ქუემოთა,
Line of ed.: 9     
დიდებულთა და აზნაურთა, სპასალართა და სპასპეტთა, შინაურთა და გარეშეთა -- ჴელ
Line of ed.: 10     
ყო შეყრად და გამართებად ქალაქსა ზედა კაღზევანსა და წარმოტყუენა ყოველი ჴევნები
Line of ed.: 11     
კლდოვანი და ქალაქები აშორნისა, სომეხთა მეფედ წოდებულისა შაჰერმენისა.

Line of ed.: 12        
და შემდგომად ამისსა კუალად შემყრელმან სპათა მისთამან მიმართა დიდად ქალაქად
Line of ed.: 13     
და სახელგანთქმულად [დვინად,] აწ რომელ არს არარატისა ძირსა ზღვარი სომხითისა
Line of ed.: 14     
და ადარბადაგანისა, მამული თრდატ გოლიათისა, რომელი ოდესმე ღორ იქმნა
Line of ed.: 15     
მიზეზითა გრიგოლ პართისათა მდგომელმან წყობად და განმზადებულმან თჳთ წინამსრბოლობითა
Line of ed.: 16     
იჴუმია კუეთება, რომელნი მოაწყუდივნა ქალაქსა გარეთ. კუალად შემ[ზა]ხებელმან
Line of ed.: 17     
სპათა მისთამან გამოიღო და წარმოტყუენა ქალაქი, რომლისა სიმრავლემან
Line of ed.: 18     
ტყუეთა. და საუნჯეთამან დაფარა პირი ველთა და მთათა. ვინათგანცა აღივსო
Line of ed.: 19     
სამეფო ქალაქი ტფილისი, რომელ ტყუესა თჳთო რამად გინა ფუკად მომსყიდავთაგან
Page of ed.: 6   Line of ed.: 1     
მომსყიდელობდეს. შემდგომად ამისად მნადირებელი და მომნადირებელი მთათა და
Line of ed.: 2     
ბართა მოვლიდა ვითა იონათან მშჳილდ-კაპარჭოსანი, ვითარ, ჩუბინ უცდენელა მსროლელი,
Line of ed.: 3     
მყის სისრა-მყოფი მტერთა და მჴეცთა ზედა, ვითარ არტემისა, სახედ, რომელი
Line of ed.: 4     
ითქმის "მთაფოლო", რომელ არს ღმერთი მონადირე.

Line of ed.: 5        
კუალადცა ინება შეყრად და გალაშქრებად, და მიმართა დიდად ქალაქად ანისად,
Line of ed.: 6     
რომელი ძუელ ოდესმე ბერძენთა მეფეთა სახლი და საჯდომი იყო, რომელსა შინა
Line of ed.: 7     
მოდღესამდე არს ათას და. ერთი ეკლესია. და მირიდებითა ბერძენთათა და მიმოცვალებითა
Line of ed.: 8     
ჟამთათა დიდად-გუარიანთა ვიეთმე შადადიანთა გამგეთა დადგმულთა ამას
Line of ed.: 9     
ზედა მყის მიმჴდომმან სამ დღე იყო ომთა სიმრავლე და ძგერა ჰუნეთა, სიტყჳთ და
Line of ed.: 10     
საქმით ბოლოდ \ დასტეხნეს; ვითარცა აკანაფიანმან ამფხურელმან და მეხის-ტეხის მყოფელმან
Line of ed.: 11     
შორის ელვებსა, გარდახვეწასა შინა შადადიანისა ჴელთ იგდო ქალაქი ნებისაებრ
Line of ed.: 12     
თჳსისა და არა დამბრუნებელმან და შემტყობელმან დაიმჭირა სადგომად, ტახტისა
Line of ed.: 13     
მისისა შესანახავად და გასამაგრებლად დამგდებელმან ივანე ორბელისა, მანდატურთ-უხუცესისა
Line of ed.: 14     
და ამირ-სპასალარისა, თანაშემწეობითა სარგის მჴარგრძელისათა და
Line of ed.: 15     
სხუათა თემისა დიდებულთა აზნაურთათა ურვა-ქმნილმან მოჰმართა თჳსთა სანადიროთა
Line of ed.: 16     
სათამაშოთა და გასახარებელთა.

Line of ed.: 17        
რომლისა ჯავრისაგან აღ[ი]ძრა ნაღველ-ფიცხელობა და ქედმაღლობა აგარიანთა
Line of ed.: 18     
და ისმაიტელთა. და შარიარმან სულტანად მწოდებელმან თავისამან მაწვეველ იქმნა
Line of ed.: 19     
ყოვლისა შამისა, ჯაზირისა და დიარბაგისა თურქთა თანა გარდმანისათა: არდოხის ძე,
Page of ed.: 7   Line of ed.: 1     
რომელი პაპის მისისაგან დიდგვართა კუზის ძე იყო, რომლისა მამამან, ლაშქრობათა
Line of ed.: 2     
შინა სპა-მრავლად სახელგანთქმულმან, გამოჩენილი ივანე აბულეთი ძე ლტოლვილ
Line of ed.: 3     
ყო; სალდუხ სელჩუკიანი, რომელი სულტანთა გუარსტომობდა სრულიად, მრავალთა
Line of ed.: 4     
დიდთა მეპატრონეთა და ფადაშაჰთა სპარსეთისათა თანა, მსგავსად მჴეცთასა აღმლესველი
Line of ed.: 5     
კბილთა, დიდითა და მიუწდომელითა ძალითა და უჰამრავითა ლაშქრითა მოვიდა
Line of ed.: 6     
და მოადგა ანისსა, ყოველთა დღეთა კართა ზედა მბრძოლი მაშქერებელი და
Line of ed.: 7     
მაძგერებელი ცხენთა და აბჯართა.

Line of ed.: 8        
ხოლო ცნა ესე მეფემან მეფეთამან გიორგი ნაჭარმაგევსა სახლსა სათამაშოსა შინა,
Line of ed.: 9     
კაცმან მამადმან და ზეს გამომდებელმან წყობათა შინა, იჴმნა დასნი და დასნი და
Line of ed.: 10     
ზედადამმართველმან ერთმანერთთა ზენა-ქუენათა, ვითარ ყოველთა ხილულთა ზესთაობასა
Line of ed.: 11     
წინააღმდგომ ექმნა ჩრდილოსა და აღმოსავალსა. და ვითარ ითქმის, გმირი
Line of ed.: 12     
სრბად გზასა. შეირტყა და წარემართა და სუფევდა", არღა დამხედველი მცირეთა,
Line of ed.: 13     
\\და ყოვლადვე არღა მომლოდინე ექმნა სახელგანთქმულთა ჭაბუკთა ლიხთ-იმერთა და
Line of ed.: 14     
ვიეთთამე ამერთაცა მინდობილი წყალობათა შემძლისა, ვითარ იტყჳს ისტორია ისქანდარ
Line of ed.: 15     
მაკიდოვნელისა, და ხადა ძალსა ძალთასა, რომელი მეუფებს ცასა ცათასა და თუალავს
Line of ed.: 16     
სიმრავლესა გარემომდგომთა მტერთასა. არცა განმლეობასა მტერთასა მახვილთა
Line of ed.: 17     
ელვისა, გარდამავალი მთათა შთავიდა შირაკად. რომელსა თანავაზირობდეს იოვანე
Line of ed.: 18     
მწიგნობართ-უხუცესი და სუმბატ სვიმონ-ქმნილი, რომელი სხუათა საჭურთა თანა
Line of ed.: 19     
საქმითასა აღჭურვილ იყო და მით მშლელ მისლვისათჳს სიმცროსათჳს სპათასა. არა
Line of ed.: 20     
დამორჩილდა მჴნე მჴნეთა და გოლიათი გოლიათთა, ჭეშმარიტად მიმღები მოწამეთა
Line of ed.: 21     
ღუაწლთა და გჳრგჳნსა, თჳთ სეხნაი ვითაცა მიმსგავსებული გიორგი: მან თუ ერთი
Page of ed.: 8   Line of ed.: 1     
ვეშაპი, ამან კულა ბევრნი ბევრთა სახენი ასპიტთა და იქედნეთნი სძლივნა უძლეველმან
Line of ed.: 2     
მჴედარმან, მართობთაცა შინა გონებისათა მიმართ. მხილველმან სარკინოზთა
Line of ed.: 3     
სპაებისამან გარდასლვითა მლოცველმან და მავედრებელმან, თუალთა ზეცად
Line of ed.: 4     
აღმპყრობელმან აღსაჭურველეს მიმცემელმან იოვანესდა ძელისა ცხოვრებისა მიძღუანვად.
Line of ed.: 5     
და ამჴედრდეს გულითა განჴშრვებულითა და ურთიერთას განამჴნობდეს. და
Line of ed.: 6     
შვილნი ცხოვრებისანი სიკუდილსა არა რიდებდეს თავსა.

Line of ed.: 7        
\ ხოლო მეფემან მტკიცედ აზევებულმან ჰუნესა ზედა ჴმითა მით ხოსროვანითა
Line of ed.: 8     
გასცა ღაღადი და სწავლა გულსა მჴედართასა, ვითარმედ: "კაცნო ძმანო ერთსულნო
Line of ed.: 9     
და ერთ-სრჯულნო! თუ რაზომ დიდად კეთილ არს საღმრთოთა სჯულთა და ქრისტეს.
Line of ed.: 10     
სახარებისათჳს სიკუდილი, რომელნი სამარადისოდ ვნატრით ქრისტეს კუალთა შემდგომთა
Line of ed.: 11     
და მომკუდართა მათ თჳთ ბუნებითა მკუდართა სხეულთაგან და ხედავთა, თუ
Line of ed.: 12     
რაოდენ უფრო სასახელო არს მჴნებრივ სიკუდილი, ვიდრე სენითა განდნობითა განლეულებასა
Line of ed.: 13     
შინა, რამეთუ სახე და სახელი კეთილისა საუკუნოდ გზად გუყუების. რამეთუ
Line of ed.: 14     
გუასმიეს ძუელთა მომთხრობელთაგან, თუ რაოდენნი კუეთებანი თავს ისხნეს საღმრთოთა
Line of ed.: 15     
სჯულთათჳს ტომმან ებრაელთამან არტარქსერქსის ზე, ელენთა -- ოდეს-იგი
Line of ed.: 16     
იძღუანებოდეს თ[ემისტ]ოკლეოს მიერ უცთომელისა სპასპეტისაგან სოფლისა მქონებელსა
Line of ed.: 17     
მძლესა არტარქსერქსის ზედა, რომელმან ზღუაცა მტკიცე ყო უომრად სპაებთათჳს,
Line of ed.: 18     
ხოლო ათინელთა ერთისა ოდენ ქალაქისაგან უკუნრღუეულ იქმნა. აწ ფრთოვანნო
Line of ed.: 19     
ლომნო ჩემნო, ჩემთჳს განლახურილისა აღვიხუნეთ ლახუარნი და ჰოროლნი,
Line of ed.: 20     
და უგმირნეთ ურწმუნოთა ღვთაებისა მისისათა".

Line of ed.: 21        
და წარმომთქუმელმან უკანასკნელთა-ლოცვათამან მოუწოდა ამირახორსა \ მისსა
Page of ed.: 9   Line of ed.: 1     
სუმბატის ძესა ლიპარიტს, ბექასა სურამელს. ქირქიშს აბულეთის ძესა და სამ ათასთა თანა
Line of ed.: 2     
მბრძანებელმან, მუნცა ღიმილითა და სიცილითა მლაღობელმან: "მოყმენი იგიცა
Line of ed.: 3     
ვჯობთ, რომელმანცა უმსწრაფეს უხეთქნეთ დროშის მქონესა, და დაცემითა მისთა
Line of ed.: 4     
დავსცეთ ბანაკი ნავალისი, მასმიეს და კედრისა შთამოსულთა".

