TITUS
Author: Veldeke 
Hendrik van Veldeke
Text: St.Serv. 
De Sint Servaes Legende


On the basis of the edition
Sint Servaes Legende.
In Dutschen dichtede dit Heynrijck die van Veldeke was geboren.
Naar het Leidse Handschrift uitgegeven door G. A. van Es.
Met medewerking van G. I. Lieftinck
& A. F. Mirande.
Antwerpen: Standaard-Boekhandel, 1950

electronically prepared by Thomas F. Shannon,
Berkeley, 2001-2002;
TITUS version by Jost Gippert,
Frankfurt a/M, 14.4.2002 / 2.3.2003





Book: 1 
DE SINT SERVAES LEGENDE

Hendrik van Veldeke


Eerste Boek

DAT PROLOGUS
VAN SINT SERVOES LEGENDEN




Verse: 1    In gods namen ende in sijnen vreden
Verse: 2    
Soe beghennen wij deser reden

Verse: 3    
Ende spreken inden beghinne aldus:
Verse: 4    
Sancti spiritus

Verse: 5    
Assit nobis gracia
Verse: 6    
Ende bidden gode daer na,

Verse: 7    
Den troester ende den volleyst,
Verse: 8    
Dat vanden heilighen gheyst

Verse: 9    
Die ghenade mit ons sy,
Verse: 10    
Que corda nostra sibi

Verse: 11    
Facit habitacula,
Verse: 12    
Ende ons te noden by sta;

Verse: 13    
Want des bedoruen wij alre meyst
Verse: 14    
Dat ons der heilighe gheyst

Verse: 15    
Onsen sen berichte
Verse: 16    
Ende sijne woninghe (stichte)

Verse: 17    
In onse herte bynnen
Verse: 18    
Soe dat wij moghen mynne

Verse: 19    
Gods leer ende sijne woert
Verse: 20    
Die ons nutte sijn ghehoert

Verse: 21    
Off wijze mercken wolden.
Verse: 22    
Jhesus sprack tot sijnen holden,

Verse: 23    
Die alle herten kent,
Verse: 24    
Hij seide: "die mich mynt

Verse: 25    
Die sal mijne woert behalden."
Verse: 26    
Sijne genade moets walden

Verse: 27    
Ende moet ons ghesterken Manuscript page: 1v  [1v]
Verse: 28     
Tot allen goeden werken

Verse: 29     
Beide dach ende nacht
Verse: 30     
En(de) verlene ons sulke macht,

Verse: 31     
Die te sijnen dienste ghetemen,
Verse: 32     
Dat wijr sij gherne vernemen

Verse: 33     
Ende dat ons duncke soete
Verse: 34     
Ende het ons ghelieuen moete.



Verse: 35     
Gods woert souden wij mercken
Verse: 36     
Ende volgen mitten werken.

Verse: 37     
Dat sijn die salighe die dat doen,
Verse: 38     
Alsoe ons leert die gods soen

Verse: 39     
Ende sprack tot sijnen jongheren,
Verse: 40     
Tot sijnen lieuen apostelen,

Verse: 41     
Doen sij inden bongart quamen;
Verse: 42     
Hi beual hon alle te samen:

Verse: 43     
"Ghij sult waken ende beden
Verse: 44     
Op dat ghij in gheyne becoringe en treden."

Verse: 45     
Dus warne ich uch in alre tijt
Verse: 46     
Dat ghij mit ernste wakende sijt;

Verse: 47     
Als hij urs gherueke
Verse: 48     
Ende hij ons heym soeke

Verse: 49     
Off syne boden sende,
Verse: 50     
Dat hij ons ghereyt vende.



Verse: 51     
Dit heuet grote bedude
Verse: 52     
Onder ons sondighe lude

Verse: 53     
Wat god daer mit meent,
Verse: 54     
Die ons sijne ghenade toe sent. Manuscript page: 2r  [2r]

Verse: 55     
Hi heuet ons allen beuolen
Verse: 56     
Dat wij vlijtelike waken soelen

Verse: 57     
Als hij sijnen iongheren hiet.
Verse: 58     
Dat waken en verstaet nyet

Verse: 59     
Dat wij nae den vleysche waken
Verse: 60     
Ende ons seluen scade maken

Verse: 61     
Ende onse sonden meeren.
Verse: 62     
Conden wij ons daer af keeren,

Verse: 63     
Onse herte ende onsen moet,
Verse: 64     
Dat weer ons aender zielen goet.



Verse: 65     
Die recht moghen waken
Verse: 66     
Ane rechten doechdeliken saken

Verse: 67     
Die woerden ter goeder tijt geboren,
Verse: 68     
Als die heilighen deden hier te voren

Verse: 69     
Die dat wale bekanden.
Verse: 70     
Der slape is tweerhande,

Verse: 71     
Die ter zielen nyet en douch,
Verse: 72     
Ende is ons onderscheiden ouch

Verse: 73     
Oft wijt conden verstaen.
Verse: 74     
Onse menscheit is soe ghedaen:

Verse: 75     
Wij en moghen des slaeps nyet ontberen;
Verse: 76     
Nochtan soelen wijt den vleysche weren

Verse: 77     
Dat hets nyet te voele en pleghe.
Verse: 78     
Die volghen willen den rechten wegen

Verse: 79     
Dat sij ewighe ruste vynden
Verse: 80     
Ende mitten gods kynden

Verse: 81     
Moghen vercrijghen geselscap.
Verse: 82     
Nochtan is eyn ander slaep Manuscript page: 2v  [2v]

Verse: 83     
Die der zielen voele meer schaet:
Verse: 84     
Die des den vleyssche gestaet

Verse: 85     
Hij slaept nacht ende dach
Verse: 86     
Dat hem nyemant wecken en mach

Verse: 87     
Het en doen der heilighe gheyst.
Verse: 88     
Die slape hi let ons alre meyst.



Verse: 89     
Desen slape willich uch konden.
Verse: 90     
Dat is als ons die sonden

Verse: 91     
Soe ouer lieff werden
Verse: 92     
Ende wij dat allet heerden

Verse: 93     
Ende sij ons duncken soete
Verse: 94     
Ende setten daer ane onsen moet

Verse: 95     
Ende wij daer in sijn gheleghen
Verse: 96     
Ende wij der ghewoenliken plegen

Verse: 97     
Ende sij ons nemen onsen sen
Verse: 98     
Ende wij ons rusten daer in,

Verse: 99     
Dat is onses vleysches ghemack.
Verse: 100     
Dat is der slape daer ich aff sprack.

Verse: 101     
Die vruchtsam is ende vreyselijck.
Verse: 102     
Der loen daer van is eyselijck

Verse: 103     
Den wij daer mede erweruen
Verse: 104     
Eest dat wij daer in steruen.

Verse: 105     
Daer voer moet ons behoeden
Verse: 106     
God doer sijnre goeden.

Verse: 107     
Des weer ons grote noet
Verse: 108     
Dat wij waecten als ons god geboet

Verse: 109     
Aen gheisteliken werken.
Verse: 110     
Daer wille ons god toe ghesterken Manuscript page: 3r  [3r]

Verse: 111     
Onsen sen ende onsen moet,
Verse: 112     
Dat wij beide ouel ende goet

Verse: 113     
Mercten ende besaghen
Verse: 114     
Ende wij des te recht plaghen

Verse: 115     
Ende wij dat quade vermeden,
Verse: 116     
Ende mit herten ende mit leden

Verse: 117     
Ende ouch mitten tonghen,
Verse: 118     
Eer wij soe worden bedwonghen

Verse: 119     
Dat wij gheyn goet en moghen doen.
Verse: 120     
Nu bidden wij den gods soen,

Verse: 121     
Onsen lieuen sceppere,
Verse: 122     
Dat hi ons, arme sondere,

Verse: 123     
Die ontslapen sijn in sonden,
Verse: 124     
Dat hij ons wille senden

Verse: 125     
Sijne ghenade die ons wecke,
Verse: 126     
Ende ons dat oughe ontdecke

Verse: 127     
Des herten van bynnen,
Verse: 128     
Dat wij sien moghen ende kennen

Verse: 129     
Den wech der waerheide
Verse: 130     
Die ons ten liechte leide

Verse: 131     
Vut der duysternissen,
Verse: 132     
Mit der ghedenckenissen

Verse: 133     
Der ouerster Coninghinnen,
Verse: 134     
Ende wij der gods mynnen

Verse: 135     
Moeten alsoe ghenyeten
Verse: 136     
Ende ons nyet en moet verdrieten

Verse: 137     
Dat wij daer om weruen, Manuscript page: 3v  [3v]
Verse: 138     
Dat wij slapende nyet en steruen;

Verse: 139     
Voer die vreyselike noet
Verse: 140     
Behoede ons god die ons geboet.



Verse: 141     
God doet hon groot eer
Verse: 142     
Dien belieft sijne leer,

Verse: 143     
Ende die sij gherne verstaen
Verse: 144     
Ende mitten werken nae gaen,

Verse: 145     
Denen gheuet hij sijn rike
Verse: 146     
Ende vroude ewelike,

Verse: 147     
Die hij alleyne mach gheuen
Verse: 148     
Den ghenen die doechdelike leuen

Verse: 149     
Nae den rechten ghebode,
Verse: 150     
Die salige, die sich in gode

Verse: 151     
Oetmoedich willen maken
Verse: 152     
Ende gheysteliken waken

Verse: 153     
Beide dach ende nacht.
Verse: 154     
Des was allet wale bedacht

Verse: 155     
Die voele heilighe man
Verse: 156     
Daer ich dese reden aff began,

Verse: 157     
Die genadighe sinte Seruaes,
Verse: 158     
Die eyn gewaer bisscop was,

Verse: 159     
Die vast hielde gods gebodt;
Verse: 160     
Want hem onse here godt

Verse: 161     
Tsijnen dienste hadde verkoren
Verse: 162     
Ende hij voele hoge was gheboren

Verse: 163     
Van sinte marien kunne
Verse: 164     
Ende om die ewighe wunne Manuscript page: 4r  [4r]

Verse: 165     
Ter werelt douchde onghemach
Verse: 166     
Ende gods woert meysterlike sprach

Verse: 167     
Ende mitten werken toende
Verse: 168     
Dat hij mitter herten meende

Verse: 169     
Beide stille ende ouerluyt.
Verse: 170     
Nu bidden wij den goids druyt.

Verse: 171     
Den mennich sondaer roept ane,
Verse: 172     
Dat hi den ghewaren god vermane

Verse: 173     
Doer sijn grondelose genade
Verse: 174     
Dat hij mich nyet en versmade

Verse: 175     
Doer eynghe mijnre misdaet
Verse: 176     
Ende doen mich hulpe ende raet

Verse: 177     
Ende moete mich gracie gheuen
Verse: 178     
Dat ich sinte Seruaes leuen

Verse: 179     
Alsoe moet beduden
Verse: 180     
Den ongheleerden luden

Verse: 181     
Alst god ende sinte seruaes beteme,
Verse: 182     
Ende hijt genadelike verneme

Verse: 183     
Want ich eyn sondich mensche ben,
Verse: 184     
Sonder macht ende sonder sen

Verse: 185     
Ongheleert ende ongherecht.
Verse: 186     
Daer om bidde ich den gods knecht,

Verse: 187     
Den werden ende den gheeerden,
Verse: 188     
Den wijsen ende den gheleerden,

Verse: 189     
Dat hi mijn voerspreke sy te gode,
Verse: 190     
Want hij eyn ghetrouwe bode

Verse: 191     
Hier in eertrike was,
Verse: 192     
Der goede sinte Seruaes, Manuscript page: 4v  [4v]

Verse: 193     
Dat hi mich volleyste doe
Verse: 194     
Ende helpe mich daer toe,

Verse: 195     
Die heilighe predickere,
Verse: 196     
Mich armen sondere,

Verse: 197     
Dat ich dit moete volbringhen
Verse: 198     
Ter eeren gods sonderlinghen.



Verse: 199     
Nu verneemt voert meer
Verse: 200     
Van desen heilighen heer

Verse: 201     
Wie edelike hi gheboren was,
Verse: 202     
Die oetmoedighe sinte Seruaes

Verse: 203     
Des en soelen wij nyet vergheten;
Verse: 204     
Want hij heuet beseeten

Verse: 205     
Gods rike ten ewen.
Verse: 206     
Inden ioedschen Ewen

Verse: 207     
Waren twee gesusteren hier te voren,
Verse: 208     
Edel ende wael gheboren

Verse: 209     
Kuyssche ende wael getogen,
Verse: 210     
Als ons getughen, dats ongeloghen,

Verse: 211     
Die die boeke hebben gelesen
Verse: 212     
Dat sij nyet edelre en mochen wesen

Verse: 213     
Noch reynre van haren lyue,
Verse: 214     
Gheboren van edelen wijue

Verse: 215     
Ende van edelen ioedschen manne.
Verse: 216     
Die eyne suster die hiet Anne

Verse: 217     
Ende was onser vrouwen moeder,
Verse: 218     
Sinte marien der goeder

Verse: 219     
Die Jhesum onsen heer droech,
Verse: 220     
Daer aff te spreken is ghenoech Manuscript page: 5r  [5r]

Verse: 221     
Want menghe ziele daer by ghenas.
Verse: 222     
Die ander suster sy was

Verse: 223     
Gheheyten Esmeria.
Verse: 224     
Van haer staet gescreuen da

Verse: 225     
Dat sij hadde eyne dochter ende eynen sone.
Verse: 226     
Van dien sall ich te weten doen

Verse: 227     
Als ich daer aue vant geset:
Verse: 228     
Dat was Elyud ende Elysabeth

Verse: 229     
Die moeder was sinte Johannes
Verse: 230     
Baptista, des heiligen mannes,

Verse: 231     
Die onsen heer doufde
Verse: 232     
Ende voele vast in hem geloufde,

Verse: 233     
Wies moeder was die Elsebe.
Verse: 234     
Nu suldi verneemen mee:

Verse: 235     
Si ghedroech den gods druyt
Verse: 236     
Ende haer broeder Elyut

Verse: 237     
Hadde eynen sone hiet Emyu.
Verse: 238     
Van dien sullen wij segghen nu:

Verse: 239     
Des sone was sijnte Seruaes
Verse: 240     
Die gode lieff is ende was.