Line of ed.: 5        
ესრეთ სასოებით მოქადულმან განვლნა რაზმნი და სუმპერაზმანი, განაწონნა
Line of ed.: 6     
კინენი მსავსად აფროდისისა მქონესა წყობისა მამტკიცებელისასა.

Line of ed.: 7        
და ვითარ იხილეს დროშა დაცემული მკლავითა აქილიანითა, იქცევისი მკუეთრ
Line of ed.: 8     
მკუეთელად, იჴმიეს სივლტოლა ძალისაებრ ჰუნეთასა. რომელსა შინა აღესრულა სიტყუა
Line of ed.: 9     
წარქცევად ერთისაგან ამირსპასალარნი, დიდებულნი და ლაშქარნი. ამათ აქათ და
Line of ed.: 10     
მათ მუნით ადინეს ღუარი სისხლისა. და თჳთ მეფე ალექსანდრეს სუითა და სიაოშის
Line of ed.: 11     
მოყმეობითა სდევდა მრავალგზის გამომცვლელი რაზმთა, სცემდა და იცემებოდა, სრვიდა
Line of ed.: 12     
და ისროლებოდა, და ბუმბერაზნი მისნი თანაშემწეობდეს.

Line of ed.: 13        
მხედველნი ვითარცა ერნი ისრაელისანი, და მზეცა, ისუ-ნავეთებრ, მდეგი ვეღარა
Line of ed.: 14     
მპყრობელი ეტლთა განგებითა მსრბოლობისა[თა], შთაეწურა დევნასა შინა მათსა.

Line of ed.: 15        
და კუალად შემქცეველთა იხილეს სიმრავლე სრვილისა და მოსრვილისა, ჴელმწიფეთა
Line of ed.: 16     
და დიდებულთა, აზნაურთა ლომთა და მონათა, სიმრავლე კარავთა და სარაფარდათა,
Line of ed.: 17     
სიმდიდრე თუალთა და მარგალ\იტთა, ოქროთაჭედილთა და უჭედელთა, აქლემთა,
Line of ed.: 18     
ცხენთა და ჯორთა და ყოველთა განძთა, სოფლისა სიმდიდრეთა და მონა გებთა აღსა
Line of ed.: 19     
რიცხად გარდარეული. ცოცხალთა უამრავთა თანა იხილეს ოთხთა კუდართა მიერ
Line of ed.: 20     
აპყრობა ჴელისა, რომელი რქუა ათასისადა ათასთა ესრე სახედ მგებარეთადა ქმნა,
Line of ed.: 21     
რათა იწყეს შეკრება ორმოთა ზედა.

Page of ed.: 10  
Line of ed.: 1        
და იხილნა მეფემან კოსტანტინე საყუარელნი და საკუთარნი ვეზირნი, სპასალარნი,
Line of ed.: 2     
ჴელისუფალნი და თავადნი, დიდებულნი და აზნაურნი, მონანი და მოყმენი. და შეხადეს
Line of ed.: 3     
მას ყოველმან ერმან და ესრეთ ჰქუეს შემოსილსა ჴელმწიფესა დაკოდილთა და
Line of ed.: 4     
ნაცემთაცა: "მშჳიდობა რა[დ]ცამცა სახე[დ[ დაისასახოდ[ა], თუ ვითარ მხიარულნი და მმადლობელნი
Line of ed.: 5     
ღმრთისანი და ღმრთისაგან მის სახედ ჩენილისა პატრონისანი იშუებდეს
Line of ed.: 6     
ფრიად მპოვნელნი მამა ძისა და ძე მამისა, ძმა ძ[მ]ისა და თჳსი ნათესავისა, პატრონი
Line of ed.: 7     
ყმისა და ყმა პატრონისა. გამარჯუებულნი და აღვსილნი ყოვლითურთ სიხარულითა
Line of ed.: 8     
იღიმოდეს, ამბორს უყოფდეს ურთიერთას.

Line of ed.: 9        
და ამას ესევითარსა განსაცხრომელსა და სახარულევანსა მეფობასა შინა თჳთ მეფე
Line of ed.: 10     
მისით სპითურთ გარდამავალი თაყუანისმცემელ ექმნა ზენასა განგებასა. არა სრჯულთა
Line of ed.: 11     
სიმტკიცეთა, არცა მსხვილ-ბარკალ[თა] \ მამაკაცისათა, არამედ მას ზენასა ხუედრსა და
Line of ed.: 12     
ზეშთა წმიდასა განგებასა უგალობდა, დამხედ სიმდაბლითა დავარდა წინაშე უფლისათ
Line of ed.: 13     
ღმრთისა საბაოთისთა ძალთასა და ცრემლთა მიერ სულ-დართულ დაჯდა განსუენებად
Line of ed.: 14     
და აღებად ბევრისა ბევრეულთაგან ნიჭთა მცირედ მცირედისათა.

Line of ed.: 15        
და ეგრეცა აღვსილმან საჭურავთა და საჭურჭლეთა მიერ, აღმსხმელმან ჴელმწიფეთა და
Line of ed.: 16     
დიდებულთამან, აზნაურთა და მონათამან მარადის, სამ დღე დამყოფელმან
Line of ed.: 17     
კართა ანისისთა და მაურვებელმან ქალაქისამან და მას შინა დამყენებელმან ამირისამან
Line of ed.: 18     
და ლაშქართა ამყრელმან პირითა მხიარულითა წარმოავლინა მახარობელი წინაშე
Line of ed.: 19     
ფილოსოფოსთა და პატრიაქისა, რომლისა ლოცვა თანამწედ ჰქონდა. და თჳთ ნათლითა
Line of ed.: 20     
პირითა პირველად მივიდა გამზრდელისა მისისა წინაშე, თამარსა დედოფალსა დედოფალთასა,
Line of ed.: 21     
რომელმან დაივლტო პირველად ცრემლითა და მერმე სიხარულითა გარდარეულითა.
Line of ed.: 22     
და კუალად შეეყარა ცოლსა თჳსსა ურცხუენელითა პირითა და ახოვნითა სახითა.

Line of ed.: 23        
ამას ესევითარსა მისსა მორჭეულობასა და გაზეებასა და აღმატებულებასა რომელმან
Page of ed.: 11   Line of ed.: 1     
აღვლნა ყოვლითურთ საზღვარნი პაპათა და მამათანი, და განისმა ამოწყვეტა შამისა
Line of ed.: 2     
და ჯაზირის, სომხითისა და არზრუმის ლაშქართა. ჴელმწიფეთა და დიდებულთა.
Line of ed.: 3     
მიესმა სულტანსა ხუარსნისას და ერაყისასა, და ხალიფას მპყრობელსა დიდისა ბაბილოვნისასა
Line of ed.: 4     
და ცრუ სჯულისა მდებელსა სარკინოზობისასა, და ვარაზგ ათაბაგსა სპარსეთისასა. და
Line of ed.: 5     
მწუევართა \ და შემკრებელთა ისლემობისათა მოაჴსენეს და ძებნეს ცაეცხლითა
Line of ed.: 6     
განლეულნი ძუალნი ზორო[ა]სტროსისნი, რომელი იყო პირველ[ი] მეფე და
Line of ed.: 7     
ვარსკულავთ-მრიცხველი სპარსთა შორის, რომელთათჳს ითქ[უა] ესრეთ: "ვიდრემდის
Line of ed.: 8     
გაქუნდეს ესე, არა მოაკლდეს მეფობა სპარსთა". და შეიყარნეს რანს და მომართეს
Line of ed.: 9     
ქუემო კერძოსა ქუეყანასა სომხითისასა, და მოადგეს ციხესა გაგისასა. აიღეს იგი და
Line of ed.: 10     
მოაოჴრნეს ყოველნი საზღვარნი.

Line of ed.: 11        
ცნა ესე სახელგანთქმულმან და უძლეველმან მჴედარმან და უებრომან ჭაბუკმან გიორგი
Line of ed.: 12     
მეფემან და მსწრაფლ შემყრელმან შვიდთავე მისთა სამეფოთა, იმერთა და ამერთამან,
Line of ed.: 13     
და გამოასხნა ოვსნი და ქუეყანანი დიდძალნი და მომართა სულტანსა, მყოფსა აურაცხელითა
Line of ed.: 14     
და უამრავითა ლაშქრითა. რამეთუ იყვნეს აქეთცა სიკეთე და სისრულე დაუსრულებელი,
Line of ed.: 15     
და მომართეს და გავიდეს [ადგილთა] მათ, ლაშქართასა. და ვითარცა ცნა
Line of ed.: 16     
ესე სულტანმან, ათაბაგმან და ყოველთა ფალავანთა და დიდებულთა მათთა, თქუეს.
Line of ed.: 17     
ვითარმედ: "არა არს კაცი დღეს პირისპირ შემბმელი გიორგისი და მისთა ლაშქართა
Line of ed.: 18     
და უფროსღა გაგის შინა მყოფთა განვლეს წყალი ეკლეცისა, რომელსა შინა მსწრაფლ
Line of ed.: 19     
მსრბოლობამან და ჯარმან [შეაყენა ისინი], და ეწივნეს მწუერვალნი ლაშქართანი,
Line of ed.: 20     
დაუწყეს ჩამოყრა.

Line of ed.: 21        
ესე ვინათგან ცნა ჴელმწიფემან და სუე-განდიდებულმან, მკლავმან აქილიანმან
Line of ed.: 22     
და გულმან მაღნინტოანმან, მიეტევა სახედ მჴეცისა, გარნა უქმ იქმნავე ესევითარ[ი]
Page of ed.: 12   Line of ed.: 1     
ძლევად განმზადებულება. ანტაკრა ექმნეს ვიეთნიმე დიდებულთაგანნი ვიდრე სადვეთაცა
Line of ed.: 2     
დაჭიდებადმდე, ხოლო უფროსღა ვარდან კოლონკელის ძე, რომელსა მას ჟამსა
Line of ed.: 3     
ერისთაობაცა ეპყრა ჰერეთს, კაცი დღითა მომწჳსებული და ბრძოლათა შინა ძლიერი
Line of ed.: 4     
და გამოცდილი. ნუ უკუე შურმან და მტერობამან ყო ერთი-ერთისამან. რამეთუ კეთილისა
Line of ed.: 5     
და სრულისა ნაქმრისა დარღუევა ორთა ვნებათა მიერ; ანუ მოკლებისაგან
Line of ed.: 6     
ძალისა, ანუ შურისა. ხოლო ურჩეულეს ყოველთა ძალთა და ყოველთა ზესთა ძეს
Line of ed.: 7     
[ღმერთი] ვითარ მბადი ყოველთა ძალთა და მოქმედებათა. და არავინ ეკუეთნეს მის
Line of ed.: 8     
მიერ ურჩეულესად დაბადებულსა მოკლება[დ] ოდესმე ძალისა. რამეთუ მიზეზთა მიერ
Line of ed.: 9     
ზესთა ძალთასა აღეგო იგი. კუალად თუ შურისა მიერ დასდევ იგი დასარღუეოდ,
Line of ed.: 10     
ვითარ ეგოს ურჩეულესი ყოველთა თჳს ზემო მქონეობასა და ბუნებით-კეთილობასა
Line of ed.: 11     
შორს? რამეთუ უცხო არს კეთილისაგან შური, ვითარ სახენიცა სახად ჰყოფენ.

Line of ed.: 12        
და არა მიუშუეს მეტყუელთა ამისთა; "ვინათგან გაქცეულა სულტანი ყოვლითა
Line of ed.: 13     
სპითა მისითა, ნუღარა აღზევებულ მკადრებლობ ღმრთისა". ესრეთ მიზეზი უმიზეზო,
Line of ed.: 14     
სიტყუა უსიტყუე, საქმე უქმი. გარნა ვინათგან მეფე ცნობითა ბრძენი და მომსმენი
Line of ed.: 15     
იყო, დამორჩილებული კუალად ეგო, გამყრელი ლაშქართა თჳსსავე შუებასა,
Line of ed.: 16     
სიხარულსა და ნადირობასა.

Line of ed.: 17        
შემდგომად ამისსა სულტანი და ათაბაგი ყოვლითა ძალითა მათითა და სპითა
Line of ed.: 18     
მათითა აღვიდეს გელაქუნად, მომტყუებელი ძალისა მოვიდა და მოადგა კართა ანისისათა,
Page of ed.: 13   Line of ed.: 1     
და ზემოთ შაჰარმენი და ყოველი ჴელმწიფე არაბეთისა. მას ჟამსა შინა ანისსა
Line of ed.: 2     
განამტკიცებდა თორელი, დიდი და სახელგანთქმული მოლაშქრე, და განამზადნა საბრძოლველნი
Line of ed.: 3     
და მანქანანი, დამრღუეველმან და მარბიელმან და ამაოჴრებელმან გარეთთა
Line of ed.: 4     
ქუეყანათამან.

Line of ed.: 5        
ესე ამბავი ვითარ მოისმა ქუეყანასა ამას, და მიიწია წინაშე მეფისა, რომელი
Line of ed.: 6     
მცირედითა ლაშქრითა, მონადირე და მხიარული, დგა შორის მთათა ლორისა და
Line of ed.: 7     
დმანისისათა. რომელსა წინაშე მოსრულ იყოცა მოციქული სულტნისა, კაცი მოგჳ და
Line of ed.: 8     
ტრელი, მეცნიერი საქმისა, ამხილველი და გამომხილველი ლაშქართა დგომისა, ვითარ
Line of ed.: 9     
ითქმის ინდოთა აღწერილსა ქილილა-დამანასა შინა იგავი ბუთა და ყუავთა, ეგრეთვე
Line of ed.: 10     
ამან, სახედ ყუავისა გამომცდელმან ლაშქართამან, მოისხნა ფრთენი და აფრინდა, და
Line of ed.: 11     
მივიდა წინაშე სულტნისა და ათაბაგისა, და მეტყუელმან ესრეთ თქუა: "აჰა, ჟამი
Line of ed.: 12     
კუალად-გებისა ჩუენისა. უკუეთუ აწ არა მიხუდეთ, სხუა ჟამი ვეღარა ჰპოვოთ".

Line of ed.: 13        
ვინათგან იხილა მცირედითა მდგომი, და განლაღებული ამას ზედა ძალითა
Line of ed.: 14     
შემმართებელითა მკლავ-მაგრისა, სუე-ამაღლებულისა მეფისა წარმმართველმან ღამისამან
Line of ed.: 15     
ჟამსა განთიადისასა მძინარეთა ზედა დამსხმელ ექმნეს ესრეთ, რომელ ძლითღა
Line of ed.: 16     
იჴუმია სწრობა შეჭურვისა და [ა]მჴედრებისა. ამას ზედა ივანე ამირ-სპასალარმან და
Line of ed.: 17     
სხუათა დიდებულთა კნინღა და შეპყრობისა სახედ წარმოიყვანეს და გამომართეს მეტყუელთა
Line of ed.: 18     
ამისთა: "ნუ უკუე, მეფევ, ჟამი არს ომისა, და ჟამი არს სივლტოლისა, ვინათგან
Line of ed.: 19     
ყოველსავე საქმესა ჟამი მიაჩანს. რამეთუ ოდესმე ალექსანდრეცა იძლივა დედაკაცისა
Line of ed.: 20     
მიერ, და ეგრეთვე სამბსონ [დალილასაგან და სოლომონ] სიბილასაგანი". და
Page of ed.: 14   Line of ed.: 1     
სხუანი სახენი ჴელმწიფეთა ძლეულებისანი წინაუყენეს, -- "ნუ უკუე რათამე განვარისხეთ
Line of ed.: 2     
ზე-მეპყრი შარავანდედობისა შენისა და საწთოდ იმამებრივა მამამან ძისა სწორად
Line of ed.: 3     
აღზევებულსა ძესა დავითიანსა ზედა. ვინათგან იგი საულისაგან იდევნებოდა, მეფე და
Line of ed.: 4     
წინასწარმეტყუელი, უფროსღა მამად ძისა ღმრთისა განჩინებული. აწ ჩუენცა თავსმდებელთა
Line of ed.: 5     
ვიჴუმიოთ სივლტოლა, და კუალად შემძლევმან ძლევათამან ჩუეულებითავე
Line of ed.: 6     
მოგუაგოს უძლეველობა".

Line of ed.: 7        
და ესრეთ იძულებითა წარმოყვანილი და გამომართებული მრავალგზის იგი და
Line of ed.: 8     
მისნი მოყმენი რაზმსავე შინა იპოვნეს გარე-უკუნმქცეველნი და დამჴოცელნი სპათა
Line of ed.: 9     
მისთანი, რომელთა ესევითარი სიმჴნე, უცხო და განსაკრთომელი საქმე [იხილვა,
Line of ed.: 10     
რამეთუ] არა დიდებული, არა აზნაური, არა ვარგი და საცნაური აზნაურის ყმაცა დაკლებულ
Line of ed.: 11     
იქმნა მათ ლაშქართა შინა, თჳნიერ ერთისა ჯუარი[ს]მტვირთველისა ქანის ძისადა
Line of ed.: 12     
ერთისა ბედითის კაცის აზნაურის კიდე, გარნა ჯუარი წარმოყვანებულ იქმნა მშჳდობით.

Line of ed.: 13        
ჵი, განსაკრთომელი სიმჴნე და სიქუელე და ჴელი საუფლო! ვითარ რომელთა
Line of ed.: 14     
წყობათა შინა სმენილ არს, გინა ძუელთა გინა ახალთა, ესრეთ უვნებელობა უგრძნეულად \
Line of ed.: 15     
დამსხმელობასა შინა შემდგომად ამისად და ვინ[ა]ცა იხილეს ისლემთა განმფრჴობი
Line of ed.: 16     
ჴელთა მათთაგან, მეტყუელთა ესრე განიზრახეს: "ვინათგან უგრძნეულოდ
Line of ed.: 17     
დამსხმელთა ვერ ჴელთ ვიგდეთ, აწ გრძნობილისა დევნა-[დევნა] არს აჩრდილთა და
Line of ed.: 18     
წიაღითა პყრობა ქართა. აწ უკუნ ვიქცეთ, რომელი მოგუცა ღმერთმან ამისნი მმადლობელნი,
Line of ed.: 19     
თჳსადვე მამულად".

Page of ed.: 15  
Line of ed.: 1        
ხოლო ესე ესრე სახედ იპყარ ყოველმან მცნობელმან და წარმკითხველმან ამისმან:
Line of ed.: 2     
"საზღვარი დასდევ და არა გარდაჴდეს. და ვითარ მზე, დიდი ბასილი, მნათი კესარი[ი]სა
Line of ed.: 3     
ბუნებითმეტყუელობასა შინა არსთა ქმნილებისასა "ექუსთა დღეთასა", [იტყჳს],
Line of ed.: 4     
ვითარ: "ჩიტი ალკუნი ბაგესა ზედა ზღჳსასა დამსხმელ იქმნების კუერცხთა, ოხრანი
Line of ed.: 5     
და ღელვა-ტეხილობანი ზღჳსანი ვერ გარდაჴდებიან ბრძანებასა ღმრთისასა; და მცველ
Line of ed.: 6     
ექმნების თესლოვანებასაცა ალკუნისასა". აწ უკუეთუმცა მიუშუა ზენასა განგებისასა და
Line of ed.: 7     
არა წინააღმდგომ ჰქონდეს გაქცევასა სულტნისასა, დამცაქაცეულ იყვნეს ყოველნი მაღნარნი
Line of ed.: 8     
სარკინოზობისანი. და ეგრეთვე, არათუმცა უკუნ ექცივნეს შიშსა და სიმჴნესა
Line of ed.: 9     
მეფისასა და სპათა მისთასა, წარტყუენილ იყვნესმცა უმანკონი არენი და ადგილნი.

Line of ed.: 10        
შემდგომად ამისა უბოძა ანისი თჳსსავე მემამულესა და ითაყუანა თავისა თჳსისა
Line of ed.: 11     
ყმად. და თჳთ შემოეხუეწა ელდიგუზ ათაბაგი და ჩამოდგა შუა სულტანსა და ქართველთა,
Line of ed.: 12     
და ითხოვა ზავი. აქეთ დედოფალი რუსუდან, და[ჲ] მათი, სულტნის ცოლყოფილი
Line of ed.: 13     
ჩამოდგა, და შეიქმნა მშჳდობა და ზავი ჟამ რაოდენმე.

Line of ed.: 14        
თჳთ მეფე დაჯდა სიხარულად და განსუენებად და ნადირობად. ოდესმე, ჟამსა
Line of ed.: 15     
ზამთრისასა, გარდავიდის ლიხთ-იმერეთს და მიუწიის ზღუად პონტოსა, მოიწიის და
Line of ed.: 16     
მოინადირის ალანთა ქუეყანა, რომელ არს აფხაზეთი, ოდესმე გურგენის ზღუადმდე.
Line of ed.: 17     
და ამას შინა სუფევდა და იხარებდა სუფევითა \ ულუმპიანითა. და ვინათგან უღონო
Line of ed.: 18     
იქმნეს ლაშქარნი და დიდებულნი ამის სამეფეოსანი, მკადრებელნი [იტყოდეს] ესრეთ:
Line of ed.: 19     
"არა არს ღონე დარჩომისა ჩუენისა თჳნიერ ლაშქრობისა და რბევისა" და მომსმენელმან მეფემან
Line of ed.: 20     
წარსცნა ზავნი და ფიცნი შინა და ესრე სახედ ილაშქრა ლიხთ-იქით.
Page of ed.: 16   Line of ed.: 1     
ყოფასა შინა დამსკუნელმან ლაშქრობისამან და ერთსა დღესა შინა პაემან-შემქმნელმან
Line of ed.: 2     
უბრძანა ტაოელთა, კლარჯთა და შავშთა მორბევა ოლთისიცა და ბანისა, მესხთა და
Line of ed.: 3     
თორელთა -- კარისა და აშორნისა, და ამირ-სპასალარსა და სომხითართა --
Line of ed.: 4     
აქეთ ვიდრე განძამდის; თჳთ ხასაგანიანთა, ლიხთ-იმერთა და ქართველთა -- განძას დამართებით მტკურის
Line of ed.: 5     
მტკურის პირი \ იმიერ და ამიერ ხოლთამდის, ჰერთა და კახთა -- ალაზნის.
Line of ed.: 6     
შესართავით ვიდრე შარვანამდის. იქმნა ესევითარი უცხო ლაშქრობა, რომლისა სი[გ]რძე
Line of ed.: 7     
არაოდეს ვის ეხილვა.