Verse: 241     
Alsulck was sijn gheslechte.
Verse: 242     
Nu merct dit wel te rechte

Verse: 243     
Mijne reden ende mijne woert.
Verse: 244     
Men vint aldus bescreuen voert

Verse: 245     
Dat sijn vader woenende was
Verse: 246     
Int lant van grieken, als ich las.

Verse: 247     
Nu willich mich daer toe gheuen Manuscript page: 5v  [5v]
Verse: 248     
Voert te segghen van sijnen leuen.

Verse: 249     
Sijn leven dat was gode bequame,
Verse: 250     
Heilich ende sonder blame,

Verse: 251     
Ende was van onser vrouwen geslechten
Verse: 252     
Gheboren: vut der lynien rechte

Verse: 253     
Was hij neue ons lieuen heren,
Verse: 254     
Als ons die boecke leeren,

Verse: 255     
Ende sijnre moeder sinte marien.
Verse: 256     
Inden lande van ermenyen

Verse: 257     
Was wonachtich die vader sijn;
Verse: 258     
Godfruchtich was hi, dat was anscijn.

Verse: 259     
Daer nae dede ouch dit heilich kint
Verse: 260     
Mit sijnen werken ommer sent

Verse: 261     
Dat hij gode bekande.
Verse: 262     
Dien van ermenyen lande

Verse: 263     
Was hij te troost gheboren
Verse: 264     
Ende den heiligen gheist eyn vat vercoren;

Verse: 265     
Dat liet hij wael erschijnen.
Verse: 266     
Hi was dien van Ermijnen

Verse: 267     
Teynen spieghel ghegheuen;
Verse: 268     
Die doechdelike wolden leuen

Verse: 269     
Nae rechten wijsdome
Verse: 270     
Dien was hi eyne bloeme

Verse: 271     
Ende eyn leydesterre,
Verse: 272     
Want hi luchtede verre

Verse: 273     
Ane menghen goeden dinghen
Verse: 274     
Die hij wel conste volbrenghen, Manuscript page: 6r  [6r]

Verse: 275     
Daer aff dat der heilige man
Verse: 276     
Groten loff ende eer gewan,

Verse: 277     
Dien god all daer ghesande
Verse: 278     
Tot salicheiden alle den lande.



Verse: 279     
Verhoert noch eyn scone dinck,
Verse: 280     
Wie der heilighe jonghelinck

Verse: 281     
Op wies in sijnre ioechde
Verse: 282     
Mit mengerhande doechde.

Verse: 283     
Hij hadde tot gode luste
Verse: 284     
Ende keerde sich ane dat beste,

Verse: 285     
Nyet nae den werrentliken roem
Verse: 286     
Maer nae den waren wijsdome,

Verse: 287     
Mit voele goeden synnen.
Verse: 288     
Hi begonde seer te mynnen

Verse: 289     
God den ouersten sceppere
Verse: 290     
Ende hadde herde onmere

Verse: 291     
Alle eertschen rijckdome.
Verse: 292     
Doer den ewighen rome

Verse: 293     
Soe liet hij maghe ende lant,
Verse: 294     
Stat, erue ende ghewant.

Verse: 295     
Dat was sijne salicheit ende sijn heyl.
Verse: 296     
Hi dachte ane dat ordeyl

Verse: 297     
Daer wij alle moeten comen.
Verse: 298     
Hi hadde te rechte waer genomen

Verse: 299     
Want hi was gode ghehoersam.
Verse: 300     
Doen hi die waerheit vernam

Verse: 301     
Ende hi dat wiste te rechte
Verse: 302     
Dat hi vanden edelen geslachte Manuscript page: 6v  [6v]

Verse: 303     
Onser vrouwen was geboren
Verse: 304     
Ende hi daer toe was vercoren,

Verse: 305     
Doen waert hij vuyrich ende vroe;
Verse: 306     
Ende die gods mynne halp daer toe

Verse: 307     
Want onse here god, die goede,
Verse: 308     
Hadden in sijnre hoede.

Verse: 309     
Ane sijne ghenade hi sich beuall.
Verse: 310     
Hij halp hem volbrenghen all

Verse: 311     
Die doecht, der hi sich onderwant.
Verse: 312     
Doer hoem ruymde hij sijn lant:

Verse: 313     
Hi voer van Ermenyen
Verse: 314     
In dat lant van Zurien

Verse: 315     
Te iherusalem sijn bedeuaert,
Verse: 316     
Daer god ghemartielijt waert.



Verse: 317     
Doen hem god daer hadde bracht
Verse: 318     
Doen bleyff hi daer wonacht

Verse: 319     
Doer liefde ende doer mynne
Verse: 320     
Van gheisteliken synne.

Verse: 321     
Hij hielt sich doe, sent hij daer quam,
Verse: 322     
Als gode van hiemel wale ghetam,

Verse: 323     
Mit goeder kuyscheide
Verse: 324     
Ende mit rechten arbeide,

Verse: 325     
Mit vasten ende mit waken
Verse: 326     
Ende mit doechden te volmaken,

Verse: 327     
Mit kerckgange ende mit ghebede,
Verse: 328     
Dat hij wel vlyteliken dede,

Verse: 329     
Mit sijnen psalter dien hij las,
Verse: 330     
Daer hi gestadich ane was;

Verse: 331     
Ende oeffende eyn wel reyne leuen Manuscript page: 7r  [7r]
Verse: 332     
Den gheyst hadde hoem god ghegeuen,

Verse: 333     
Dien hi teynen heer hadde vercoren;
Verse: 334     
Dat hij van adel was geboren

Verse: 335     
Daer vinck hij voele rechte nae.
Verse: 336     
Soe langhe diende hi gode dae

Verse: 337     
Dat men begonde te merken
Verse: 338     
Aen sijnen goeden werken

Verse: 339     
Ende men in doechden proefde
Verse: 340     
Die seden die hij oefde

Verse: 341     
Te iherusalem in die heilige stat;
Verse: 342     
Want hem die patriarcke bat

Verse: 343     
Dat hij doer gode dede
Verse: 344     
Eyne dinck, des hij hoem bede,

Verse: 345     
Ende doer sinte marien,
Verse: 346     
Dat hij heme liete wijen

Verse: 347     
Ende woerde eyn selich priester.
Verse: 348     
Dat ryet hoem der meyster

Verse: 349     
Decke spade ende vroe.
Verse: 350     
Soe langhe sprack hij hoem toe

Verse: 351     
Dat heme int herte quam
Verse: 352     
Dat hij heme waert gehoersam

Verse: 353     
Ende die heilige orden ontfinck
Verse: 354     
Die hem salichlike verghinck.



Verse: 355     
Doen aldus der heilighe man
Verse: 356     
Alle sijne ordenen ghewan

Verse: 357     
Ende hi diende gode sterke
Verse: 358     
Ende hoem der patriarke

Verse: 359     
Te priester ghewijede
Verse: 360     
Ende hij heme ghebenediede, Manuscript page: 7v  [7v]

Verse: 361     
Doen meerrede sijn arbeyt
Verse: 362     
Ende luterde sijne gherechticheit

Verse: 363     
Beide nacht ende dach.
Verse: 364     
Eyns goeden seden hij plach,

Verse: 365     
Der edel sinte Seruaes,
Verse: 366     
Die gode lieff is ende was,

Verse: 367     
Dat hi en at noch en dranck
Verse: 368     
Als hij die misse sanck

Verse: 369     
Werdelike, als heme wale ghetam.
Verse: 370     
Als hij ons heren lichame nam,

Verse: 371     
Ons heren vleysche ende sijn bloet,
Verse: 372     
Dat dede die heilighe man doer goet

Verse: 373     
Dat hij inden seluen dach
Verse: 374     
Gheyne ander spijse te nutten en plach

Verse: 375     
Ter eeren gods lichame
Verse: 376     
Ende sijnen heilighen name.



Verse: 377     
Ich en segghe uch nyet voerwaer
Verse: 378     
Wie langhe off wie mennich jaer

Verse: 379     
Dat der goede sinte Seruaes
Verse: 380     
Te Jherusalem wonachtig was

Verse: 381     
Ende daer alomme inden lande
Verse: 382     
Eer heme god den enghel sande,

Verse: 383     
lch en weyt ouer wie lanck.
Verse: 384     
Eyns daechs hij die misse sanck

Verse: 385     
Ende hij stont in sijnen gebede
Verse: 386     
All die wile dat hij die stille dede.

Verse: 387     
Der enghel gods all daer quam
Verse: 388     
Ende seide hoem dan hij wale vernam

Verse: 389     
Stille ende nyet ouerluyt: Manuscript page: 8r  [8r]
Verse: 390     
"Seruacius", sprack hi, "gods druyt,

Verse: 391     
Ich come vanden ghewarighen gode
Verse: 392     
En(de) ben hier tot dich sijn bode.

Verse: 393     
Mich heuet der werelt heylant
Verse: 394     
Doer goet hier tot dich ghesant.

Verse: 395     
Du salt leysten sijn ghebot.
Verse: 396     
Dich ontbuyt der warighe godt

Verse: 397     
Dattu salt varen in gallia.
Verse: 398     
Du salt busschop werden dae.

Verse: 399     
God wilt dattu daer vares
Verse: 400     
Ende dae die keerstenheit verwares,

Verse: 401     
Dattu sijne woert daer breydes
Verse: 402     
Ende dijnen sterfdach daer verbeydes."



Verse: 403     
Doen sprack der heilige man:
Verse: 404     
"Heer, ich en weyt noch ich en can

Verse: 405     
Weder den weech noch die lant."
Verse: 406     
Der enghel andworde te hant:

Verse: 407     
"Onse heer sall dich wale bewaren.
Verse: 408     
Ich sall mit dich daer henen varen

Verse: 409     
Ende sal dich daer heenen leyden.
Verse: 410     
Du en salt nyet langhe beyden.

Verse: 411     
Dat ontbiet dich die gods sone.
Verse: 412     
Du moghes vroliken aen goen.

Verse: 413     
Dich en derff der weech nyet duncken swaer.
Verse: 414     
Daer heuet bij nae .VIJ. jaer

Verse: 415     
Eyn busdom gheweest meysterloes.
Verse: 416     
Du bist der gheen dien god verkoes

Verse: 417     
Want hem dijn dienst belieuet wale." Manuscript page: 8v  [8v]
Verse: 418     
Sinte seruaes antwoerde nae dien:

Verse: 419     
"Ich leyste gherne sijn gebodt.
Verse: 420     
Gheloeft sijn onse here godt

Verse: 421     
Ommermeer sonder eynde
Verse: 422     
Soe waer dat hij mich seynde."



Verse: 423     
Die heilighe gods ergheuen
Verse: 424     
Hi mercte voele euen

Verse: 425     
Dat hem der enghel toe sprack.
Verse: 426     
Eyn deyl ontsach hijt onghemack;

Verse: 427     
Ten anderen male was hij des vroe
Verse: 428     
Dat hem god erscheyn alsoe

Verse: 429     
Dat hij hem te dienste dochte.
Verse: 430     
Soe hij alre baldste mochte

Verse: 431     
Soe hieff hij sich ane die vaert.
Verse: 432     
Der enghel sijn gheleyde waert,

Verse: 433     
Die hem wel goet gheleyde dede.
Verse: 434     
Te sinte iacobs voer hij sijne ghebiede

Verse: 435     
Die heilige sinte Seruacius
Verse: 436     
In galissien te sijnen huys

Verse: 437     
Ende soechte sijne genade da.
Verse: 438     
Van danne voer hi te gallia

Verse: 439     
Dat nu is lutteringhen.
Verse: 440     
Al daer soe moesten bringhen

Verse: 441     
Der inghel diene leyde
Verse: 442     
Ende god diene bereyde,

Verse: 443     
Den hi decke ghenade bat.
Verse: 444     
Te tongheren in die stat

Verse: 445     
Daer quam die goede sinte Seruaes Manuscript page: 9r  [9r]
Verse: 446     
Daer dat busscopdome was

Verse: 447     
Groet ende rike,
Verse: 448     
Ende hadde wel yamerlike

Verse: 449     
Ghestanden doen wel V I J jaer
Verse: 450     
Sonder busscop, dat is waer,

Verse: 451     
Dattet gherechten meyster nye en gewan.
Verse: 452     
Want god den heilighen man

Verse: 453     
Seruacium daer sande
Verse: 454     
Tot salicheiden inden lande.