Line of ed.: 8        
მჴნედ და მსწრაფლ მავლობისა მისისა რომელთამე ვინღა თქჳს? ნუ უკუე და
Line of ed.: 9     
უმსწრაფლეს ამბაკომისა, დანიელის ანუ თუ ილიასი, სინასა შინა წვიმისა ერთი
Line of ed.: 10     
ღრუბლითა შემკრებელისა ანუ თუ ელვისა ეტლითა აღმავალისა? ნუ უკუე და ჰნიელ
Line of ed.: 11     
მსგავსი მღასოსა, ფერჴთა წყალ-მცენარისა, ანუ ვეფხისა მის ფრთოვანისა წამსა შინა
Line of ed.: 12     
მლაშქვრელმან და აღვსებულმან აურაცხელითა და მიუწდომელითა საუნჯითა გარდმფრინველობისა
Line of ed.: 13     
ნავროზობითა გეგუთსვე ეგო, რომელ მუნ მყოფთა ძლითღა სამე
Line of ed.: 14     
ირწმუნეს ყოფა ამისი.

Line of ed.: 15        
ხოლო აწ ესევითარნი რა ენამან, ანუ რა გონებამან თჳთეულისა ჴელ ყო მოთხრობად,
Line of ed.: 16     
საწყენ სამე იქმნას აღწერილი განგრძობითა სათქმელთათა. ვინათგან დავითიანობა
Line of ed.: 17     
და სოლომონიანობა მოჰგვარობდა \ ცხებულსა ღმრთისასა, ამასცა სოლომონიანებრ
Line of ed.: 18     
ჰმონებდეს ყოველნი მეფენი ქუეყანისანი.

Line of ed.: 19        
მოვიდა ოდეს ანდრონიკე კომნიანოსი ცოლითა სახებრწყინვალითა და შენიერითა,
Page of ed.: 17   Line of ed.: 1     
თანა შვილებითურთ და დისწულითა, მამის ძმისწული დიდისა მანოელ კეისრისა და
Line of ed.: 2     
ყოვლისა დასავლეთისა და საბერძნეთისა მეფისა. და ვითარ მართებდა, ეგრეთ მ\მადლობელმან
Line of ed.: 3     
ღმრთისამან შეიწყნარა და მისცა პატივი შესატყჳსი სახლის-შვილობისა
Line of ed.: 4     
მისისა. და მიმცემელმან ქალაქთა და ციხეთამან კმასაყოფელთამან დაუდგნა საჯდომნი
Line of ed.: 5     
სიახლესა საყდრისა თჳსისასა, პირისპირ მამის დისწულისა მისისა აღსართანისასა,
Line of ed.: 6     
რომელი მეფე იყო შარვანისა და ზღჳს პირისა დარუბანდით ხირხალამდის, რომელი
Line of ed.: 7     
მეფესა უჩნდა ვითარცა შვილ-ყოფად ვითარცა ერთი დიდებულთა მისთაგანი. ესე შარვანშა
Line of ed.: 8     
შემოეხუეწა ოდესმე დაჭირებული დარუბანდელთა ხაზართაგან. მაშინ შეიყარა
Line of ed.: 9     
ლაშქარი იმიერით და ამიერით, თჳთ ძმა ბერძენთა მეფისა ანდრონიკე წარიყვანა
Line of ed.: 10     
წინაშე და მივიდა ვიდრე კართამდის დარუბანდისათა. მოაოჴრა ქუეყანა მუსკურისა და
Line of ed.: 11     
შარაბამისა, და აიღო ქალაქი შაბურანი, რომლისა კართა თჳთ მჭვრეტელობასა შინა
Line of ed.: 12     
მეფისასა მოსაწონელ იქმნა ანდრონიკე თჳთ მისგან და ყოველთა სპათა მისთაგან. და
Line of ed.: 13     
უბოძა ქალაქი იგი მამის დისწულსა მისსა შარვანშას, და მუნიდაღმან, მომრბეველი
Line of ed.: 14     
ბასიანისა, რომელი-ესე უცხო იყო შესაძლებელად კაცობრივისა ძალისაგან, შემოქცეული
Line of ed.: 15     
მუნით და გამარჯუებული იშუებდა და იმოთხვიდა საყოფელთა მისთა.

Line of ed.: 16        
ოდესმე გამგზავნელი სპათა და სპასალართა მისთა, მიუწიის ნახჩევნის
Line of ed.: 17     
ოდესმე მასისამდის და ღაღუამდის, ოდესმე ბარდავამდის და ბელაყანამდის. ამას ესევითარსა
Line of ed.: 18     
მარჯუებასა და ზეობასა შინა განამრავლნა საჭურჭლენიცა, და დადვა თჳთ მისით
Line of ed.: 19     
მონაგები და მისთა ტყუეთაგან მონაგები ციხესა შინა უჯარმოისასა, რომელი აგებულ
Line of ed.: 20     
იყო \ ვახტანგ გორგასლისაგან, რომელსა შინა თჳთ აღესრულა ლომი იგი ლომთა
Page of ed.: 18   Line of ed.: 1     
და გოლიათი გოლიათთა. სანადიროთა ქორთა და ძაღლთა სიმრავლე და სიტურფე
Line of ed.: 2     
და მოკაზმულობა არაოდეს ვისგან ქმნილა, არცა წიაღ-მართ ყოფად არს.

Line of ed.: 3        
ამას ესევითარსა და სრულყოფასა ყოვლისა სოფლისასა და საწუთროთა გემოთა
Line of ed.: 4     
საწადელთასა მოიწიფა ძმისწული მისი, შვილი დავით ძმისა მისისა უხუცესისა, სახელით
Line of ed.: 5     
დემეტრე, სახე-კეთილი და ყოვლითა ჴელითა მარჯუე, ნასწავლი, მსგავსი სახლიშვილობისა
Line of ed.: 6     
მათისა, გარნა რომელი ცუდ იქმს ყოველთა სიკეთეთა და სწავლულებათა,
Line of ed.: 7     
სახე-უკლებობათა და ჭაბუკებათა, იგი ექმნა მკლველ და შემმწარებელ ჟამთა ცხოვრებისა
Line of ed.: 8     
მისისათა: უშიშობა ღმრთისა და გარდამავლობით მოქმედება სჯულისა ქრისტეს.
Line of ed.: 9     
მცნებათასა, ვითარ თანაშთამამავლობა და გუართა უბედურობა ამის სამეფოსა კაცთა.
Line of ed.: 10     
ვინათგან დავითცა. მამამან მისმან, ღალატსა და განდგომილებასა შინა მამისა მის
Line of ed.: 11     
დემეტრესსა ამოსწყჳტნა ამის სამეფოსა დიდებულნი რომელნიმე ექსორია-ქმნითა,
Line of ed.: 12     
რომელნიმე სიკუდილითა და რომელნიმე განპატიჟებითა, აქაცა მსგავსად მისა შევიდა
Line of ed.: 13     
ეშმაკი გულსა და გონებასა მისსა \ და მის მიერ შერისხდა ღმერთი ორბელთა და ყოველთა ტომთა და
Line of ed.: 14     
მიმდგომთა მათთა: სამცხეთართა, ჰერეთთა, კახეთთა და სადაცა
Line of ed.: 15     
ნათესავი და ნატამალი მსმენარი მათდა იყო. იქმნა განდგომა, ბრძოლანი, კლვანი,
Line of ed.: 16     
სისხლნი და რბევანი. და არა მიმშუებელმან ღმერთმან, მოქმედმან სამართალთამან,
Line of ed.: 17     
რომელ[მან] დავითის ზე აბესალომს არა მისცა უფლება -- რომლისათჳს ითქმის წმიდასა
Line of ed.: 18     
შინა სახარებასა: "უკუეთუ ჰქუას მშობელსა შვილმან "კორბან" -- ნიჭი, ჩემგან
Line of ed.: 19     
სარგებელ ყოფად სიკუდილითა მოაკუდინა. ამისთჳსცა მიცსა გიორგისვე ძლევა,
Line of ed.: 20     
მძლეთა მძლესა.

Line of ed.: 21        
და შემყრელმან ლაშქართამან ტფილისით ქალაქით მიმართა სომხითის მთასა
Page of ed.: 19   Line of ed.: 1     
ყოფობასა შინა, იოტნა გააქცივნა, შეიხუეწნა ციხესა ლორისასა, და მოუხუნა ყოველნი
Line of ed.: 2     
სიმაგრენი და ციხენი. ვინაცა წამოუვიდა დემეტრეს სარგის მჴარგრძელი, შვილითა
Line of ed.: 3     
და ძმისწულითა მისითა, ძმა და საყუარელი ორბელთა. ესე შეიყუარა და შეიტკბო
Line of ed.: 4     
მეფემან, და მისცა მისანდობლობა გუარისშვილობისა მისისა. და მომრბეველმან ტაშირისა და
Line of ed.: 5     
ლორის კართამან დაიბანაკა აგარათა. და გაგზავნა ლაშქარნი, რომელნი
Line of ed.: 6     
დარჩომილ იყვნეს ერთგულად მისად და სხუა თემისა და თემის: მესხნი, თორელნი,
Line of ed.: 7     
ქართლელნი, სომხითარნი და თჳთ გაზრდილი მისი მეჯინიბეთ-უხუცესი ჭიაბერი, და
Line of ed.: 8     
მივიდეს ქუეყანასა ჰერეთისასა და მუნით მოვიდეს ჰერეთის ერისთავი და ყოველნი
Line of ed.: 9     
ჰერნი სრულითა ლეკითა და კავკასითა. და შეიქმნეს ჟამნი ფიცხელნი და კუეთარკუეთებანი,
Line of ed.: 10     
რამეთუ იყვნესცა გამოცდილნი და ლომნი ჭაბუკნი. ამას შინა სძლო
Line of ed.: 11     
მსჯავრისა და სიმართლისა მქონებელმან, და გააქცივნეს ჰერნი, დიდებულნი აზნაურნი,
Line of ed.: 12     
და ლეკნი. შეიპყრნეს[...] და გრიგოლ ასათის ძე, ფიცხლა დაიკარგა ომსა შინა, თჳთ
Line of ed.: 13     
ჴრმლის დაკოდილობითა და გამოკლვითა ცხენისათა შეიპყრეს ივანე ვარდანის ძე,
Line of ed.: 14     
რომელი ითქმოდა პირველითგანვე მთხრებლად მთხრებლისად, და თანა შოთაცა, ძე
Line of ed.: 15     
ართავაჩოსძისა. ესენი ვითარცა შინათ-გამცემალნი განზრახ განგებითა ჴელთ იპყრნეს,
Line of ed.: 16     
წამოსრულთა მოასხეს წინაშე მეფისა, მარჯუება-აღმატებულისა. და გაიხარეს სიხარულითა
Line of ed.: 17     
დიდითა ფრიად, ვინათგან ხედვიდა მარჯუებისა მომცემსა ღმერთსა.

Line of ed.: 18        
მაშინ მეფე აგარას მყოფი აღვიდა და მოდგა ლორესა. მუნიდაღმან წარსრულ
Line of ed.: 19     
იყვნეს სპარსეთს ქართლის ერისთავი სუმბატის ძე ლიპარიტ. მეჯინიბეთ-უხუცესი
Line of ed.: 20     
ქავთარ ივანეს ძე, რომელნი-ესე გიორგისაგანვე იყვნეს ჴელისუფალნი,
Line of ed.: 21     
და ანანია დვინელი; ზოგნი შაჰარმენისა, ზოგნი ელდაგუზის ძეთასა. დაღაცათუ
Page of ed.: 20   Line of ed.: 1     
უშუელეს და მოჰყვეს, ეგრეთვე უქმადვე უკუნ აქცია მართლმსაჯულებამან ქრისტესმან.
Line of ed.: 2     
\ ამას შინა დაუღონოვდეს ლორეს შინა მდგომნი. დემეტრე, გარდამომბმელი საბლისა,
Line of ed.: 3     
გარდამოჴდა ციხისაგან და მომართა თავისავე ბიძასა. და ამირსპასალარი და სხუანი,
Line of ed.: 4     
რომელნი დარჩეს ციხესა შინა, გამოასხეს მსგავსად სუისა და ეტლისა მათისა. აიღო
Line of ed.: 5     
ლორე და დაიმჭირა თავისა თჳსისათჳს. ხოლო მას ჟამსა თჳთ მორჭმული და ზეამაღლებული
Line of ed.: 6     
წარმოვიდა ურჩთა და მტერთა მისთა [ზედა] და შემსგავსებული საქმეთა
Line of ed.: 7     
მათთა მიაგო მისაგებელი. თჳთ მოვიდა ნაჭარმაგევს, იშუებდა და იხარებდა შემრისხველი
Line of ed.: 8     
მტერთა მისთა.

Line of ed.: 9        
შემდგომად ამისსა მეორესა წელიწადსა შეიყარა ყოვლით სამეფოთ მისით შემოქცეული
Line of ed.: 9     
ღანუყით ნაჭარმაგევსა. შემყრელმან შვიდთავე სამეფოთა მისთამან აწჳა
Line of ed.: 10     
დედოფალთა დედოფალი, ბედნიერი და სჳანი ცოლი მისი ბურდუხან და შვილი მათი
Line of ed.: 11     
თამარ, ნათელი და ბრწყინვალება თუალთა მათთა, და მანიაკი ყოველთა მეფეთა, და
Line of ed.: 12     
გჳრგჳნი ყოველთა ჴელმწიფეთა.

Page of ed.: 21  
Line of ed.: 1        
განრჩევითა და გამორჩევითა, განგებითა და გაგონებითა ზენისა მის ხუედრისა
Line of ed.: 2     
შარავანდედთა მნებებელისათა მეფე ყო თამარ, თანადგომითა ყოველთა პატრიაქთა
Line of ed.: 3     
და ებისკოპოზთა, დიდებულთა იმიერთა და ამიერთა, ვაზირთა და სპასალართა და
Line of ed.: 4     
სპასპეტთა. და დაისუა მარჯვენით მისსა მეფე და დედოფალი, შემკული და შემოსილი
Line of ed.: 5     
პირად-პირადითა ფესუედითა ოქროანითა, ბისონითა და ზეზითა, რომელსა ხადა მთად
Line of ed.: 6     
ღმრთისად, მთად პოსილად და მთად შეყოფილად, და დაადგა გჳრგჳნი ოქროსა თავსა
Line of ed.: 7     
მისსა, ოქროსა მის ოფაზისა, აღმკული იაკინთთა, ზმირთა და სმარაგდოთა მიერ. და
Line of ed.: 8     
მდიდარნი ერისანი ლიტანიობდეს წინაშე პირსა მისსა. და თჳთ მეფე, მაფიცებელი
Line of ed.: 9     
ერთგულობისა და ერთსულობისა მისისათჳს და ცრემლით მლტოლველი და შემვედრებელი
Line of ed.: 10     
ღმრთისა, მაკურთხეველ ექმნა აბრამიანთა ისაკისადმდე, და ისაკიანთა იაკობიასადმდე \
Line of ed.: 11     
და იაკობიანთა ვიდრე იოსებიანთადმდე, რომელი ჩანს ვითარ მზე უღრუბლო
Line of ed.: 12     
ჰ[აე]რისა მიდღევანდლად დღედმდე, კურთხევა მამისა შვილსა საყუარელსა, ნანარსა და
Line of ed.: 13     
მშჳდსა დავითიანებრსა ზედა, რომელი მსგავსად ლოდისა მის გამოვიდა მთისა მის,
Line of ed.: 14     
დანიელისაგან ხილულისა, იმატა, იმატოს და მერმეცა იმატა, ვიდრემდის იქმნა მთა
Line of ed.: 15     
დიდ, ლოდ საკიდურ და არა ლოდ შებრკოლებისა. და შემუსრა ყოველი ხატი და ყოველი
Line of ed.: 16     
კერპოვნება ოქროთა და ვეცხლისა, რკინისა რვალისა და კეცისა, რომელიმე
Line of ed.: 17     
უხილავთა ძალთა ძეგლები და ანდრიანტები, რომელიმე ხილულთა მბრძოლთა და
Line of ed.: 18     
წინააღმდგომთა.

Page of ed.: 22  
Line of ed.: 1        
შემდგომად ამისა დღეკეთილობასა და სუესრულებასა შინა მოიწია თანანადები
Line of ed.: 2     
სოფელსა ამას შინა, არამედ მოსრულთა, გარნა უჟამო და შეუსწორებელი შემცირებით
Line of ed.: 3     
განწესებულთა მოქცევათა, და მიიცვალა დედოფალი [ბურდუხან], დედა თამარისი, სწორი
Line of ed.: 4     
ძისა ღმრთისა დედისა. და თუ ვითარ ჟამთა. და ვაებათა სიმრავლენი იქმნეს, შესატყჳსნი
Line of ed.: 5     
მოსაწყვარისანი, რომელმანცა ენამან გამოთქუა? გარნა ესეოდენ ვთქუათ პატივად
Line of ed.: 6     
და სიმტკიცედ მოსაწევართა.

Line of ed.: 7        
მეფესა, გეგუთს მყოფსა, უთხრეს ესეოდენ ზარგანჴდილობა. თმათა და წუერთა
Line of ed.: 8     
ამფხურელმან, მსგავსად მათ აბესალომ ოქრსთმოსნისათა, და ცრემლთა ნაკად-დენითა
Line of ed.: 9     
ათასეულთა და ბევრეულთა მცემელმან მკერდსა, მკულელ უღონო ქმნილმან აღიკუეცნა
Line of ed.: 10     
თმანიცა თავისა მისისანი, სოფლისანი, და ესევითარითა შემუსრვილითა [გულითა]
Line of ed.: 11     
აღისწრაფა შეყრა საყუარელისა და ტკბილისა დედისაგან უსამშობლო ქმნილისა,
Line of ed.: 12     
რომელსა ნათელი ცისკროვნება ჰაერისა მისისა სიმრუმედ გარდაქცეოდა. და
Line of ed.: 13     
ნაკადნი ცრემლთანი ოთხთავე თუალთაგან, მოხუევასა შინა ურთიერთას, მსგავსად
Line of ed.: 14     
სამოთხისა მომცენარეობდეს სახედ გეონისა, ვინათგანცა ესრე იქმნა ქუეყანა ქართლისა,
Line of ed.: 15     
კუალად ნუგეშინის-მცემელი და შემატკბობელი \ შვილისა საყუარელისა და სატურფოსა
Line of ed.: 16     
უმეტეს ზომისა იმედის მდებელ ექმნა ორკერძოვე სიყუარულისა მინიჭებითა და
Line of ed.: 17     
ჟამისა უქმნელობითა. დააგდო ქართლი და მიჰმართა ჩაღმართ. ვითარცა წესი იყო,
Line of ed.: 18     
რა გარდაჴდა ჟამი ამის ვამისა და მისაწევრისა მოქცევისა, კუალად იშუებდა მონადირე
Line of ed.: 19     
მთათა და ბართა, ბრძანებითა მპყრობელი აღმოსავლეთისა და [დასავლეთისა], ჩრდილოსა
Line of ed.: 20     
და სამჴრისა. სძღუნობდეს და სძმობდეს მას მეფენი ბერძენთანი, [იერუ]სალიმს.
Page of ed.: 23   Line of ed.: 1     
ალამანთანი, და ჰრომთანი, და ჰინდოთანი, და ხონელნი; და ეგრეთვე სულტანნი
Line of ed.: 2     
ხორასნისა, ბაბილოვნისა, შამისა, ეგჳპტისა და იკონიისანი ჰმონებდეს, და შემდგომნი
Line of ed.: 3     
ამათნი სკჳთნი, ხაზრნი, ალანნი, ხუარასანი და ხუარაზმშა, და ბერეთელნი, აბაშნი,
Line of ed.: 4     
არაბნი, მიდნი, ელამიტელნი და შუამდინარელნი, და ყოველნი ენანი და ნათესავნი
Line of ed.: 5     
მაშრიყით მაღრიბამდე.

Line of ed.: 6        
ამას ესევითარსა სისრულესა სოფლისა მონაგებთა და დიდებათასა აჰა მოიწია
Line of ed.: 7     
ჟამი ევას წყევისა და ადამის ცთომათაგან დანასაჯი აბელ მართლისათ ვიდრე ზაქარიასა
Line of ed.: 8     
და ძმისა მისისა იოვანესამდის, აღმსარებელთა მართალთასა, ჯოჯოხეთად ტვირთვად
Line of ed.: 9     
სამოელ მკლველისა ჩუენისა და თჳთ თავისა მკლველისა, ცით ცათათ უფსკრულად
Line of ed.: 10     
ქუესკნელსა შთასრულისა, ანგელოზობისა და ნათელ-მოსილობისა სიბნელედ მყვისა
Line of ed.: 11     
და ეშმაკად გარდაქცეულისა, რომლისა ჴელთა შინა იპყრობოდეს მყუარებელნი და
Line of ed.: 12     
ყუარებულნი ღმრთისანი. ამისად ჴსნად მნებებელმან ღმერთმან კაცთა ცთომილთა
Line of ed.: 13     
კაცობრივითა სახითა იმოქმედა, ა\რა ძლიერებისა მომმძლავრებელმან, ვინათგან ოცდა
Line of ed.: 14     
ათცამეტთა წელთა ქმნენ ნიშნი და სასწაულნი და იმეუფა ქუეყანასა ზედა მეუფემან და
Line of ed.: 15     
მექმემან ცისა და ქუეყანისამან. ამისად შემდგომად, თავისა-მსხმელმან ცოდვათა და
Line of ed.: 16     
ცთომათა მედინისა ამის და ხრწნადისა სოფლისათამან, მიიღო სიკუდილიცა უკუდავმან,
Line of ed.: 17     
გარნა ჴორცთა ჩუენისაგან თბისა, ჩუენისა დაჴსნისათჳს, ჩუენისა მიმხუმელმან. და
Line of ed.: 18     
ვინათგან ღმერთმან და ძემან, უწინარეს საუკუნოთა უკუდავმან, არცაღა მისგან მოსილნი
Line of ed.: 19     
ჴორცნი უკუდავ ყვნა, სხუა რამცა ვსახე, სხუა რამცა გავისახე, რამცა ნუგეშინის-მცემელი
Line of ed.: 20     
სხუა რამცა, ოთხთა სტჳქოთაგან დამჭირვად სული სხეულსა შინა მსმენელმან
Line of ed.: 21     
ამისმან? თუმცა [პირ]ველ იგი მზე მზეთა და შარავანდი ჴელმწიფობისა, ახალი
Page of ed.: 24   Line of ed.: 1     
ნებროთ, ალექსანდრე აქილევ, ქუეყანით ცად მიიმართა, და ამანცა მასვე მსგეფსსა
Line of ed.: 2     
მის ვნებისასა ივნო; ესრეთ "ვითარცა იგი ცათა შინა, ეგრეთვე ქუეყანასა ზედა": ვინათგან
Line of ed.: 3     
მან ჴორცითა, სიგლახაკითა და სიმდაბლითა, წარვლნა ჟამნი ოცდა ათცამეტისა
Line of ed.: 4     
მოქცევისანი, ხოლო ამან არა ესრეთ, გარნა ვითარცა სახედ-ჩენილმან ღმრთისამან.