Verse: 455     
Dat wolde onse heer Jhesus
Verse: 456     
Dat der heilighe Seruacius

Verse: 457     
Daer quam alsoe verre;
Verse: 458     
Want dat buscopdome erre

Verse: 459     
Soe langhe hadde ghewesen.
Verse: 460     
Die die vite hebben ghelesen

Verse: 461     
Sij weten dat wel voerwaer
Verse: 462     
Dat allen die .VIJ. jaer

Verse: 463     
Ten eynde waren gheganghen.
Verse: 464     
Den luden moeste verlanghen,

Verse: 465     
Die daer sonder busscop waren;
Verse: 466     
Want sijs ongherne ontbaren

Verse: 467     
Die daer waren ghehoersam.
Verse: 468     
Nu mercket rechte wie dat quam;

Verse: 469     
Des suldi sonder twijuel sijn.
Verse: 470     
Der busscop sinte valentijn

Verse: 471     
Die des busscopdoms daer te voren plach
Verse: 472     
Die mercte wale ende sach

Verse: 473     
Dat hem sijn alder seer dwanck.
Verse: 474     
Hi was onmechtich ende cranck, Manuscript page: 9v  [9v]

Verse: 475     
Die heilighe man ende der guede.
Verse: 476     
Hij was des te moede

Verse: 477     
Dat hij den staff leechde
Verse: 478     
Opten altaer ende seechde

Verse: 479     
Voer den luden openbaer
Verse: 480     
Dat hi verbannen waer,

Verse: 481     
Diene daer aff neeme.
Verse: 482     
Maer die daer toe gheteme

Verse: 483     
Ende alsoe lieff waer gode
Verse: 484     
Dat hem der enghel, sijn boede,

Verse: 485     
Seluer gheue mit sijnre hant.
Verse: 486     
Doen ghinck die meer ouer alt lant.

Verse: 487     
Het waert condich wijff ende man
Verse: 488     
Dat sinte valentijn den ban

Verse: 489     
Ghedaen hadde den staue.
Verse: 490     
Des en doersten nyemant aue

Verse: 491     
Nemen vanden altaer, daer hi lach.
Verse: 492     
Des stont dat busdom menghen dach

Verse: 493     
Sonder busscop heerdeloes
Verse: 494     
Dat nye egheynen dae en koes.



Verse: 495     
Doent god nyet langher en woude dolen,
Verse: 496     
Dien alle dinck es onuerholen,

Verse: 497     
Doen sande hi sinte seruaes daer
Verse: 498     
Dat hi der keerstenheit neeme waer

Verse: 499     
Want hi daer toe well ghetam.
Verse: 500     
Des daichs doen hij in tongheren quam,

Verse: 501     
Der goede sinte Seruaes,
Verse: 502     
Grote Concilie dae was.

Verse: 503     
Doen hoem god daer sande,
Verse: 504     
Doen was van menghen lande Manuscript page: 10r  [10r]

Verse: 505     
Der lude vele versament da.
Verse: 506     
Doen hiet die stadt Octauia,

Verse: 507     
Want der Coninck hiet Octauiaen
Verse: 508     
Den doe dat lant was onderdaen

Verse: 509     
Ende die stat ghehoersam.
Verse: 510     
Doen sinte Seruaes daer in quam,

Verse: 511     
Doen waren daer comen wijden
Verse: 512     
Vanden lande in allen sijden

Verse: 513     
Busscoppen ende Canoncken,
Verse: 514     
Abden ende monicken,

Verse: 515     
Marckgreuen ende hertoghen
Verse: 516     
Waren tsamen daar ghetoghen,

Verse: 517     
Greuen ende vryen,
Verse: 518     
In dat monster sinte maryen,

Verse: 519     
Burgher ende dienstman,
Verse: 520     
Ende dat ghemeyne volck nochtan

Verse: 521     
Des was daer voele te samen comen.
Verse: 522     
Sij hadden menghen raet ghenomen

Verse: 523     
Waer men eynen busscop neeme,
Verse: 524     
Alsulken deme wale gheteme

Verse: 525     
Der keerstenheit ende gode.
Verse: 526     
Vanden groten gebode

Verse: 527     
Die daer ouer was ghedaen
Verse: 528     
Soe en dorstes nyemant dae bestaen.

Verse: 529     
Sij haddent menghen dach ghedreuen
Verse: 530     
Ende was noch ongheeyndt bleuen.

Verse: 531     
Het was hon allen ontfochten
Verse: 532     
Dat sijs nyet volkomen en mochten

Verse: 533     
Mit alle haren wijsdome,
Verse: 534     
Waer bi dat dat busdome

Verse: 535     
Gheysteliken vader nye en ghewan. Manuscript page: 10v  [10v]
Verse: 536     
Des was daer mennich rouwich man

Verse: 537     
Ende mennich wijff onvroe
Verse: 538     
Want hon qualijck stont alsoe;

Verse: 539     
Maer die valsche ende die domme
Verse: 540     
Dien was daer luttel omme;

Verse: 541     
Maer gods vriende, die getrouwe,
Verse: 542     
Die haddens groten rouwe

Verse: 543     
Dat sij wale schijn daden.
Verse: 544     
Den ghenadighen god sij baden,

Verse: 545     
Haren lieuen sceppere,
Verse: 546     
Want hijs wale mechtich were,

Verse: 547     
Dat hij haer noet bekende
Verse: 548     
Ende eynen busscop daer sende,

Verse: 549     
Alsulken die hon wale beteme
Verse: 550     
Ende den volke te rechte queme

Verse: 551     
Ende der heiligher kerken dochte,
Verse: 552     
Want hijt wale doen mochte,

Verse: 553     
Dat hijse wolde beraden.
Verse: 554     
Doen sy gode dus daer om baden

Verse: 555     
Ende dats daer grote noet was
Verse: 556     
Doen quam die goede sinte Seruaes

Verse: 557     
Inden monster als eyn pelgrijn,
Verse: 558     
Die haer busscop soude zijn,

Verse: 559     
Dien god daer hadde gesant,
Verse: 560     
Des gheeert is alle dit lant.



Verse: 561     
Doen hij inden monster ghinck
Verse: 562     
Nyemant hem dae en ontfinck,

Verse: 563     
Want hem daer nyemant en kande
Verse: 564     
Off waeromme datten god daer sande. Manuscript page: 11r  [11r]

Verse: 565     
Doen hij inden monster quam
Verse: 566     
Dede hij als heme wale betam.

Verse: 567     
Hij ghinck aen eyne sijde
Verse: 568     
Ende las sijne ghetijde.

Verse: 569     
Sijne venyen hi decke soechte
Verse: 570     
Want god sijns gheruechte.

Verse: 571     
Hij viel neder aenden Estrich.
Verse: 572     
Sijn ghebet was gheystelijch.

Verse: 573     
Doen hij in sijnen ghebede lach
Verse: 574     
Aldaer dat volck toe sach,

Verse: 575     
Alle die des namen waer,
Verse: 576     
Ende waert den volck schijnbaer

Verse: 577     
Doen quam der heilich enghel daer
Verse: 578     
Schijnende als die sonne claer

Verse: 579     
Dien god daer hadde ghesant.
Verse: 580     
Hij hueffen op mitter hant

Verse: 581     
Seruacium den gheheeren,
Verse: 582     
Dat dede hem god ter eeren.

Verse: 583     
Der enghel langher nyet en beyde.
Verse: 584     
Totten altaer hijne leyde.

Verse: 585     
Hij nam den busscop staff;
Verse: 586     
Sinte Seruaes dat hijne gaff.

Verse: 587     
Die lude die dat saghen,
Verse: 588     
Nyemant en derff des vraghen,

Verse: 589     
Sij en haddens groot wonder,
Verse: 590     
Eyn yghelijck bysonder,

Verse: 591     
Dat sij die teyken mochten sien
Verse: 592     
Die god selue liet gheschien

Verse: 593     
Doer sinte Seruaes wille. Manuscript page: 11v  [11v]
Verse: 594     
Sij sweghen alle stille

Verse: 595     
Alsoe langhe went dat erghinck
Verse: 596     
Dat sinte Seruaes den staff ontfinck.



Verse: 597     
Doen dat gheschiet was, te hant
Verse: 598     
Der enghel hi verswant

Verse: 599     
Ende voer daer gode wale ghetam,
Verse: 600     
Mit des ghebode hij daer quam,

Verse: 601     
Die en ghesent hadde daer.
Verse: 602     
Doen des dat volck waert ghewaer

Verse: 603     
Dat der enghel danne was
Verse: 604     
Ende der goede sinte Seruaes

Verse: 605     
Behalden hadde den staff
Verse: 606     
Den hem der heilich enghel gaff,

Verse: 607     
Die haer busscop solde wesen,
Verse: 608     
Ende sij mit hem souden genesen,

Verse: 609     
Die priesters mitten leeken
Verse: 610     
Die ghesien hadden die teeken,

Verse: 611     
Die waren all te samen vroe:
Verse: 612     
Den sanck hoeuen sij voele hoe;

Verse: 613     
Gode gauen sij den loff
Verse: 614     
Ende ontfinghen haren busscoff.

Verse: 615     
Vroliken sij songhen
Verse: 616     
Doen sij te heme dronghen.

Verse: 617     
Sij vielen heme te voeten,
Verse: 618     
Guetlijcken sij hem grueten,

Verse: 619     
Alle eer sij hoem daden;
Verse: 620     
Den ghewaren god sij baden,

Verse: 621     
Diene hon te trooste hadde ghegheuen, Manuscript page: 12r  [12r]
Verse: 622     
Dat hijne hon langhe liete leuen.



Verse: 623     
Doen dat was erganghen
Verse: 624     
Dat sij hadden ontfanghen

Verse: 625     
Haren busscop, als hon wale ghetam,
Verse: 626     
Die hon van gods haluen quam,

Verse: 627     
Als ghi hier voer hebt vernomen
Verse: 628     
Die ander die daer waren comen,

Verse: 629     
Die busscoppen die hij daer vant
Verse: 630     
Die god eer daer hadde ghesant,

Verse: 631     
Wijse ende gheleerde
Verse: 632     
Die gheordende en(de) die bekeerde,

Verse: 633     
Te busschop sij heme wijeden,
Verse: 634     
Den gods ghebenedieden,

Verse: 635     
Den gheisteliken heerde,
Verse: 636     
Die alle die gheneerde

Verse: 637     
Die nae sijnen rade wolden leuen.
Verse: 638     
Hem en doerste nyemant gheuen

Verse: 639     
Dat busscopdom noch den staff
Verse: 640     
Dan alsen hoem der enghel gaff.



Verse: 641     
Doen der goede sinte Seruaes
Verse: 642     
Ghewijet ende ghegherwet was

Verse: 643     
Totten gods woerde
Verse: 644     
Als daer toe ghehoerde,

Verse: 645     
Soe dede god sijnre teyken eyn
Verse: 646     
Daer sijne godheit ane erscheyn,

Verse: 647     
Die menghe myrakel hevet ghedoen.
Verse: 648     
Doen hi ten predickstoel ghinck stoen,

Verse: 649     
Sinte seruaes die goede, Manuscript page: 12v  [12v]
Verse: 650     
Mit gheisteliken moede

Verse: 651     
Ende hij predicken solde -
Verse: 652     
Wat soe hij spreken wolde

Verse: 653     
Dat sande hem god te monde,
Verse: 654     
Die egheyne sprake en conde

Verse: 655     
Anders dan griexsche alleyne:
Verse: 656     
Ander sprake alleyne

Verse: 657     
En conde hij spreken noch verstaen.
Verse: 658     
Des ghetroosten god saen.

Verse: 659     
Die teyken die god dede
Verse: 660     
Doer sinte Seruaes te dier stede

Verse: 661     
Die suldi te rechte mercken.
Verse: 662     
Int midden vander kerken

Verse: 663     
Dede hij op sijnen mont;
Verse: 664     
Doen veruulden god ter stont

Verse: 665     
Mitten heilighen gheiste
Verse: 666     
Ende dede hem volleyste

Verse: 667     
Mit synnen ende mit woerden:
Verse: 668     
Alle die hoem spreken hoerden

Verse: 669     
Vernamen allet dat hij sprack.
Verse: 670     
Dat was hon salicheit ende ghemack

Verse: 671     
Ende eyne voele scone meer.
Verse: 672     
Wannen dat der menssche weer

Verse: 673     
Off van welkerhande tonghe,
Verse: 674     
Beide oude ende ionghe,

Verse: 675     
Dutsche walsche off latijn,
Verse: 676     
Sij vernamen alle die reden sijn.

Verse: 677     
Dat wolde god alsoe maken. Manuscript page: 13r  [13r]
Verse: 678     
Eyn yeghelijck nae sijnre spraken

Verse: 679     
Vernamen sijt bysonder.
Verse: 680     
Dit hadde hon allen wonder -

Verse: 681     
In ebreuschen, in dietschen,
Verse: 682     
In walschen ende in vriesschen,

Verse: 683     
Als ich seide hier te voren,
Verse: 684     
Soe wannen dat sij waren geboren,

Verse: 685     
Van beheym off van Ongheren
Verse: 686     
Dat dede god in tongheren

Verse: 687     
Ter eeren sijnen holden
Verse: 688     
Dien hij verhoeghen wolde.

Verse: 689     
God van hiemelrike
Verse: 690     
Dede daer bescheidelike

Verse: 691     
Sinte Seruaes groet eer,
Verse: 692     
Dat wij nye en vernamen meer

Verse: 693     
Meer dan vanden aspostelen hier beuoren
Verse: 694     
Die hij sich seluer hadde vercoren,

Verse: 695     
Onse heer ihesus cristus:
Verse: 696     
Doen sij waren in eyn huys

Verse: 697     
Sent dat hij gemartilijt waert
Verse: 698     
Ende nae sijnre hiemeluaert,

Verse: 699     
Doen sij waren in sorghen
Verse: 700     
Ende sich hadden verborghen

Verse: 701     
In eynen huse, daer onse heer
Verse: 702     
Mit sijnen jongheren gheheer

Verse: 703     
Dat auontmale hielt, dats waer,
Verse: 704     
Tot dat sij cortelijck daer naer

Verse: 705     
Den heilighen gheyst ontfinghen
Verse: 706     
Ende vut den huse ghynghen Manuscript page: 13v  [13v]

Verse: 707     
Koenlike in gods vreden -
Verse: 708     
Doen vernamen sij alle haer reden

Verse: 709     
Die sij spreken hoerden.
Verse: 710     
Dat dede god inden woerden

Verse: 711     
Dat men mochte merken
Verse: 712     
Dat hijse woude ghesterken

Verse: 713     
Ende hijs wale gheweldich was.
Verse: 714     
Dat hi den goeden sinte Seruaes

Verse: 715     
Dede die selue ghenade
Verse: 716     
- Want hij was sijn gherechte bode -

Verse: 717     
Die wijle dat der goede man
Verse: 718     
Dat messe ghewede hadde an

Verse: 719     
Ende gods woerde daer sprack,
Verse: 720     
Dat hem des nyet en gebrack

Verse: 721     
Si en vernament alle gemeyne
Verse: 722     
Beide groot ende cleyne

Verse: 723     
Die lude die hi leerde.
Verse: 724     
Ende als hij sich danne keerde

Verse: 725     
Tot werentliken dinghen
Verse: 726     
Soe en woldes god nyet ghehinghen,

Verse: 727     
Diet daer te voren hadde ghedoen:
Verse: 728     
Soe en mochts nyemant nyet verstoen;

Verse: 729     
Die sijne woert vernamen eer
Verse: 730     
Sij en constens verstaen nyet meer.



Verse: 731     
Doen god den heilighen man
Verse: 732     
Alsoe te vorderen began

Verse: 733     
Beide spade ende vroe,
Verse: 734     
Doen keerder sijnen den daer toe:

Verse: 735     
Voele wijsliken hijt vernam Manuscript page: 14r  [14r]
Verse: 736     
Dat hoem van goids genaden quam.

Verse: 737     
Hij meercte voele euene
Verse: 738     
Dat hijt in desen leuene

Verse: 739     
Verdienen nyet en mochte te vollen.
Verse: 740     
Doch soe was hij onbewollen:

Verse: 741     
Reyne, sonder sonde
Verse: 742     
Gaff hij daer aff orconde

Verse: 743     
Mit sijnen goeden werken.
Verse: 744     
Hij was eyn kempe der heiliger kerken

Verse: 745     
Ende was aen sijn ambacht
Verse: 746     
Reyne, kuyssche ende eernstacht.

Verse: 747     
Soe wie des gheruechte
Verse: 748     
Dat hij hulpe ane hoem soechte,

Verse: 749     
Ghetruwelike hij hon ryet.
Verse: 750     
Hij en at gheyns daechs nyet

Verse: 751     
Weder en at noch en dranck,
Verse: 752     
Als hij die misse sanck

Verse: 753     
Ende gods lichame ontfinck:
Verse: 754     
Dien dach eerde hij ende beghinck

Verse: 755     
Sonder eyngherhande spijse,
Verse: 756     
Die heilighe man ende die wijse.

Verse: 757     
Aenden sede was hij vast:
Verse: 758     
Hij en liet doer lieuen gast

Verse: 759     
Off doer grote siecheit.
Verse: 760     
Doer god leyt hij den arbeit.

Verse: 761     
Gheistelike waren sijne seden.
Verse: 762     
Der heilighe gheist was daer mede.

Verse: 763     
Dat waert ane sijnen werken schijn Manuscript page: 14v  [14v]
Verse: 764     
Anders en hadt nyet moghen sijn.



Verse: 765     
Den teghen wordighen riken
Verse: 766     
En wolde hij nyet wijken:

Verse: 767     
Denen was hi haert ende vast
Verse: 768     
Want hi en ontsachse nyet eyn bast.

Verse: 769     
Hi was sacht den armen
Verse: 770     
Ende lietse sich ontfermen.

Verse: 771     
Mynnentlike hijse gruetede,
Verse: 772     
Haren kommer hij hon buetede.

Verse: 773     
Die bedruefde die troeste hi,
Verse: 774     
Die gheuanghen die verloeste hi,

Verse: 775     
Die sieke die ghenerder,
Verse: 776     
Gheyns onrechts en gherder.



Verse: 777     
Doen men dit wijde vernam
Verse: 778     
Groet volck tot hoem quam,

Verse: 779     
Totten heilighen grieke.
Verse: 780     
Die lasersche ende die sieke,

Verse: 781     
Die stomme ende die blynden
Verse: 782     
Daer sijne mochten vynden

Verse: 783     
Die hoem soechten mit trouwen
Verse: 784     
Die ghetroester haers rouwen;

Verse: 785     
Denen gaff hi sprake ende liecht,
Verse: 786     
Die grote heer van maestriecht,

Verse: 787     
Die heilighe predickere.
Verse: 788     
Soe wat ouel dattet were

Verse: 789     
Dat den luden deerde,
Verse: 790     
Mit gode dat hijse ghenerde,

Verse: 791     
Sij waren douff off lam. Manuscript page: 15r  [15r]
Verse: 792     
Voele hem derre toe quam

Verse: 793     
Inden seluen stonden
Verse: 794     
Die daer waren ghebonden

Verse: 795     
Mitten ouelen gheyste.
Verse: 796     
Des dede hon god volleyste

Verse: 797     
Dat hijse gansseliken trooste
Verse: 798     
Ende haers rouwen erlooste.

Verse: 799     
Die edel noethulpere
Verse: 800     
Hij was dae voele meere,

Verse: 801     
Als hij noch is voele wide,
Verse: 802     
In dien seluen tijde

Verse: 803     
Spieghel der gods holden.
Verse: 804     
Die die zielen gheneeren wolden

Verse: 805     
Ende goeder wercken plaghen
Verse: 806     
Ende op sijne werken saghen

Verse: 807     
Sij en woerden nyet erre.
Verse: 808     
Hij was haer morghen sterre

Verse: 809     
Ende hare alre leyder
Verse: 810     
Onder die verleyder

Verse: 811     
Die inden seluen iaren
Verse: 812     
Sere gheweldich waren,

Verse: 813     
Die die kerken te braken
Verse: 814     
Ende ihesum wederspraken

Verse: 815     
Mit mengherhande heresien
Verse: 816     
Ende der reynre maget sinte marien

Verse: 817     
Versmaden daer sij mochten,
Verse: 818     
Daer sterkelike teghen vochten

Verse: 819     
Die heilighe gods holden Manuscript page: 15v  [15v]
Verse: 820     
Die gherne stercken wolden

Verse: 821     
Ende vesten die keerstenheit.
Verse: 822     
Des leden sij decke arbeit;

Verse: 823     
Des der goede sinte Seruaes
Verse: 824     
Eyn sterck houftman was

Verse: 825     
Als decke wale bescheyn.
Verse: 826     
Sinte Jheronimus wasser eyn.

Verse: 827     
Hij woende by iherusalem
Verse: 828     
In die stat van bethleem,

Verse: 829     
In affrike sinte Augustijn
Verse: 830     
Ende van toers sinte mertijn

Verse: 831     
Ende sinte ambrosius van meylaen
Verse: 832     
Die god was wel onderdaen,

Verse: 833     
Van pictouwen sinte hilaris
Verse: 834     
Ende der goede sinte amasis

Verse: 835     
Ende der heilighe Theophilus
Verse: 836     
Ende der heilighe Crisostimus,

Verse: 837     
Dat waren die gesellen
Verse: 838     
Die nyemant en conste gheuellen

Verse: 839     
Noch mit gheynen dinghen
Verse: 840     
Vander waerheit ghebringhen

Verse: 841     
Noch haers geloeuen weder reden
Verse: 842     
Daer sij decke arbeit om deden.



Verse: 843     
Tongheren was in derre tijt
Verse: 844     
Groot lanck ende wijt,

Verse: 845     
Voele meerder ende voele ryker
Verse: 846     
Ende stont vele vredeliker.

Verse: 847     
Daer bynnen woenden groet heer. Manuscript page: 16r  [16r]
Verse: 848     
Die sommighe segghen dat dat meer

Verse: 849     
In dien tiden daer ghinghe
Verse: 850     
Ende dat lant daer all om vynghe.

Verse: 851     
Maer des en weit ich nyet voerwaer
Verse: 852     
Oft was inden seluen iaer

Verse: 853     
Dat die stadt hadde groten roem.
Verse: 854     
In deyne side ghinck eyne flume,

Verse: 855     
Die Jeker, die noch daer gheit.
Verse: 856     
Dat inder alder vyten steyt

Verse: 857     
Des soelen wij voele achter laten
Verse: 858     
Want des is bouen maten.



Verse: 859     
Bennen tongheren die wijde
Verse: 860     
Waren in dien tide

Verse: 861     
Twee endetseuentich sameninghen
Verse: 862     
Die gods loff lasen ende songhen,

Verse: 863     
Ende driehondert Capellen -
Verse: 864     
Dit hoerde ich voerwaer tellen -

Verse: 865     
Daer men gods dienste in dede
Verse: 866     
Mit sanghe ende mit ghebede.

Verse: 867     
Die wijle dat sij wale daden
Verse: 868     
Soe waren sij wale beraden

Verse: 869     
Ende haer stat stont wale in eeren
Verse: 870     
Tot dat sij begonsten te verkeren

Verse: 871     
Ende sij der viant vererrede
Verse: 872     
Die sij van gode verrede.

Verse: 873     
Den leyden helle waerde
Verse: 874     
Denen toernde seer harde

Verse: 875     
Dat der guede sinte Seruaes Manuscript page: 16v  [16v]
Verse: 876     
Soe vaste in gods dienste was

Verse: 877     
Ende god soe menghen mensche dede
Verse: 878     
Genade doer sijne bede

Verse: 879     
In sinte Seruaes eer;
Verse: 880     
Dat benijde hij herde seer

Verse: 881     
Want hij benijde alrehande goet.
Verse: 882     
Soe wie gherne wale doet

Verse: 883     
Dien laecht hij nacht ende dach
Verse: 884     
Soe wat hon hynderen mach.

Verse: 885     
Des en liet hij ouch doe nyet.
Verse: 886     
Dien van tongheren dat hij ryet

Verse: 887     
Dat sij sinte Seruaes woerden gram
Verse: 888     
Ende woerden gode ongehoersam.

Verse: 889     
Der viant hulpse schenden
Verse: 890     
Ter mesdaet ende ten sonden

Verse: 891     
Dat sij hoem woerden ghehaet.
Verse: 892     
Sij en wisten selue om wat

Verse: 893     
Dat sij goits ane hoem vergaten.
Verse: 894     
Te samen sij ghesaten

Verse: 895     
Ende der viant mit hon
Verse: 896     
Die hon den raet gaff ende den sen

Verse: 897     
Dat sij gods gebot te braken.
Verse: 898     
Sij dachten ende sij spraken:

Verse: 899     
Wij sijn bedroeghen seer:
Verse: 900     
Onse busdome heuet sijne eer

Verse: 901     
Ane desen vreemden man verloren
Verse: 902     
Die hij busscop is vercoren.

Verse: 903     
Eyn ellendich arme man
Verse: 904     
Die onser spraken nyet en kan Manuscript page: 17r  [17r]

Verse: 905     
Die onse lant nyet en berichtet
Verse: 906     
Noch slote noch burghe en stichtet

Verse: 907     
Noch hoeff en wilt halden,
Verse: 908     
Wat heerscapien mocht hij walden,

Verse: 909     
Eyn arme wandellere,
Verse: 910     
Hoem is alsoe meere

Verse: 911     
Dat menten schelde als menten loue.
Verse: 912     
Hij en wilt nommer comen te houe.

Verse: 913     
Hij wilt altoes alleyne wesen
Verse: 914     
Ende altoes in sijnen boeken lesen.

Verse: 915     
Hij en wilt nyet heerlijck leuen
Verse: 916     
Noch nyets nyet doer eer gheuen.

Verse: 917     
Wie mochten yemant mynnen?
Verse: 918     
All dat hij mach ghewynnen

Verse: 919     
Dat gheeft hij armen luden.
Verse: 920     
Wat wonders mochte dat duden

Verse: 921     
Off dat langhe soude weeren?
Verse: 922     
Wij mochten sijns wale ontberen

Verse: 923     
Want hij en vroemt ons nyet eyn blat.
Verse: 924     
Wij willenten verdryuen vuter stat.

Verse: 925     
Dat en doen wij nommer te vroe.
Verse: 926     
Soe langhe sprack hon der viant toe

Verse: 927     
Dat sijne vuter stat verdreuen
Verse: 928     
Ende gode onghehoersam bleuen.

Verse: 929     
Dat hon der viant dat gheriet
Verse: 930     
Dat en was doer haer goet nyet:

Verse: 931     
Hij gheeft gherne boesen raet.
Verse: 932     
Doch en mochten sij die daet Manuscript page: 17v  [17v]

Verse: 933     
Mit hem nyet volbrenghen
Verse: 934     
Want god en wouds nyet ghehenghen -

Verse: 935     
Dat suldi weten sonder waen -
Verse: 936     
Als hij daer te voren hadde ghedaen

Verse: 937     
Van Job, den gheduldighen,
Verse: 938     
Dien nyemant en mochte beschuldighen

Verse: 939     
Van egheynre onstede
Verse: 940     
Soe wat dat men hem dede.