Line of ed.: 5        
ესერა ესევითარი საგოდი და მოსაწევარი მოსაწევართა, განსახეთქელი კლდეთა
Line of ed.: 6     
და განსაპობელი კართა \ საბლისა და საშინელება შთამოსაცჳვრი მანანათა და ვარსკულავთა,
Line of ed.: 7     
ესმა სამ-მნათობიერსა მეფეთ-მეფისაგან მეფედ ქმნულსა თამარს ქალაქსა შინა
Line of ed.: 8     
ტფილისსა, საჯდომსა მათსა ციხესა ისანს, ყოვლითურთ სამოთხის მსგავსი სამყოფი
Line of ed.: 9     
იქმნა მსგავს ჯოჯოხეთისა, და შუებათა წილ და სიმღერისა აჰჴდეს ჴმანი ვაებისა და
Line of ed.: 10     
ტყებისანი, და ნათელთა წილ მიუაჩრდილებელთა შეიმუსრნეს არსნი და საგონებელ-არსნი.
Line of ed.: 11     
და თამარი, პირი იგი ეთეროვანი, და უკიმირო ჰაერი, და უმრუმო
Line of ed.: 12     
ნათელი შეიზღუდა ბნელითა. [თმათა] დამთხურელსა თამარსა უსწრობდა წყარო სისხლის
Line of ed.: 13     
წყაროსა ცრემლთასა. და წარსრულმან პატრიაქმან და დიდებულთა კმასაყოფელთა
Line of ed.: 14     
წარმოიყვანეს სამშჳლდით, მთხრობელთა საზაროთა და საშინელისა და მიუწდომელისა
Line of ed.: 15     
სათქმელისათა, [დაჲ] მეფისა დედოფალი რუსუდან თანა გაზრდილითა მისითა,
Line of ed.: 16     
რომელთადა შემყრელნი იყვნეს. მომსუეველნი ურთიერთისანი და მოლტობილ[ნ]ი
Line of ed.: 17     
სისხლ-რეულითა ცრემლითა შევიდეს ტაძარსა სამეუფოსა. ამხილველთა თუალთა მათთასა,
Line of ed.: 18     
მხილველთა საყდრისა ცამდი ამაღლებულისათა ნათელმზე-გაბაონიანისა და
Page of ed.: 25   Line of ed.: 1     
შუქის-ჰალონიანისა საჯდომისა მარმენიონთა და სუეთაგან \ პოეს დაცლილად. მიმოიხილეს
Line of ed.: 2     
გარემოს და იხილეს მიქაელ პატრიაქი ყოველთა ების\კოპოზითერთ მდგომი ვაზირი
Line of ed.: 3     
ანტონი, და ამირსპასალარი ყუბასარ. და სხუანი ჴელისუფალნი. ყუთლუ-არსლან
Line of ed.: 4     
მეჭურჭლეთ-უხუცესი, ვარდან დადიანი ჩუხჩარხი, ჭიაბერი მეჯინიბეთ-უხუცესი, აფრიდონ
Line of ed.: 5     
მსახურთ-უხუცესი, ივანე[...] და დიდებულნი აზნაურნი მონანი და მოყმენი თანა
Line of ed.: 6     
პორფირი და გჳრგჳნი სკიპტრითა და საჭურველითა სჳანად ჴმარებულითა. და კუალად
Line of ed.: 7     
ამხილველთა იხილეს კედლებიცა სრისა სავსე მეომართა, რაზმები, სპები, მონასპები,
Line of ed.: 8     
ქალაქები და ციხეები აწყუედილი და ოჴერ-ქმნილი. და თჳთ იხილეს ტანითა
Line of ed.: 9     
გორგასლიანითა და მკლავითა აქილიანითა და პირითა მნათობიერითა კაცი იროად
Line of ed.: 10     
საგონებელი. რომლითაცა ენითა გამოთქუან ანუ რომელიცა შემოვიდა სახე უსახოსა
Line of ed.: 11     
მის დღისა? რანი გლოვანი, რანი ტყებანი, რანი ვაებანი, რანი სისხლ-რეულთა
Line of ed.: 12     
ცრემლთა ნაკადნი ათასკეცნი რანი მოთქმანი და მოჴსენებანი ადამისნი აბელის.
Line of ed.: 13     
მართლისადმდე, დავითისნი იონათანისადმდე და იაკობისნი იოსებისადმდე.

Line of ed.: 14        
ამას ესევითარსა უნუეშინის-ცემულობასა უჭურო-ქმნასა სხუაებისასა, შთაცმასა
Line of ed.: 15     
და დაფენასა ძაძისასა, კიდე-ქმნასა ყოვლისა სანოვაგისასა -- ესენი ესთამდის.

Line of ed.: 16        
ხოლო ამიერითგან ვიწყო წყობად, ბრძილად გონებისად მიმზიდავმან, და მკუეთებელმან
Line of ed.: 17     
მსგავსად ქვისა და რკინისამან აღმოვშობო ცეცხლი სიყუარულისა და ქებისა
Line of ed.: 18     
და სურვილისა, აღვატყინო და აღვამაღლო საჴმილი ცამდინ. მუნ შიგან აღმოვაჩინო
Line of ed.: 19     
ეთერიცა ცეცხლისა და ქუეყანა ცეცხლთაგან მლეველი ურჩთა და ცეცხლებრ ღონე
Line of ed.: 20     
და მოჴმარებული მეგობართა და მოყუარეთა. თუ მაშინ ნაბუქოდონოსორ სამთა ყრმათა
Line of ed.: 21     
თანა ოთხებად იხილა ერთი სამებისაგანი, აქა კულად სამებისა, თანა იხილვების ოთხებად
Line of ed.: 22     
თამარ, მისწორებული და აღმატებული.

Line of ed.: 23        
ხოლო შემყრელთა შჳდთავე ამის სამეფოსა მეთქუ-მეტყუთა ჰკადრეს და მოაჴსენეს
Page of ed.: 26   Line of ed.: 1     
დედოფალსა რუსუდანს: "დღეს შენა სჩან მშობელთა ამათთა ნაცვლად და ვინათგან ვხედავთ
Line of ed.: 2     
ყრმასა თამარს გონებითა და ყრმებრივითა, არამედ მეცნიერ[ი]თა, ცნობიერითა,
Line of ed.: 3     
გონიერითა და შუენიერითა, მომსმენელად და პატივისმცემელად შენდა, \ ხუედრთაებრ
Line of ed.: 4     
ჩუეულებითა, და უჩინოდ გხედვიდეს სახედ მშობელთა, არქუ მთქმელმან-მბრძანებელმან
Line of ed.: 5     
და მომჴსენებელმან შეცვალება. ამის ესევითარ\ისა შეითისაგან და, სადა ძმასა თქუენსა
Line of ed.: 6     
და მამასა მათსა დაუსუამს ზეობასა და სიმჴნესა შინა მათსა, მუნ ჴელ-ყოს განბრწყინვებად
Line of ed.: 7     
ჴელმწიფობასა და შარავანდედობასა ტომის-გუარისა თქუენისა. უკეთუმცა არა
Line of ed.: 8     
შემეცნებულ იყო სისრულესა და პყრობასა ულუმპიანობისა და, ზეშთა სთქუათ, ამთავრებისასა
Line of ed.: 9     
მანიაკი იგი გჳრგჳნი მეფობისა, არმცა მრწმუნებელ ქმნილ იყო საყდარსა
Line of ed.: 10     
დავითისსა და ბეჭედსა სოლომონისსა. აწ ვინათგან მან ჴელ-ყოს ჴელითა მეფობასა და
Line of ed.: 11     
კურთხევითა გჳრგჳნოსან-ყოფად აღვიდეს, და ამაღლდეს და და ოდეს საყდარსა თჳსთა
Line of ed.: 12     
მამათასა აღპყრობითა და აღძღუანებითა ძელისა ცხოვრებისათა და კურთხევითა
Line of ed.: 13     
მელქიზედეკისათა, რომელი ყო აბრამის მიმართ, და მან დაიპყრნეს კიდენი ქუეყანისანი
Line of ed.: 14     
და მეფობდეს იგი ზღჳთი-ზღუადმდე".

Line of ed.: 15        
ამისმან მსმენელმან, მომწონებელმან და მაჯერებელმან დედოფალმან უბრძანა და მოაჴსენა
Line of ed.: 16     
თამარსა, მეფესა და დედოფალსა და მორჩილებდა პირველსავე ბრძანებასა აწ კადრებულსა
Line of ed.: 17     
დიდებულთა შჳდთავე სამეფოთასა და, მსმენელი ჰაჯისა, ძალითა-სამე დამორჩილ იქმნა.

Line of ed.: 18        
აღმყვანელთა საყდართა და საჯდომთა [მამა]-პაპეულთა აღსუეს მზე იგი მზეთა
Line of ed.: 19     
და ნათელი ნათელთა, ელვარება და მზეებრ მაშუქებელი სხუათა. და მოიღეს \ გჳრგჳნი,
Line of ed.: 20     
და აღიღეს ჴმა მგალობელთა და ძლევით გჳრგჳნოსნობისა და მძლედ-მფლობელობისა,
Line of ed.: 21     
და მოაჴსენეს მთასა ზეთისხილთასა ჯუარი გამოჩენილი კოსტანტინესთჳს. და ამას
Line of ed.: 22     
ესევითარსა შესხმასა და გალობასა შინა, ვინათგან ლიხთ-იმერითგან იყო წესი დადგმად
Line of ed.: 23     
გჳრგჳნსა თავსა სამეუფოსა, აწჳეს მონაზონი ღირსი და მადლშემოსილი, მთავარეპისკოპოსი
Page of ed.: 27   Line of ed.: 1     
ქუთათელი ანტონი საღირის-ძე, მიღებად გჳრგჳნისა, და ცალის-კერძისა.
Line of ed.: 2     
კახაბერი, ერისთავი რაჭისა და თაკუერისა და სრულ ყვეს მოჴელეთა სჳანთა და
Line of ed.: 3     
დიდებულთა ვარდანის-ძეთა, საღირის-ძეთა და ამანელის-ძეთა მოღება და დადება
Line of ed.: 4     
ჴრმლისა. ამას შინა ჰკრეს სპერმურთა, ბუკთა, ქოსთა და წინწილთა, და იყო ზარი
Line of ed.: 5     
და ზაჰმი ქალაქსა შინა, სიხარული და შუება და იმედი უიმედო-ქმნილთა. თაყუანისცეს,
Line of ed.: 6     
დალოცეს და ადიდეს სპათა შჳდისავე სამეფოსათა. და დაიპყრა ჟამიერად თჳთოეულმან
Line of ed.: 7     
თჳსი ადგილი. თამარ შჳდ-მნათობიერი იდიდა მისგან, რომელმან წამოაჩინნა
Line of ed.: 8     
და აღმოაჩინნა ექუსთა შინა დღეთა ყოველნი არს-საჩენნი და განსუენებად სცა მეშჳდესა.