Verse: 941     
Doen god des ghestade
Verse: 942     
Den viant dat hij hem schade,

Verse: 943     
Die god was voele ghehoersam;
Verse: 944     
Doen heme die duuel aff nam

Verse: 945     
Sijn ghesonde ende sijn goet
Verse: 946     
Soe ghestadich was sijn moet

Verse: 947     
Dat hi doer allen die scolde
Verse: 948     
Niet twijuelen en wolde.

Verse: 949     
Soe en dede ouch sinte Seruaes
Verse: 950     
Want sijn gheloeue stedich was.



Verse: 951     
Doen die ongherechte,
Verse: 952     
Die waren des viants knechte,

Verse: 953     
Des waren woerden in eyn,
Verse: 954     
Der enghel sinte Seruaes erscheyn.

Verse: 955     
Hij geboet den heilighen manne
Verse: 956     
Dat hi voer van danne

Verse: 957     
All daer hij noch is, te Triecht,
Verse: 958     
In eynen dall scoen ende liecht,

Verse: 959     
Effen ende wael ghedaen
Verse: 960     
Daer twee water tsamen gaen, Manuscript page: 18r  [18r]

Verse: 961     
Eyn groot ende eyn cleyne,
Verse: 962     
Claer, schoen ende reyne.

Verse: 963     
Dats die Jeker ende die mase.
Verse: 964     
Beide te korne ende te grase

Verse: 965     
Es die stadt wale gheleghen
Verse: 966     
Ende te schepen in voele weghen,

Verse: 967     
In visschen ende in ghewilden
Verse: 968     
Ende in goeden ghevylden

Verse: 969     
Der bester coren eerden
Verse: 970     
Die ye mochte ghewerden.

Verse: 971     
Des steyt die stat te maten
Verse: 972     
Aen eynre ghemeynre straten

Verse: 973     
Van Inghelant in ongheren
Verse: 974     
Voer Colne ende voer tongheren

Verse: 975     
Ende alsoe dies ghelijck
Verse: 976     
Van Sassen in vrancrijck

Verse: 977     
Ende mit scepe die des pleghen
Verse: 978     
Te denemerken ende te norweghen.

Verse: 979     
Die weghe versamenen sich all dae.
Verse: 980     
Des is die stadt daer nae

Verse: 981     
Gheheiten Traiectum.
Verse: 982     
Daer sande god Seruacium.



Verse: 983     
Doen sinte Seruaes die goede
Verse: 984     
Mit gheisteliken moede

Verse: 985     
Des enghels boetscap vernam
Verse: 986     
Die hoem van gods weghen quam,

Verse: 987     
Dien hij decke ghenade bat,
Verse: 988     
Doen ruymde hij tongheren die stat

Verse: 989     
Mit eyn deyll sijnre holden Manuscript page: 18v  [18v]
Verse: 990     
Die hem volghen wolden

Verse: 991     
Ende hem waren ghehoersam.
Verse: 992     
Als hij doen te Triecht quam

Verse: 993     
Die ghenadighe sinte Seruaes
Verse: 994     
Die god alre liefste was,

Verse: 995     
Daer was hij alsoe gherne.
Verse: 996     
Daer hadde sinte materne

Verse: 997     
Eyne Capelle doen werken.
Verse: 998     
Daer bleyff hij by der kerken

Verse: 999     
All dae sijn monster nu steyt,
Verse: 1000     
Daer noch die strate voer gheyt.

Verse: 1001     
Vanden heiligen vader sinte materne
Verse: 1002     
Wille ich uch segghen gherne

Verse: 1003     
Cortelike eyne waerheit
Verse: 1004     
Want hij eerstwerff die cristenheit

Verse: 1005     
In gallia stichtede
Verse: 1006     
Ende die busscopdome berichtede,

Verse: 1007     
Colne ende tryere,
Verse: 1008     
In sinte peters eer

Verse: 1009     
Ende tongheren in sinte marien namen.
Verse: 1010     
Die drie berichtede hij al tsamen

Verse: 1011     
Mennich jaer ende menghen dach.
Verse: 1012     
Doen hij der alle drie plach

Verse: 1013     
Doen was sijne ghewoenheit
Verse: 1014     
Als hij daer in tusschen reyt

Verse: 1015     
Van Colne tot Octauia,
Verse: 1016     
Soe bleyff hij onderwijlen dae

Verse: 1017     
Te triecht voer den berghe.
Verse: 1018     
Daer nam hij herberghe.

Verse: 1019     
Want hi deckwijle voer die vaert, Manuscript page: 19r  [19r]
Verse: 1020     
Hi vercreych dat daer gemaect waert

Verse: 1021     
Eyne kerke ende ghevryet
Verse: 1022     
Ende den apostelen ghewijet.



Verse: 1023     
Doen buwede sinte Seruacius
Verse: 1024     
Bi dat ghewijede gods huys

Verse: 1025     
Herberghe ende eyne celle
Verse: 1026     
Ende eyne cleeyne Capelle

Verse: 1027     
Ende eyne cluse daer hij in lach,
Verse: 1028     
Daer hij nacht ende dach

Verse: 1029     
Gode diende mit trouwen
Verse: 1030     
Ende sinte marien onser vrouwen,

Verse: 1031     
Inder seluer eynode.
Verse: 1032     
Hij nam sijn armoede

Verse: 1033     
Herde verduldelike.
Verse: 1034     
Hij wolde gods rijke

Verse: 1035     
Daer mede erweruen
Verse: 1036     
Als het queme aent steruen

Verse: 1037     
Dat god heme hulpe dede.
Verse: 1038     
Hij was stedich ane sijnen gebede.

Verse: 1039     
Des hadde gheruym ende stade.
Verse: 1040     
Heme rouwede luttel der scade

Verse: 1041     
Dat hij van tongheren was verdreuen.
Verse: 1042     
Hij hielt sich ane dat reyne leuen

Verse: 1043     
Als hoem der heilighe gheyst gheriet.
Verse: 1044     
Hem en stont sijn herte nyet

Verse: 1045     
Tot werrentliken roeme.
Verse: 1046     
Hij en wolde sijn busdome

Verse: 1047     
Doch nyet mit allen begheuen,
Verse: 1048     
Maer hij berichte alle sijn leuen

Verse: 1049     
In eyns busscops staet. Manuscript page: 19v  [19v]
Verse: 1050     
Den waren gode hij decke baet

Verse: 1051     
Voer die van Octaue
Verse: 1052     
Dat hij hon vergaue

Verse: 1053     
Dat onrecht ende die misdaet
Verse: 1054     
Dat sij veronwerden sijnen raet.



Verse: 1055     
Aldus was der gods knecht
Verse: 1056     
In sijnen dienst voele gherecht

Verse: 1057     
Dat hij des nyet en vergat.
Verse: 1058     
Hem luste des te bat

Verse: 1059     
Dat hij goids ghenade soechte
Verse: 1060     
Want hij was uut den gheruechte

Verse: 1061     
Ende vuten ghedranghe.
Verse: 1062     
Dat heerde hij alsoe langhe,

Verse: 1063     
Den gheysteliken arbeyt,
Verse: 1064     
Dat heme god sijne verholentheit

Verse: 1065     
Liet verneemen teynre stont.
Verse: 1066     
Dat dede hij sijnen vrienden kont

Verse: 1067     
Alsoe balde als hijt hadde vernomen:
Verse: 1068     
Dat Attela soude comen

Verse: 1069     
Der hunen coninck, die heere,
Verse: 1070     
Eyn heyden errere,

Verse: 1071     
Mit groter heer cracht,
Verse: 1072     
Die altoes teghen gode vacht;

Verse: 1073     
Dat god des ghestaden wolde
Verse: 1074     
Dat hij gheyselen solde

Verse: 1075     
Die ongherechte keerstenheit
Verse: 1076     
Doer der lude boesheit

Verse: 1077     
Dat was ouer alle gallia,
Verse: 1078     
Tongheren ende ouch anderswae Manuscript page: 20r  [20r]

Verse: 1079     
Die waren onghehoersam.
Verse: 1080     
Doen dat der heilighe man vernam,

Verse: 1081     
Sinte Seruaes, die ghetrouwe,
Verse: 1082     
Doen hadde hijs groten rouwe.

Verse: 1083     
Sijne boden hij doen sande
Verse: 1084     
Mit brieuen achter lande

Verse: 1085     
Om den anxte ende doer die noet.
Verse: 1086     
Den heilighen luden hijt ontboet,

Verse: 1087     
Den goeden ende den gherechten,
Verse: 1088     
Dat sij daeromme dechten

Verse: 1089     
Ende haer ghebet daden
Verse: 1090     
Ende vlyteliken baden

Verse: 1091     
Haren god ende sceppere
Verse: 1092     
Oft in sijnre ghenaden were

Verse: 1093     
Dat hijse beschermen wolde
Verse: 1094     
Ende hij hon sijne holde

Verse: 1095     
Ghenadelike liet ghewynnen
Verse: 1096     
In die eer sijnre mynnen.



Verse: 1097     
Doen sinte Seruaes, die gherechte
Verse: 1098     
Die getrouwe gods knechte,

Verse: 1099     
Vermaent hadde alsoe
Verse: 1100     
Doen woerden sijs alle vroe

Verse: 1101     
Wijde achter lande
Verse: 1102     
Daer hij sijne boden sande,

Verse: 1103     
Sinte Seruaes die goede.
Verse: 1104     
Doen waert hon des te moede

Verse: 1105     
Doen sij die reden vernamen
Verse: 1106     
Dat sij alle te gader quamen

Verse: 1107     
Gode te eeren ende te roeme Manuscript page: 20v  [20v]
Verse: 1108     
Ende ouch den busdome

Verse: 1109     
Te troys dat hiet doen treckaes.
Verse: 1110     
Daer quam die goede sinte Seruaes

Verse: 1111     
Ende teghen hoem in goids namen
Verse: 1112     
Die heilige busscopen alle quamen

Verse: 1113     
Die doe waren in gallia
Verse: 1114     
Ouer verre ende ouer na

Verse: 1115     
Beide dutschen ende walen.
Verse: 1116     
Ich en weyt nyet recht der talen

Verse: 1117     
Wie mennich busscop dat daer waer,
Verse: 1118     
Monicken ende clusenaer,

Verse: 1119     
Voersten ende heeren
Verse: 1120     
Die myndere mitten meeren,

Verse: 1121     
Gheleerde ende ongheleerde,
Verse: 1122     
Werrentlike ende bekeerde

Verse: 1123     
Derre quam soe voele te samen
Verse: 1124     
Die ghedoupt waren in Christus namen.

Verse: 1125     
Daer was wael mennich man
Verse: 1126     
Die nyet en wist nochtan

Verse: 1127     
Wat beduden soude die vaert
Verse: 1128     
Tot dat hon gheseyt waert

Verse: 1129     
Armen ende riken
Verse: 1130     
Hon allen euen ghelike

Verse: 1131     
Die daer doer god waren comen.
Verse: 1132     
Doen sij die meer hadden vernomen

Verse: 1133     
Die meer die alsoe starck was
Verse: 1134     
Die hon seide sinte Seruaes,

Verse: 1135     
Die heilige ende die getrouwe,
Verse: 1136     
Doen hadden sijs groten rouwe

Verse: 1137     
Ende waren in sorghen
Verse: 1138     
Beyde auont ende morghen Manuscript page: 21r  [21r]

Verse: 1139     
Ende vroech ende spade.
Verse: 1140     
Doen woerden sij des te rade,

Verse: 1141     
Beide arme ende rike,
Verse: 1142     
Dat van hon allen eyn yeghelike

Verse: 1143     
Vast weruen solden
Verse: 1144     
Om te vercrijghen gods hulde

Verse: 1145     
Openbaer ende stille
Verse: 1146     
Ende des vleysches boesen wille

Verse: 1147     
Vanden herten solde snijden
Verse: 1148     
Ende solden voert meer vermyden

Verse: 1149     
Alle sondelike seden
Verse: 1150     
Ende eeren gode daer mede

Verse: 1151     
Ende kuysschelike leuen,
Verse: 1152     
Dat hon god woude vergheuen

Verse: 1153     
Haer sonden ende haer mesdaet.
Verse: 1154     
Daer nae vonden sij in haren raet

Verse: 1155     
Als hon der sen quam van gode
Verse: 1156     
Dat sij te tomen eynen bode

Verse: 1157     
Tot sinte peter wouden seynden
Verse: 1158     
Off hij mochte weder wenden

Verse: 1159     
Gods gramscap ende sijnen toren.
Verse: 1160     
Daer toe waert sinte Seruaes vercoren,

Verse: 1161     
Die heilighe ende die mere,
Verse: 1162     
Dat hijs bode weer.

Verse: 1163     
Want der goede sinte Seruaes
Verse: 1164     
Der alre eerste was

Verse: 1165     
Den der hunen heer vaert
Verse: 1166     
Van gods weghen condich waert

Verse: 1167     
Ende dient god liet verstaen,
Verse: 1168     
Soe docht hon allen goet ghedaen Manuscript page: 21v  [21v]

Verse: 1169     
Den heren die daer waren comen
Verse: 1170     
Diet van gods weghen hadden vernomen,

Verse: 1171     
Dat hi die boetscap dede
Verse: 1172     
Ende gode genade bede

Verse: 1173     
Voer die ander alle gemeyne.
Verse: 1174     
Sy wisten hoem soe reyne

Verse: 1175     
Dat sij te dien stonden
Verse: 1176     
Gheynen man en vonden

Verse: 1177     
Die bat daer toe gheteme
Verse: 1178     
Ende den god bat verneme

Verse: 1179     
Dan sinte Seruaes mit namen.
Verse: 1180     
Des baden sijt hoem alle te samen

Verse: 1181     
Wel ghenadelike,
Verse: 1182     
Beide arme ende rijke.



Verse: 1183     
Doen aldus die roemsche vaert
Verse: 1184     
Op sinte Seruaes gheleyt waert

Verse: 1185     
Ende daertoe was vercoren
Verse: 1186     
Doen hadde hijs wel gerne ontboren

Verse: 1187     
Nyet doer sijnen arbeyt
Verse: 1188     
Maer doer der lude boesheit

Verse: 1189     
Die moeste werden ghewroken.
Verse: 1190     
Dat voer was gesproken

Verse: 1191     
Dat dacht hij dat moeste wesen
Verse: 1192     
Dat sij nyet en mochten genesen

Verse: 1193     
Noch werden gheheylet
Verse: 1194     
Die daer waren verdeylet

Verse: 1195     
Ten vreyseliken valle.
Verse: 1196     
Maer doen sijs baden alle

Verse: 1197     
Die gheystelike ghenote
Verse: 1198     
Die cleyne ende die grote Manuscript page: 22r  [22r]

Verse: 1199     
Dat sijs nyet en wouden ontberen
Verse: 1200     
Doe en woude hijs nyet langher weeren.

Verse: 1201     
Hi was wijslike bedacht
Verse: 1202     
Ende sprack: "ich doens mijne macht

Verse: 1203     
Soe ich alre beste can
Verse: 1204     
Maer hi is mennich heilich man

Verse: 1205     
Die beter weer daer toe.
Verse: 1206     
God onne mich dat icht soe wale ghedoe

Verse: 1207     
Mit salicheit ende mit synne
Verse: 1208     
Maer doch eer ichs beghinne

Verse: 1209     
Dat ich mich ghereyde ane die vaert
Verse: 1210     
Soe moet dat bussdom sijn verwaert

Verse: 1211     
Te Colne bij den Rijne."
Verse: 1212     
Dat hiet doe agrippijne.

Verse: 1213     
Doen was eyn boese busscop da
Verse: 1214     
Ende was gheheiten Effrata

Verse: 1215     
Die onrechts gheloeuen was.
Verse: 1216     
Van denen sprack sinte Seruaes:

Verse: 1217     
"Ich wille ommer soe lange letten
Verse: 1218     
Tot dat wij heme ontsetten

Verse: 1219     
Die soe valsche is vtermaten.
Verse: 1220     
Solde icken achter mich laten

Verse: 1221     
Wercken sijne boesheit
Verse: 1222     
Soe verloer ich alle mijnen arbeit.

Verse: 1223     
Nu ghij wilt dat ich sij bode
Verse: 1224     
Soe weert dompheit dat ich gode

Verse: 1225     
Ende sinte peter yet voele bade
Verse: 1226     
Off ich alsoe ouel dade

Verse: 1227     
Dat ich sulck onrecht wolde sparen. Manuscript page: 22v  [22v]
Verse: 1228     
lch wille alre eerst daer varen

Verse: 1229     
Ende den droeghenaer verdrijuen.
Verse: 1230     
Hi en sall nyet busscop blyuen

Verse: 1231     
Die den luden onrecht leert
Verse: 1232     
Ende die keerstenheit verkeert

Verse: 1233     
Alsoe voele als hijs mach ghedoen.
Verse: 1234     
Hij weder spreket ihesum

Verse: 1235     
Cristum filium dei
Verse: 1236     
Dat hij god nyet en sij

Verse: 1237     
Ende onser alre verloessere.
Verse: 1238     
Dat spreect der droeghenere

Verse: 1239     
Openbaer ende onuerholen.
Verse: 1240     
Dit en wilt god nyet meer gedolen.

Verse: 1241     
Nyemant en sal sijnre sconen.
Verse: 1242     
Men sal hoem te rechte lonen

Verse: 1243     
Nae sijnen boesen werken,
Verse: 1244     
Die eyn viant is der kerken

Verse: 1245     
Ende die die valscheit breyt
Verse: 1246     
Daer hi dat volck mede verleyt

Verse: 1247     
Mit boeser heresien.
Verse: 1248     
Solde hij by ons ghedijen

Verse: 1249     
Des mochten wij ons voer gode scamen."
Verse: 1250     
Doen loefden sijt alle te samen

Verse: 1251     
Dat men effraten verstiete
Verse: 1252     
Ende menten nyet meer en liete

Verse: 1253     
Dat busdom nyet langer verwaren.
Verse: 1254     
Doen lieten sij sinte seruaes daer varen

Verse: 1255     
Den salighen gods holde
Verse: 1256     
Ende mit hoem die hij wolde. Manuscript page: 23r  [23r]



Verse: 1257     
Doen dat alsoe ghesloten was
Verse: 1258     
Dat der gode sinte Seruaes

Verse: 1259     
Danne te Colne soude varen
Verse: 1260     
Mit eynre gheisteliker scaren

Verse: 1261     
Mit vierthiene ghesellen
Verse: 1262     
Die ich uch wille tellen

Verse: 1263     
Cortelike ende schier:
Verse: 1264     
Daer was eyn busscop van triere

Verse: 1265     
Der heilighe sinte maximijn,
Verse: 1266     
Van arle sinte valentijn

Verse: 1267     
Ende van straesborch sinte Amant
Verse: 1268     
Eyn heilich busscop wale bekant

Verse: 1269     
Ende van spiere daer by
Verse: 1270     
Eyn heilich busscop, seet men my,

Verse: 1271     
Ende van wormtze sinte victoer
Verse: 1272     
Die beseten heeft den choer

Verse: 1273     
Des hiemels waerlike,
Verse: 1274     
Ende daer was vut vranckrijck

Verse: 1275     
Van riemen sinte dyostolus
Verse: 1276     
Die wael chierde sijn gods huys

Verse: 1277     
Ende van Sans sinte Seuerijn
Verse: 1278     
Die wale daer mede mochte sijn,

Verse: 1279     
Van azor sinte valeriaen,
Verse: 1280     
Van troys sinte Octauiaen,

Verse: 1281     
Van bacherach sinte Justijn
Verse: 1282     
Die gode wolde gehoersam sijn,

Verse: 1283     
Sinte Eligius van amiens,
Verse: 1284     
Sinte dyapotus van orliens. Manuscript page: 23v  [23v]

Verse: 1285     
Dit sijn der vierthiender namen
Verse: 1286     
Die alle voeren te samen.

Verse: 1287     
Die vijfthiende was sinte Seruaes
Verse: 1288     
Die honre alre leydsman was.



Verse: 1289     
Doen die gods holden
Verse: 1290     
Quamen daer si wesen wolden

Verse: 1291     
Tot Colne, totter heiligher stat
Verse: 1292     
Daer sij sinte Seruaes bat

Verse: 1293     
Om te verdrijven Effratam,
Verse: 1294     
Groet volck daer teghen hem quam;

Verse: 1295     
Die priesterscap nyet alleyne
Verse: 1296     
Maer die voersten alle ghemeyne

Verse: 1297     
Ende ander volck vanden lande
Verse: 1298     
Daer sinte Seruaes nae sande,

Verse: 1299     
Dien des arbeyts nyet en verdroet.
Verse: 1300     
Die Consielie waert daer herde groot

Verse: 1301     
Vanden luden, doen sijt vernamen.
Verse: 1302     
Doen sij alle te samen quamen

Verse: 1303     
Ende namen haren raet
Verse: 1304     
Ende mercten die mesdaet,

Verse: 1305     
Beide arme ende rike,
Verse: 1306     
Doen rieden die somige sekerlike

Verse: 1307     
Dat men Effraten gaue vrede
Verse: 1308     
Ende vername sijne rede

Verse: 1309     
Die der bedriegher was.
Verse: 1310     
Dat wedersprack sinte Seruaes:

Verse: 1311     
"Men saelt anders aen vaen.
Verse: 1312     
Effrata es soe ghedaen,

Verse: 1313     
Wolden wij beghynnen
Verse: 1314     
Hoem aen te spreken mit mynnen Manuscript page: 24r  [24r]

Verse: 1315     
Ende vriendeliken hoem vledighen,
Verse: 1316     
Hij soude ons allen bedrieghen

Verse: 1317     
Mit menghen valschen orconde
Verse: 1318     
Doer te sterken die sonde

Verse: 1319     
Ende onrechte beduden,
Verse: 1320     
Dat hi die domme lude

Verse: 1321     
Daer mede solde verkeren
Verse: 1322     
Ende den scade ermeeren.

Verse: 1323     
Wolden wij hoem ouch dwinghen
Verse: 1324     
Tot cristeliken dinghen -

Verse: 1325     
Soe wale kenne ich sijnen aert,
Verse: 1326     
Sijn boese herte is soe haert:

Verse: 1327     
Hij soude schier maken toren
Verse: 1328     
Dat onsen arbeyt weer verloren.

Verse: 1329     
Hi is van sulken moede:
Verse: 1330     
Mit ouele noch mit goede

Verse: 1331     
En mochten wijs nyet bekeeren
Verse: 1332     
Noch keersteliken gheleeren.

Verse: 1333     
Hij spreect ongheloeuighe woert.
Verse: 1334     
Ende daer aff hebbich soe voele ghehoert:

Verse: 1335     
Hi en es gheyns vreden wert
Verse: 1336     
Die rechten ewe nyet en begheert

Verse: 1337     
Noch egheynre caritaten,
Verse: 1338     
Die der heiliger trynitaten

Verse: 1339     
Niet en wilt gheloeuen
Verse: 1340     
Ende ihesum wilt beroeuen

Verse: 1341     
Ende seet dat hij nyet god en sy
Verse: 1342     
Ende wederspreect corpus domini.

Verse: 1343     
Dat willich helpen wreken
Verse: 1344     
Ende wille daer teghen spreken Manuscript page: 24v  [24v]

Verse: 1345     
Dat hij nyet busscop en sall sijn,
Verse: 1346     
Volghens mich die brueder mijn."

Verse: 1347     
Noch seide voert sinte Seruaes
Verse: 1348     
Dien dat onrecht leyt was:

Verse: 1349     
"Desen valschen Effratam
Verse: 1350     
Die cristus is onghehoersam

Verse: 1351     
Dien verdeyle ich mit gods recht
Verse: 1352     
Want hi is des viants knecht.

Verse: 1353     
Dien hij wale ghedienen kan
Verse: 1354     
Es hij wijff ofte man,

Verse: 1355     
Dien willich eruolghen
Verse: 1356     
Ende wille hem sijn erbolghen,

Verse: 1357     
Dien moghen wij wale tellen
Verse: 1358     
Van sijnen gesellen

Verse: 1359     
Ende mit hem sijn verstoten
Verse: 1360     
Ende mitten vianden, sijnen genoten,

Verse: 1361     
Die god van hiemelrijck verstiet
Verse: 1362     
Ende diese seer vallen liet

Verse: 1363     
In dat affgronde neder."
Verse: 1364     
Doe en sprack daer nyemant weder,

Verse: 1365     
Teghen sinte Seruaes woert:
Verse: 1366     
Sij hadden alle wale gehoert

Verse: 1367     
Dat sijne reden gherecht was.
Verse: 1368     
Doen verwan sinte Seruaes

Verse: 1369     
Mit gods hulpen alleyne
Verse: 1370     
Dat die ander alle ghemeyne

Verse: 1371     
Des ouer eyn ghedroeghen
Verse: 1372     
Mit gheisteliken gheuoeghen

Verse: 1373     
Dat der boese droghenere
Verse: 1374     
Wale mit recht verordelt weer Manuscript page: 25r  [25r]

Verse: 1375     
Van sijns selfs woerden:
Verse: 1376     
Doen sij dat ghehoerden

Verse: 1377     
Dat hij ihesum wedersprack
Verse: 1378     
Dat was hon allen onghemack.



Verse: 1379     
Alse dat ghesproken was
Verse: 1380     
Soe volleynde sinte Seruaes

Verse: 1381     
Daeromme dat hij daer quam:
Verse: 1382     
Hij ontsat Effratam

Verse: 1383     
Sijnre busscopliker eeren
Verse: 1384     
Mit ordel alle der heeren,

Verse: 1385     
Der busscoppen die doen waren dae
Verse: 1386     
Ende der andere heeren daer nae

Verse: 1387     
Mit armen ende mit riken.
Verse: 1388     
Het was hon someliken

Verse: 1389     
Herde seer teghen den moet;
Verse: 1390     
Der gheloeue en was nyet goet.

Verse: 1391     
Nu verneemt voert bat:
Verse: 1392     
Doen sij volbracht hadden dat

Verse: 1393     
Den ghewaren god sy baden
Verse: 1394     
Dat hijse wolde beraden

Verse: 1395     
Want hij alle herten kende,
Verse: 1396     
Dat hij hon eynen busscop sende

Verse: 1397     
Sulken die heme beteme
Verse: 1398     
Ende den luden recht bequeme

Verse: 1399     
Ende die sij conde gheweghen.
Verse: 1400     
Ouch deden sij daer teghen

Verse: 1401     
Haer vasten ende haer vyere.
Verse: 1402     
Des gheweechde hon god schier Manuscript page: 25v  [25v]

Verse: 1403     
Mit vaderliker mynnen.
Verse: 1404     
Seruacius brachter hon ynne

Verse: 1405     
Dat die goede sinte Seuerijn
Verse: 1406     
Haer busscop soude sijn

Verse: 1407     
Want onse heer alsoe wolde.
Verse: 1408     
Doen waert die gods holde

Verse: 1409     
Erhauen in die selue stat
Verse: 1410     
Dae Effratem was aff ghesat.