Line of ed.: 9        
ესე თამარ არს, რომლისათჳს თქუა განსუენებად სულსა შინა მშჳდსა და წრფელსა
Line of ed.: 10     
და მოქადულ იქმნა მოქმედი აღზრდილისა აღთბებისა. აწ მხილველმან იხილა და იყო
Line of ed.: 11     
ნათელი უმეტეს ნათლისა მის პირველისა, "და \ იყო ნათელი და უწოდა ნათელსა მას
Line of ed.: 12     
დღე", ამას უწოდა ნათელი ულუმპიანთა შორის დიდსუეობისა. და ამან, განმზადებელმან
Line of ed.: 13     
სიბრძნისა შჳდთა სუეტთამან, აღაშენა მათ ზედა ტაძარი და სადგური შჳდთა
Line of ed.: 14     
მადლთა შჳდთავე სამპყრობელოთა განმანათლებელად. და შჳდგზის დღესა შინა მადიდებელმან
Line of ed.: 15     
ღმრთისამან შჳდწილ განწმენდილ ყვნა სიტყუანი სახედ მობადისა და მეფისა,
Line of ed.: 16     
ვითარ იტყჳს რომელსამე ესაია და რომელსამე დავით. "და პატივისმცემელი
Line of ed.: 17     
შჳდთა უფროსღა ნაწილ-ჰყოფს და მერვისა მისთჳს, სიტყჳსაებრ სოლომონისსა,
Line of ed.: 18     
განმაბრწყინვებელი შჳდ არვედ ერთად; კუალად შჳდცა და სამეოცდაათ შჳდცა ყვის
Line of ed.: 19     
შჳდეულსა თჳთოეულსა შინა შემნდობლობა ბრალეულთა. და შჳდთა მათ სარტყელთა
Page of ed.: 28   Line of ed.: 1     
ცისათა და მნათეთა სფეროსთა. რომელ არიან: კრონილს, ზევს და აფროდიტე, ერმი,
Line of ed.: 2     
აპოლონ და არეა-ამათ შეასახა სფერო მიწიერი ხუთთა მათ საგრძნოს-ცნობათათა
Line of ed.: 3     
შჳდმყოფელად თანადართვითა სულისა და გონებისათა, და ოდესმე რომელიმე აღებაძვის
Line of ed.: 4     
ზენასა მნათსა ქუენა მნათი, გინათუ შუენებითა უცხოთა და უსახოთა, გინათუ
Line of ed.: 5     
სიბრძნის-მპყრობელობითა, გინათუ მზეებრ უხუებითა და მომფენობითა მართალთა
Line of ed.: 6     
ზედა და ცოდვილთა ზედა გინათუ მძლეველობითა სძლევდა საჭიროთა მიმართ.



Line of ed.: 7  
ჩანართი (V)


Line of ed.: 8        
და ესრეთ განსწავლნა ხუთნივე საგრენობელნი, და შეიზღუდა შიშითა ღმრთისათა, ხედვა,
Line of ed.: 9     
ყნოსა, სმენა, გემოს-ხილვა და შეხება, და ულიქნავად სატანას და გუელისა მიერ და ესრეთ
Line of ed.: 10     
მარად წარმდინარე ესე საწუთო და ქუე დამზიდველი, მსგავსად სოლინართა, შეუხებელმან
Line of ed.: 11     
ბიწისამან უვნებელად წარიჴადნა, და ესეოდენთა დიდებათა და სიმდიდრეთა გარდარეულთა და
Line of ed.: 12     
სიმაღლესა \ შინა ესრეთ იყო, ვითარმცა ყოვლად არა რაჲ ჰქონებოდა, და უადარეს და უგლახაკეს
Line of ed.: 13     
ყოველთა კაცთასა შეერაცხა თავი თჳსი, მომჴსენებელი ჴმისა მის: შიშველი გამოვედ
Line of ed.: 14     
დედის მუცლით ჩემითგან. და შიშველსა მეგულების წარსლვად. და ესეოდენსა ამა; ღმრთისმსახურებასა
Line of ed.: 15     
და კრძალულებასა შინა ნუ უკუე ქუეყნიერი ესე მეფობა უდიდებელად და განუგებელად
Line of ed.: 16     
დაუტევა, ნუ იყოფინ, არამედ უზესთაეს ყოველთა მეფეთა და ბრძენთა და ფილოსოფოსთასა,
Line of ed.: 17     
კეთილად განაგო, და შეამკო, და წარმართა, რომელი-ესე შეუძლებელ არს სხუათა კაცთა
Line of ed.: 18     
მიერ ჴმისაებრ სამეუფოსა, ვითარმედ: ორთა უფალთა მონება შეუძლებელ არსო, არამედ ამან
Line of ed.: 19     
პირველად მეძიებელმან სასუფეველისამან და ზენასა სუფევისა მოსურნემან ქუენაცა ესე დიდება
Line of ed.: 20     
და სიმდიდრე უხუებით და სავსებით მიიღო აღთქმისაებრ უტყუელისა: "პირველად ეძიებდით
Line of ed.: 21     
სასუფეველსა ღმრთისასა და სიმართლესა მისსა, და ესე ყოველი შეგეძინოს. რამეთუ აღიმაღლა
Line of ed.: 22     
მაღლად გონება და მდაბლითა სულითა განიცადა სიდიდე საქმისა მისდა ხუე\დრებულისა,
Line of ed.: 23     
მიაყვნა მყვანებელსა თჳსსა ზედვა, და ვითარცა ორბმან ფრთე-მალემან აღიფრინვა ზე
Line of ed.: 24     
და მიმოავლნა გუგანი სახედველთანი.

Line of ed.: 25        
და სივრცითა გონებისა თჳსისათა შემოიკრიბა ყოველივე საღმრთონი და საერონი წესნი
Line of ed.: 26     
და განგებანი.

Page of ed.: 29  
Line of ed.: 1        
ამათ და ესევითართა მნათთა და ზოდთა თუ ვინ ეძიებს, თჳს[თა] ძალთა თჳთებასა
Line of ed.: 2     
აღაორძინებს თანაჰასაკისასა უმეტესად-უმეტეს. გარდაითავისა მონაბერმან ზენათა
Line of ed.: 3     
სუეთამან ავღუსტიანმან, \ ვითარცა სამოთხე, დასხმული ჴელითა ღმრთისათა და სულნელებითა
Line of ed.: 4     
მით მადედლებელითა საყნოსელთათა. და შეკრიბნიან შორის მისსა ძღუენნი
Line of ed.: 5     
გონებათანი და სულთანი, გრძნობათანი და ნერგოვნებათანი; და გონება ღმერთუქმნია და
Line of ed.: 6     
სული მხედ მსედავისა არსთასა, და მუნ შინა ჰგიეს, ულიქნავი სატანას
Line of ed.: 7     
და გუელისა მიერ. აჰა იხილვებისცა, ვითა სოლინარი, მცენსა თანა მედინთა ნაკადისათა, და
Line of ed.: 8     
ვითარ პითოდორა და კრიტია შენებულთა ხედვათაგან განსაცადნი. და
Line of ed.: 9     
ჴელ-ყო ქაიხოსროს მსგავსმან ჴელმწიფემან წყალობად და შეწყალებად, განცემად და
Line of ed.: 10     
მინებებად. განჴსნილითა მით თუალითა განჴსნა საჭურჭლენი მონაგებნი პაპათა და
Line of ed.: 11     
მამათა მისთანი. პირველ ესეოდენი ნაწილი დაუდვა პირველსა მას და კუალადსა და
Line of ed.: 12     
პირველისა მის ზეცისათჳს და კუალადისა ქუეყანისა ჩუენისათჳს, რომლისა მცნებანი
Line of ed.: 13     
იპყრნა, მაღლისა და განურყუნელისა, განრყუნად შეუხებელსა ადგილსა დამდებელმან;
Line of ed.: 14     
და ესეოდენისა დღეინდლადმდე წარმო[მ]დგინებელ იქმნა დარსა წარგებად მშობელთამდე.
Line of ed.: 15     
რომლისა რიცხჳ ურიცხუ არს და ჰამარი უჰამრავი. და იჴსნნა მოვალენი
Line of ed.: 16     
ვალთაგან, და მისცა ობოლთა \ ღონე და ქურივთა ჴელმწიფობა ქორწინებად, და
Line of ed.: 17     
ღონიერ ყვნა გლახაკნი და მდიდარ ღონიერნი. და თჳთ დედოფალი რუსუდან სწორად
Line of ed.: 18     
აღსარებულ იყო, თჳთ მისთჳს და გაზრდილისა მისისათჳს, მიცემითა ქალაქთაცა,
Line of ed.: 19     
ჴევთა, სოფელთაცა სამსჭუალთათა.

Page of ed.: 30  
Line of ed.: 1        
ამას ესევითარსა შინა დაწყებასა წყალობისასა იმიერთა და ამიერთა, ზემოთა და
Line of ed.: 2     
ქუემოთა შჳდთავე თემთასა იწყეს რომელთამე ძუელებრი კაცთა დაუდგრომელობისა
Line of ed.: 3     
შე[მსგავსებული] საქმე; და დიდებულთა ვიეთმე ჴელისუფალთა ყვეს ფიცი ესრეთ,
Line of ed.: 4     
ვითარმედ: "აღარ ვეგებით ძუელთა ჴელისუფალთა და გამგებელთა საქმისათა ფარმანსა ქუეშე
Line of ed.: 5     
მყოფნი, ვინათგან მათგან დაძრცვილნი და უნატოდ გაძეულნი ვართ, და გუარიანნი და
Line of ed.: 6     
მსახურეულნი სახლნი უპატიოდ და უსახელოდ გასრულ ვართ უგუაროთა
Line of ed.: 7     
და უჴმართაგან".

Line of ed.: 8        
დაღაცათუ ერთგული და კარგი მოყმე და ჭაბუკი იყო ყუბასარ, გაზრდილი
Line of ed.: 9     
პატრონთაგან, და იყო ამირსპასალარი და მანდატურთ-უხუცესი, გარნა სენისა მიერ
Line of ed.: 10     
ფილენჯად წოდებულისა მოღებოდა ენა, ჴელი და ფერჴი. და აწჳეს მეფესა თამარს
Line of ed.: 11     
მოღებად ყოვლისა დიდებულისა ქონებისა და სიმდიდრისა, გარნა უქმ იქმნა განზრახვა
Line of ed.: 12     
მათი, ვინათგან თამარი სახიერ იყო და მოწყალე, მოიჴსენა სიყუარული, სამსახური
Line of ed.: 13     
და ზრდილობა მისი, თჳნიერ ჴელისუფლობისა და ლორისაგან კიდე არა რა დააკლო,
Line of ed.: 14     
და ეგრეცა \ სიყუარულითა დიდითა და პატივითა დაიჭირა დღემდი მიცვალებისა.

Line of ed.: 15        
კუალად აფრიდონ, აზნაურისა ყმობისაგან ღმრთის მობაძაობითა კაც-ქმნილი,
Line of ed.: 16     
მიიწია მსახურთ-უხუცესობამდის, თმოგვისა და სხუათა ციხეთა და ქუეყანათა პატრონობამდის
Line of ed.: 17     
აღზეებული, -- მოიშალა და დაიმჴო ნებითა დათნევითა ლაშქართათა. და ბრძოლამყოფთა
Line of ed.: 18     
ჴელისუფლობისა და დიდებისათჳს ურთიერთს დაუწყეს ზიდვა.

Line of ed.: 19        
და ესეცა უცხო მოსაგონებელი: ყუთლუარსლან, ცხოვარმან ჯორის სახ[ედ] ორ
Line of ed.: 20     
ბუნებისა მყოფელმან, ვითარ მისცემს ბიჭთა გონებისა მზაკუარება, მომღებელმან
Page of ed.: 31   Line of ed.: 1     
წესსა რასამე სპარსთა განაგისსა, ითხოვა კარავი დადგმად ველსა ისანისასა და სანახებსა
Line of ed.: 2     
საღოდებლისასა და თქუა: "დასხდომილნი მუნ შიგა, განმგებელნი მიცემისა და
Line of ed.: 3     
მოღებისა, წყალობისა და შერისხვისანი, ვჰკადრებდეთ და ვაცნობებდეთ თამარს, მეფესა
Line of ed.: 4     
და დედოფალსა; მაშინღა სრულ იქმნებოდეს განგებული ჩუენი".

Line of ed.: 5        
ესე ვიეთ საწყენელ იყო -- დასასრულისა ჴელმწიფობისა პატრონისასა მიმცემელი -- ესრეთ
Line of ed.: 6     
იწყინა, და გაიკჳრვა, და გაიგონა უკლებელმან გონებითა და საუნჯემან
Line of ed.: 7     
სიბრძნისამან. და მოიღონა ჴელით გდება თავისა მის მოქმედთასა და, თანაზრახველ
Line of ed.: 8     
მყოფელმან ერთგულთა და საკუთართა მისთამან, შეიპყრა ყუთლუ-რსლან, მეჭურჭლეთ-უხუცესი და
Line of ed.: 9     
აწ თავისა თჳსისა ამირსპა\სალარად და სომხითს სომეხთა მეფისა
Line of ed.: 10     
ადგილსა ლორეს დაჯდომად განმზადებული.