Verse: 1411     
Alse doen dit was ghedaen
Verse: 1412     
Soe schiet die Consilie saen.

Verse: 1413     
Doen voer sinte Seruacius
Verse: 1414     
Weder te sijnen gods huys

Verse: 1415     
Te triecht, tot sijnre cellen.
Verse: 1416     
Ende sijne heilige gesellen

Verse: 1417     
Voer ellick totten synen
Verse: 1418     
Ende lieten sinte Seuerijne

Verse: 1419     
Te Colne aen sijne heerscap,
Verse: 1420     
Ane die gheistelike meysterscap;

Verse: 1421     
Dat hoem wale ghetam.
Verse: 1422     
Doen sinte seruaes heym quam

Verse: 1423     
Ende hij sijne saken daer beriet
Verse: 1424     
Doe en lette hij langher nyet:

Verse: 1425     
Hij hueff sich schier ane die vaert
Verse: 1426     
Te romen daer hij ghehoecht waert.

Verse: 1427     
Hi en woldes nyet laten
Verse: 1428     
Ende voer sijnre straten.

Verse: 1429     
Voer metze, doen hij daer quam
Verse: 1430     
Ende heme der busscop daer vernam, Manuscript page: 26r  [26r]

Verse: 1431     
Vrolike hij hoem teghen ghinck.
Verse: 1432     
Mit groter eeren hijne ontfinck

Verse: 1433     
Mit heiligher sameninghen ghenoech
Verse: 1434     
Daer men hem intieghen droech

Verse: 1435     
Crucen ende heylichdoem.
Verse: 1436     
Der busscop leyden inden doem,

Verse: 1437     
Der heilighe sinte Auctoer,
Verse: 1438     
Op sinte Stephanus choer

Verse: 1439     
Ane die ghewijede stat.
Verse: 1440     
Inder mynnen gods hij hem bat

Verse: 1441     
Mit gheysteliken dinghen
Verse: 1442     
Dat hij die misse woude synghen.



Verse: 1443     
Sinte Seruaes dede sijne bede.
Verse: 1444     
All daer hi die misse dede

Verse: 1445     
Ende die heilighe woert sprack
Verse: 1446     
Soe quam der viant ende brack

Verse: 1447     
Eynen balck ane dat monster
Verse: 1448     
Hoghe bouen aen dat vynster.

Verse: 1449     
Daer nae werp hi den tram,
Verse: 1450     
Seruacius deder eynen ram,

Verse: 1451     
Doch en raeckte hij sijns nyet:
Verse: 1452     
God hij hueden ende beryet

Verse: 1453     
Als hoem decke wale bescheyn.
Verse: 1454     
Dat hout viel opten Elter steyn

Verse: 1455     
Dat hij in twee stucken spleyt
Verse: 1456     
Maer dat god den kelck beheylt

Verse: 1457     
Dat hi nyet en was gheuallen.
Verse: 1458     
Onder den volke mit allen

Verse: 1459     
Was die anxste voele groet Manuscript page: 26v  [26v]
Verse: 1460     
Doen dat tymmer neder scoet:

Verse: 1461     
Soe vreyselijch was der slach
Verse: 1462     
Doen der boem daer neder lach

Verse: 1463     
Die soe groot was ende soe lanck.
Verse: 1464     
Onder den volck waert groet ghedranck

Verse: 1465     
Doen dat gheuallen was ter neder.
Verse: 1466     
Sinte seruaes wencketse weder

Verse: 1467     
Ende hietse alle stille staen.
Verse: 1468     
Als dat ambacht was gedaen

Verse: 1469     
Ende hi gods lichame hadde genomen
Verse: 1470     
Doen hiet hij naerder comen

Verse: 1471     
Den busscop sinte Auctoer
Verse: 1472     
Ende die heeren vanden choer.



Verse: 1473     
Die salighe sinte Seruaes
Verse: 1474     
Die steyn die daer gebroken was

Verse: 1475     
Dien liet hij hon bescouwen.
Verse: 1476     
Doen ghenoet hij sijnre trouwen

Verse: 1477     
Ende goids genaden in derre stont.
Verse: 1478     
Sijnen vingher stack hi in sijnen mont,

Verse: 1479     
Mit sijnen speykelter hijne natte,
Verse: 1480     
Den steyn hi te samen satte

Verse: 1481     
All dae hij ghebroken was.
Verse: 1482     
Der goede sinte Seruaes

Verse: 1483     
Der sondaren verdynghere
Verse: 1484     
Hi streyck mit sijnen vynghere

Verse: 1485     
Dae der steyn was gespalden.
Verse: 1486     
Hij liets gode ghewalden

Verse: 1487     
Die sijn gebet te hant ontfinck:
Verse: 1488     
Die steyn weder te samen ghinck Manuscript page: 27r  [27r]

Verse: 1489     
Alsoe vast ende alsoe haert
Verse: 1490     
Als hij ye daer te voren waert

Verse: 1491     
Meer dan daer eyn teyken bleyff
Verse: 1492     
Daer hi mitten vyngher ouer streych.



Verse: 1493     
Sinte Auctoer der busscop
Verse: 1494     
Gode gaff hi den loff

Verse: 1495     
Dat hi dit teyken woude doen
Verse: 1496     
Doer Sinte Seruacioen

Verse: 1497     
Ende het doer hem geschiet was.
Verse: 1498     
Doen sprack der goede sinte Seruaes:

Verse: 1499     
"Heer laet die reden staen
Verse: 1500     
Het heuet god doer uch gedaen;

Verse: 1501     
Off uch genade van hem gesciet
Verse: 1502     
Die loff en besteyt mich nyet."

Verse: 1503     
Ghetrouwe was die vrientscap
Verse: 1504     
Ende gheistelijck die broederscap

Verse: 1505     
Tusschen den twee heiligen mannen.
Verse: 1506     
Ende sinte Seruaes keerde danne

Verse: 1507     
Ende sinte Auctor, der heer,
Verse: 1508     
Hi ghinck mit hoem verre

Verse: 1509     
Vut metze, dat was waer, -
Verse: 1510     
Der arbeyt en was hem nyet swaer

Verse: 1511     
Mit anderen gods knechten
Verse: 1512     
Den ghetrouwen ende den gherechten

Verse: 1513     
Die hem volchden vuter stat
Verse: 1514     
Tot hi hon weder te keren bat

Verse: 1515     
Ende hietse gode beuolen sijn.
Verse: 1516     
Voer basel voer hij ouer Rijn, Manuscript page: 27v  [27v]

Verse: 1517     
Daer nam hi herberghe.
Verse: 1518     
Dus quam hi ouer dat gheberge

Verse: 1519     
Mit ons heren gheleyde
Verse: 1520     
Ende mit swaren arbeyde

Verse: 1521     
Beide spade ende vroe.
Verse: 1522     
Soe langhe dede hij daer toe

Verse: 1523     
Dat hij te romen bynnen quam
Verse: 1524     
All daer hi waert ghehoersarn.



Verse: 1525     
Te Romen quam sinte Seruaes
Verse: 1526     
Alsoe dat hi all dae was

Verse: 1527     
Doen die lude die asschen ontfinghen
Verse: 1528     
Ende die vasten aen ghinghen,

Verse: 1529     
Ende bat voer die van gallia.
Verse: 1530     
Hij was voele ynnichlike da

Verse: 1531     
Mit groten oetmoede
Verse: 1532     
Mit alre slachten goede

Verse: 1533     
Mit vasten ende mit venyen
Verse: 1534     
Ende mit arbeide menighen,

Verse: 1535     
Mit waken ende mit gebede,
Verse: 1536     
Mit groten arbeide

Verse: 1537     
Dat die viertich daghe leden.
Verse: 1538     
Tot denen tijt hadde hij vermeden,

Verse: 1539     
Die ghetrouwe gods holde,
Verse: 1540     
Dat hij nyet comen en wolde

Verse: 1541     
In sinte peters doeme,
Verse: 1542     
Dat en liet hij nyet doer roem;

Verse: 1543     
Voele gheysteliken hijt aen vynck
Verse: 1544     
Want hij besoechte ende beghinck Manuscript page: 28r  [28r]

Verse: 1545     
Clusen ende capellen,
Verse: 1546     
Monsteren ende Cellen,

Verse: 1547     
Alle die in romen waren.
Verse: 1548     
Totten ghewijeden altaren

Verse: 1549     
Ghinck hij ouer alle die stat;
Verse: 1550     
Den lieuen heilighen hi bat,

Verse: 1551     
Allen ende sonderlinghen,
Verse: 1552     
Dat sij heme hulpen dynghen

Verse: 1553     
Aen den ouersten sceppere
Verse: 1554     
Oft sijne genaden weeren

Verse: 1555     
Dat hij bescheermde dat lant
Verse: 1556     
Van danne waert hij daer ghesant.



Verse: 1557     
Des seluen iaers quaemt also
Verse: 1558     
Dat onser vrouwen annunciacio

Verse: 1559     
Opten goeden vridach ghelach,
Verse: 1560     
Alsoe, als ich ghescreuen sach:

Verse: 1561     
Dat sij den gods sone ontfinck
Verse: 1562     
Ende men dat ambt ouch beghinck

Verse: 1563     
Dat Christus ghemartilijt waert.
Verse: 1564     
Daer intieghen hadde hij hem gespaert

Verse: 1565     
Eer hi in sinte peters kerke quam
Verse: 1566     
Dien hij doch was ghehoersam,

Verse: 1567     
Der eerwerdighe sinte Seruaes.
Verse: 1568     
Want hij doch soe heilich was

Verse: 1569     
Soe was sijn ghelouue dat
Verse: 1570     
Dat hoem god des te bat

Verse: 1571     
Des daichs verhoren solde
Verse: 1572     
Des hi hoem bidden wolde.



Verse: 1573     
Alle dit hadde hi voerdacht. Manuscript page: 28v  [28v]
Verse: 1574     
Des nachts voer der middernacht

Verse: 1575     
Quam hi voele stille
Verse: 1576     
Mit gheisteliken wille

Verse: 1577     
Sonder werrentliken roem
Verse: 1578     
Voer sinte peters doem.

Verse: 1579     
Eer hi quam in die doer
Verse: 1580     
Sijne venye soecte hij daer voer

Verse: 1581     
Decke op sijne blote knyen.
Verse: 1582     
Des en verdroet hoem noch nye:

Verse: 1583     
Langhe lach hi ane die stat.
Verse: 1584     
Sinte peter hij bat

Verse: 1585     
Dat hij sijn ghebet verneeme
Verse: 1586     
Eer hij in sijn monster queme.



Verse: 1587     
Doen hi des voele hadde ghedaen
Verse: 1588     
Ende hij inden monster soude gaen

Verse: 1589     
Ende die doer ontsloten waert
Verse: 1590     
Doen volbrachte hij sijne vaert

Verse: 1591     
Mit voele goeder trouwen;
Verse: 1592     
Doen bat hij onser vrouwen,

Verse: 1593     
Der hiemelscher coninghinnen,
Verse: 1594     
Mit gheysteliker mynnen

Verse: 1595     
Dat sij heme hulpe dede
Verse: 1596     
Ende haren sone bede

Verse: 1597     
Voer die van gallia
Verse: 1598     
Want hij was honne bode da.

Verse: 1599     
Die heer van tongeren mit namen
Verse: 1600     
Bat den heiligen alle te samen

Verse: 1601     
Ende sinte peter den waren bode
Verse: 1602     
Dat hij sijn dyngher waer te gode Manuscript page: 29r  [29r]

Verse: 1603     
Oft mit sijnen wille mochte wesen
Verse: 1604     
Dat hij die van tongheren liet ghenesen

Verse: 1605     
Ende sijnre bedinghen roechte.
Verse: 1606     
Sijne venye hi decke soechte

Verse: 1607     
Voer sinte peters arcke.
Verse: 1608     
Gode vleede hij starcke,

Verse: 1609     
Die gods onderdane.
Verse: 1610     
Mit menghen heyten trane

Verse: 1611     
Waert heme sijn ansicht nat.
Verse: 1612     
Alsoe langhe heerde hij dat,

Verse: 1613     
Die heilighe sinte Seruaes,
Verse: 1614     
Dat hij alsoe vermuedt was

Verse: 1615     
Onder waken ende vasten
Verse: 1616     
Dat sijn vleysche moest rasten:

Verse: 1617     
All daer hij gode aen riep
Verse: 1618     
In sijnen ghebede hij ontsliep,

Verse: 1619     
Die ghetrouwe meyster;
Verse: 1620     
Hi was eyn gherecht priester

Verse: 1621     
Voer gode ewelike
Verse: 1622     
Ende hier in eertrike.

Verse: 1623     
In sijnen slape daer hij lach
Verse: 1624     
Eyn schoen liecht dat hij sach

Verse: 1625     
All inden hiemelschen trone.
Verse: 1626     
In sijnen vysione

Verse: 1627     
Daer sach die gods holde
Verse: 1628     
Tghestoelte van golde,

Verse: 1629     
Duyr ende chiersam
Verse: 1630     
Alsoet gode wale ghetam

Verse: 1631     
Diet wale mochte ghedoen. Manuscript page: 29v  [29v]
Verse: 1632     
Daer op sat der gods soen

Verse: 1633     
Die gheware heylant;
Verse: 1634     
Te sijnre rechter hant

Verse: 1635     
Sinte maria onse vrouwe,
Verse: 1636     
Sijn moeder, die ghetrouwe

Verse: 1637     
Coninghinne in hiemelrike.
Verse: 1638     
Hij sach ontellike

Verse: 1639     
Der heilighen die voer gode staen
Verse: 1640     
Die hem lieuen dienst hadden gedaen,

Verse: 1641     
Onsen werden heylande.
Verse: 1642     
Sinte peter hi dae bekande

Verse: 1643     
Ende paulus sijnen huysghenoet
Verse: 1644     
Onder der scaren alsoe groot

Verse: 1645     
Der hi ghetellen nyet en mochte.
Verse: 1646     
(Den goeden sinte Seruaes hem dochte)

Verse: 1647     
Dat die twee heilige voersten
Verse: 1648     
Voer hoem nyet bidden en doersten

Verse: 1649     
Ende alsoe ghelijck deden
Verse: 1650     
Als off sij voer heme beden.

Verse: 1651     
Des en wolde god nyet horen.
Verse: 1652     
Hi keerde van hem sijne oren.

Verse: 1653     
Dat meercte sinte Seruaes
Verse: 1654     
Wie rouwich hi des was

Verse: 1655     
Dat sij alsoe keerden danne.
Verse: 1656     
Sinte peter sach hij vast ane

Verse: 1657     
Mit ynnentliken moede.
Verse: 1658     
Dat hoem der heere goede

Verse: 1659     
Sinte peter die meere
Verse: 1660     
Eyn goet voerspreech weere

Verse: 1661     
Des en wolde god all nyet verstoen. Manuscript page: 30r  [30r]
Verse: 1662     
Maer daer was sinte Steffoen,

Verse: 1663     
Der martelaer reyne:
Verse: 1664     
Hi verkoende sich alleyne;

Verse: 1665     
Gode hij vlyteliken bat
Verse: 1666     
Voer metze sijnre stat

Verse: 1667     
Dat hijse wolde beureden
Verse: 1668     
Mitten volke van sijnre steden;

Verse: 1669     
Dat hij hem beurede sijnen doem
Verse: 1670     
Doer sijne eer ende doer sijnen roem.



Verse: 1671     
Dat verhoerde onse heer ihesus:
Verse: 1672     
Hi bescheermde hem sijn Elter huys

Verse: 1673     
Want daer ynne was sijn bloet
Verse: 1674     
Dat voele gheheer was ende goet;

Verse: 1675     
Doer dat beurede hij hoem den choer
Verse: 1676     
Daer busscop was sinte Auctoer

Verse: 1677     
Die goede herde lieff was.
Verse: 1678     
Doen dit mercte sinte Seruaes

Verse: 1679     
Dat god sijne bede nyet en ontfinck,
Verse: 1680     
Groten rouwe hem des ouer ghinck

Verse: 1681     
Dat hij mitten herten toende:
Verse: 1682     
Herde seer hij doen weende.

Verse: 1683     
God kande sijne trouwe
Verse: 1684     
Ende erbermde sijnen rouwe

Verse: 1685     
Want hij hem was ghehoersam.
Verse: 1686     
Sinte peter daer tot hoem quam

Verse: 1687     
Alsen god daer hadde gesant.
Verse: 1688     
Hij hoeffen opp mitter hant

Verse: 1689     
Ende sprack hoem vriendeliken toe:
Verse: 1690     
"Broeder Seruacius en doe

Verse: 1691     
Deser beden nyet meer; Manuscript page: 30v  [30v]
Verse: 1692     
Du moedes mich alte seer.

Verse: 1693     
Wat clopstu aen die verslaghen doere?
Verse: 1694     
Daer is eyn vast grendel voer

Verse: 1695     
Mit gods ordel geschoten.
Verse: 1696     
Si is soe vast besloten,

Verse: 1697     
Si en mach nyet werden op ghedaen.
Verse: 1698     
Dat saltu wijslike verstaen.

Verse: 1699     
Du biddes voer die verwaten diet.
Verse: 1700     
Des en wilt onse heer nyet,

Verse: 1701     
Onser alre verloessere.
Verse: 1702     
Die verdeylde sondere

Verse: 1703     
Si en bestaen nyet den gherechten,
Verse: 1704     
Den ghetrouwen gods knechten;

Verse: 1705     
Sij sijn herde ondersceiden.
Verse: 1706     
Du en salt den gods leyden

Verse: 1707     
Niet langher alsoe by staen
Verse: 1708     
Als du tot noch heues gedaen

Verse: 1709     
Want sij moeten verderuen.
Verse: 1710     
Du en salt mit hon nyet steruen:

Verse: 1711     
Des en sal dich nyet gestaden
Verse: 1712     
Onse heer, maer hij wilt dich saden

Verse: 1713     
Mitten hiemelschen brode.
Verse: 1714     
Leuende ende dode

Verse: 1715     
En moghen nyet te samen wesen.
Verse: 1716     
Die lude en moghen nyet genesen

Verse: 1717     
Die du telles voer dijnen jongheren,
Verse: 1718     
Nameliken dien van tongheren,

Verse: 1719     
Die daden des viants raet.
Verse: 1720     
Dat gheruechte van hare mesdaet

Verse: 1721     
Dat is voer onsen heer comen. Manuscript page: 31r  [31r]
Verse: 1722     
Hij heuet hon te torne vernomen:

Verse: 1723     
Dat moet sijn ghewroken.
Verse: 1724     
Het is van gode voersproken:

Verse: 1725     
Dat en mach nyemant ghekeren.
Verse: 1726     
Onse heer die wiltse besweeren

Verse: 1727     
Op dat sij dese mesdaet arnen.
Verse: 1728     
Daer voer moechstuse waernen."



Verse: 1729     
Sinte peter sprack euer doe
Verse: 1730     
Den goeden sinte Seruaes toe:

Verse: 1731     
"Du en saltse nyet voerreden:
Verse: 1732     
Die ghedaen sijn vut gods vreden

Verse: 1733     
Die moeten arnen sijnen toren.
Verse: 1734     
Du en salt nyet hebben verloren

Verse: 1735     
Dijne weech noch dijnen arbeyt;
Verse: 1736     
Du biddes doer gherechticheit

Verse: 1737     
Voer dijn busdom ende voer dijn lant."
Verse: 1738     
Eynen slotel gaf hi hem in die hant

Verse: 1739     
Van syluer die seltsem was.
Verse: 1740     
Dien behielt sinte Seruaes

Verse: 1741     
Teynen lyteiken ende ghemerke,
Verse: 1742     
Van hiemelschen ghewerke

Verse: 1743     
Dat nye man sulken en sach
Verse: 1744     
Noch nyemant gewercken en mach

Verse: 1745     
Mit mensscheliken synnen.
Verse: 1746     
Dat dede hij heme te mynnen;

Verse: 1747     
Sijnen arbeit hi hem daer mede galt.
Verse: 1748     
Hij gaff hem die selue gewalt

Verse: 1749     
Die hem god hadde ghegeuen
Verse: 1750     
Ouer die dode ende ouer die leuen: - Manuscript page: 31v  [31v]

Verse: 1751     
Dat was ware orkonde -
Verse: 1752     
Dat hij bonde ende ontbonde

Verse: 1753     
Sondighe ende gherechte,
Verse: 1754     
Heeren ende knechte,

Verse: 1755     
Beide man ende wijff,
Verse: 1756     
Inden doot ende inden lijff;

Verse: 1757     
Dat hijs gheweldich weere,
Verse: 1758     
Seruacius die meere,

Verse: 1759     
Soe wie dat des gheroechte
Verse: 1760     
Dat hij hulpe aen heme soechte

Verse: 1761     
Ende heme ghenade bede,
Verse: 1762     
Dat hij heme ghenade dede

Verse: 1763     
Van sijnen sonden
Verse: 1764     
Dat hi hem daer aff ontbonde -

Verse: 1765     
Die ghewalt gaff hem die gods sone -
Verse: 1766     
Ende dies nyet en wouden doen,

Verse: 1767     
Soe wie verdiende synen toren,
Verse: 1768     
Dat hi beide hadde verloren

Verse: 1769     
Beide ziele ende lijff
Verse: 1770     
Het weer man off wijff,

Verse: 1771     
Sij en soechten sijne hulde
Verse: 1772     
Ende beterden haer schulde.



Verse: 1773     
All daer ontfinck sinte Seruaes
Verse: 1774     
Die gaue, die soe goet was,

Verse: 1775     
Te lone voer sijn ongemack.
Verse: 1776     
Sinte peter hem euer toe sprack:

Verse: 1777     
"Reyne ziel, heilighe bode,
Verse: 1778     
Ich beuele dich den ghewaren gode

Verse: 1779     
Die dich dijne ziele sall bewaren. Manuscript page: 32r  [32r]
Verse: 1780     
Du salt in gallia weder varen.

Verse: 1781     
Mit arbeide saltu daer comen.
Verse: 1782     
Segghe dattu hij heues vernomen

Verse: 1783     
Den goeden luden alle te samen
Verse: 1784     
Ende sinte Auctoer mit namen

Verse: 1785     
Ende anderen dijnen Jongheren,
Verse: 1786     
Den gherechten van tongheren,

Verse: 1787     
Die dijns raets willen pleghen.
Verse: 1788     
Dien saltu verdynghen ende weghen:

Verse: 1789     
Hon mach wale nae dich verlanghen.
Verse: 1790     
Du salt werden gheuangen

Verse: 1791     
Van den hunen, den boesen.
Verse: 1792     
God sall dich verloessen

Verse: 1793     
Dattuys ghehoecht werden salt.
Verse: 1794     
Die ghenade ende die ghewalt

Verse: 1795     
Die ich nu hebbe van gode
Verse: 1796     
Die hebbe du ouch, getrouwe bode."



Verse: 1797     
Sinte Seruaes, die gheeerde,
Verse: 1798     
Van romen hi doe keerde

Verse: 1799     
Doen hi sinte peters reden vernam.
Verse: 1800     
All daer hi onder weghen quam

Verse: 1801     
Doen hi leyt dat roemsche lant
Verse: 1802     
Der hunen coninck hi daer vant

Verse: 1803     
Mit eynen heer groot ende breyt.
Verse: 1804     
Daer leyt hij groten arbeyt:

Verse: 1805     
Die hunen die hem saghen
Verse: 1806     
Sij begonden heme te vraghen

Verse: 1807     
Wannen hi quame of waer hij wolde,
Verse: 1808     
Die ghetrouwe gods holde, Manuscript page: 32v  [32v]

Verse: 1809     
Dat hij hon seechde dat waer.
Verse: 1810     
Dat en verstont hij nyet eyn haer.

Verse: 1811     
Sij spraken dat hij weer
Verse: 1812     
Eyn versprieder ende eyn drogheneer.

Verse: 1813     
Sij sloeghenten ende stieten,
Verse: 1814     
Loeghenere dat sijne hieten

Verse: 1815     
Te dien seluen stonden
Verse: 1816     
Ende vinghenten ende bonden.

Verse: 1817     
Hi en wist wes hij ontgalt.
Verse: 1818     
Sij daden heme ghewalt

Verse: 1819     
Dat hi daer teghen nyet en vacht.
Verse: 1820     
Alsoe hielden sijne ouer nacht

Verse: 1821     
Inder gheuanghenisse.
Verse: 1822     
Doen hij inden duysternisse

Verse: 1823     
Ghebonden lach ende gespannen
Verse: 1824     
Mitten heydenen mannen,

Verse: 1825     
All daer hij lach inden gebede
Verse: 1826     
God van hiemelrike hem dede

Verse: 1827     
Ter eeren sijnre teyken eyn:
Verse: 1828     
Eyn liecht ouer hoem scheyn

Verse: 1829     
Voele groot van hiemelrike.
Verse: 1830     
Dit sach men openbaerlike

Verse: 1831     
Noch claere dan der sonnen schijn
Verse: 1832     
Off het claere mochte sijn.



Verse: 1833     
Die gheene die daer by hem laghen
Verse: 1834     
Te wonder sij dit ane saghen,

Verse: 1835     
Des heydens coninx holden
Verse: 1836     
Die hem daer hoeden solden;

Verse: 1837     
Groet wonder dat sij saghen, Manuscript page: 33r  [33r]
Verse: 1838     
Die daer des waken plaghen

Verse: 1839     
Ende des woerden ghewaer
Verse: 1840     
Sij quamen alle te wonder daer.

Verse: 1841     
Die sinte seruaes dae eerde
Verse: 1842     
Ende sijnen loff vermeerde

Verse: 1843     
Dat was die ghewaere gods sone
Verse: 1844     
Diet heme wale mochte doen,

Verse: 1845     
Als hij dede daer beuoren
Verse: 1846     
Den heerden, doen hi waert geboren,

Verse: 1847     
Die dat hiemelsche liecht saghen
Verse: 1848     
Des nachtes daer sij laghen

Verse: 1849     
En haer vee hoeden:
Verse: 1850     
Sij loefden gode den goeden

Verse: 1851     
Die hon die vroude maecte cont.
Verse: 1852     
Alsoe dede god sent teynre stont

Verse: 1853     
Mit sinte Steffaen,
Verse: 1854     
Sijnen heilighen onderdaen,

Verse: 1855     
Die den hiemel open sach
Verse: 1856     
Daer hij onder den steynen lach;

Verse: 1857     
Daer menten steynde ende werp
Verse: 1858     
Sijn moet was gheistelijc ende scherp

Verse: 1