Line of ed.: 11        
და ვითარცა ცნეს ესე ლაშქართა თანაშეფიცულთა და თანაშემწეთა მისისა მის
Line of ed.: 12     
გზად-გამყუელობისა და უკეთურებისათა, შეიყარნეს და უკუადგეს თამარს, დაადგინეს
Line of ed.: 13     
ახალი სიმტკიცე ყუთლუ-არსლანის გაშუებულობისა და, \ არა მიშუებისა ვნებად მისსა
Line of ed.: 14     
მეტყუელნი, განემზადნეს ისანისაცა შემობმად გარნა ვინათგან ჴელი საუფლო და
Line of ed.: 15     
მკლავი მაღალი შემწე და თანამბრძოლ [ექმნებოდა] მბრძოლთა მათ მისთა, და
Page of ed.: 32   Line of ed.: 1     
ვის წილ ამღებელი ჭურისა და ფარისა ეკუეთებოდა დამჴობად წინააღმდგომთა მისთა.
Line of ed.: 2     
ცუდ სამე იქმნა განზრახვა მათი, ვითარ განზრახვა აბიათარ მღდელისა და იოაბ სპასპეტისა,
Line of ed.: 3     
რომელნი ეთანებოდეს ორნიას, ძმასა სოლომონისსა; და ამას შინა თამარ,
Line of ed.: 4     
წარმგზვნელმან ორთა საპატიოთა დიოფალთამან, რომელი იყო ერთი ხუაშაქი ცოქალი,
Line of ed.: 5     
დედა ქართლისა ერისთავთ-ერისთავისა რატისი, და ერთი კრავაჲ ჯაყელი,
Line of ed.: 6     
დედა აწ მყოფთა სამძივართა, უბრძანა ფიცით მონდობა და სხჳსა არავისი ბრალობა.
Line of ed.: 7     
და მოჰყვეს დიდებულნი ბრძანებასა პატრონისასა და წინაშე მოსრულთა დავრდომით
Line of ed.: 8     
თაყუანის-ცეს, აღიღეს ფიცი პატრონისაგან და მისცეს მათ პირი ერთგულობისა და
Line of ed.: 9     
ნების-მყოფლობისა მათისა.

Line of ed.: 10        
კუალად დაჯდა ცხებული ღმრთისა თამარ მეფე საყდართა მათ ცამდი აღმართებულთა
Line of ed.: 11     
შუენებითა მით აფროდიტიანითა და სიუხჳთა მით მზეებრითა აპოლონიანითა,
Line of ed.: 12     
სატრფო საჭურეტი დაბნედამდის და გაჭრამდის ყოველთა გამცდელ-მხედთა და
Line of ed.: 13     
შეპყრობამდის წყალ-ჯავარითა მით უმსგავსოთა სახითა მით ღმრთივ-ქმნულითა. იურვის
Line of ed.: 14     
და იურვოდა ურვა-ქმნისათჳს ყოველთა შეურვებულთათჳს.

Line of ed.: 15        
პირველად გარდაცვალებასა [ქართლისა კათალიკოსისა, ჭყონდიდელისა და
Line of ed.: 16     
მწიგნობართ-უხუცესისა მიქაელ მირიანის ძისსა და ამირსპასალარისა გამრეკელისა
Line of ed.: 16     
თორელისსა] და გამორჩევასა შინა ორთა -- ვაზირთა და სპასპეტთასა, --
Line of ed.: 18     
თანადგომითა და ერთ-ნებაობითა შჳდთავე სამეფოთა დიდებულთათა ბრძანა დამტკიცებად
Line of ed.: 18     
ჭყონდიდლად და მწიგნობართ-უხუცესად და ვაზირად [ანტონი], გაზრდილივე
Page of ed.: 33   Line of ed.: 1     
მამისა მათისა, ბრძენი და გონიერი, პატრონთათჳს სჳანი და ერთგული
Line of ed.: 2     
და შემეცნებული საურავთა. და განაჩინა ამირსპასალარი სარგის მჴარგრძელი, კაცი
Line of ed.: 3     
გუარიანი და აღზრდილი ლაშქრობათა შინა და ჭაბუკობათა, და უბოძა ლორე
Line of ed.: 4     
სათავადო და სამთავრო სომხითსა შინა, და წყალობა ყო ძისაცა მისისა ზაქარიას


Line of ed.: 5  
ჩანართი (V)


Line of ed.: 6        
ესე ზაქარია და ივანე მჴარგრძელის ძენი, დაღაცათუ მეფეთათჳს ერთგულნი იყვნეს და
Line of ed.: 7     
დიდად გამოცდილნი ლაშქრობათა შინა, კაცნი სახელოვანნი, არამედ სჯულითა სომეხნი იყვნეს.
Line of ed.: 8     
ესე ივანე წერილთა ზედამიწევნით მეცნიერი იყო. რომლისათჳსცა გულისჴმა-ჰყო სიმრუდე
Line of ed.: 9     
სჯულისა თჳსისა, ნათელ-იღო და იქმნა ჭეშმარიტი ქრისტიანე. რომელი ქუემორე სიტყუამან
Line of ed.: 10     
საცნაურ ყოს.

Line of ed.: 11        
დალოცვითა, და ითაყუანა დარბაზის ყმად უმცროსი შვილი მისი ივანე. და განაჩინა
Line of ed.: 12     
და უბოძა ჭიაბერსა მანდატურთ-უხუცესობა, და მისცა არგანი ოქროსა ჴელთა მისთა,
Line of ed.: 13     
და შთააცუეს ტანსა მისსა სკარამანგი, და დასუეს ხელებითა ოქრო-ჭედილითა რომელნიმე
Line of ed.: 14     
მარჯუენით მისსა და რომელნიმე მარცხენით. და კუალად უბოძა მეჭურჭლეთ-უხუცესობა
Line of ed.: 15     
დიდსა და გუარიანსა კაცსა კახაბერს ვარდანის ძესა, და მსახურთ-უხუცესობა
Line of ed.: 16     
ვარდანს დადიანსა, ჩუხჩარეხობა მარუშიანსა, ძესა ჩუხჩარეხისასა ვინაცა მათ
Line of ed.: 17     
ორთავე მამანი მომჴცოვნებულ იყვნეს, და დასდვა მამისა პატივი მათისა და დასხნა
Line of ed.: 18     
სასთაულითა. და უბოძა ამილახორობა გამრეკელსა თორელსა, რომელი ამირსპასალარცა
Line of ed.: 19     
იქმნა შემდგომად სარგის მჴარგრძელისა.

Line of ed.: 20        
და ერისთავნი მის ჟამისან ისენი იყვნეს: ბარამ ვარდანის-ძე -- სუანთა ერისთავი;
Line of ed.: 21     
კახაბერი კახაბერის-ძე -- რაჭისა და თაკუერის -- ერისთავად; და ოთაღო შარვაშის-ძე --
Page of ed.: 34   Line of ed.: 1     
ცხუმის ერისთავად; ამანელის-ძე -- [არგუეთის ერისთავად]; და ოდიშის ერისთავად
Line of ed.: 2     
ბედიანი. ლიხთ-ამერით: ქართლის ერისთავად -- რატი სურამელი; და კახეთის
Line of ed.: 3     
ერისთავად -- ბაკურ-ყმა ძაგანის-ძე; და ჰერეთის ერისთავად -- გრიგოლის ძე
Line of ed.: 4     
ასათ, რომელმან მისტაცა მძლავრობით და მორევით საღირს კოლონკელის-ძესა და
Line of ed.: 5     
მცირედ-ჟამ ქონებასა შინა იაჯა არიშიანის ადგილსა დაჯდომა სასთაულითა, და ჴელთ-უდვა
Line of ed.: 6     
შვილსა მისსა გრიგოლს ჰერეთის ერისთაობა; და სამცხის ერისთავად და
Line of ed.: 7     
სპასალარად აჩინეს ბოცო ჯაყელი. და სხუანი ჴელის-უფალნი, ტაძრისა და საყდრისა
Line of ed.: 8     
სამეუფოსა წინაშე მდგომელნი, განაჩინეს წესისაებრ სახლისა.

Line of ed.: 9        
ამას შინა აღავსნა ეპისკოპოსნი და საყდარნი შესაწირავითა, თავისუფალ ყვნა
Line of ed.: 10     
ეკლესიანი ხარაჯისა და ბეგარისაგან; გააზნაურდეს ქუეყანისა მოქმედნი, და გადიდებულდეს
Line of ed.: 11     
აზნაურნი, და გაჴელმწიფდეს დიდებულნი მეფობასა შინა ამისსა, რომელი აწ
Line of ed.: 12     
ჩანს დაწერასა შინა ამისსა ათერთმეტთა მოქცევთა ჟამთა თამარ სამგზის სანატრელიასათა, \
Line of ed.: 13     
რომელმან სიმშჳდითა დავითიანითა, სიბრძნითა სოლომონიანითა, სიმქნითა და
Line of ed.: 14     
საურავთა დღესისთა ხვალისა არ-მიგდებითა ალექსანდრიანითა, იპყრნა ზღჳთ პონტოსით
Line of ed.: 15     
ზღუადმდე გურგანისად და სპერითგან დარუბანდამდის და ყოველნი კავკასიისა
Line of ed.: 16     
იმერელნი და ამერელნი ხაზარეთამდის და სკჳთთამდის. მიმხმელ იქმნა ცხოვრებითა
Line of ed.: 17     
და ნეტარებითა, რომელმან ესევითარი იჴმია ფრიადება ცნობიერებისა და სიმშჳდე
Line of ed.: 18     
გონიერებისა, ვიდრემდის ამისსა განგებასა ათორმეტსა წელიწადსა შინა არცა თუ ტაჯგანაგი
Line of ed.: 19     
უბრძანა ვის სადმე კრვად. კიდემქონებელი ყოვლისა მესისხლეობისა და მბნელობლობისა
Line of ed.: 20     
და ასოთა მიღებისა, ნება-აღმსრულებელი, შიშისა და ზარისა დამდებელი,
Page of ed.: 35   Line of ed.: 1     
მშჳდი დამშჳდობის მყოფელი იშუებს და სუფევს სამეუფოთა და სამფლობელოთა შინა
Line of ed.: 2     
მისთა, რომელი არა სადა ვის უხილავს, თჳნიერ ამისსა, ესევითარსა კაცისა უვნებლობასა
Line of ed.: 3     
შინა უვნებელად და მშჳდობით დაჭირვა და მოწურთა კაცთა ქედფიცხელობისა და
Line of ed.: 4     
გონება-ურჩებისა.

Line of ed.: 5        
ხოლო სხუანი ზნენი: გამ[მ]არჯუებლობანი, აღვლანი საზღვართა მიმართ, მამადობანი
Line of ed.: 6     
მამათა და ტომთა მისთანი, ოდესმე \ რაინდობანი და მკჳრცხლ-მოქმედობანი და
Line of ed.: 7     
მჴედრობანი მჴედართანი, იროელად საგონებლობანი, ოდესმე ნარნარად და წყნარმშჳდად
Line of ed.: 8     
მეპასუხობანი, თუ რანი და რაოდენ იქმნეს, წინამდებარისაგან ეუწყენ მსმენელთა.



Next part



This text is part of the TITUS edition of Kartlis Cxovreba II.

Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 27.5.2015. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder.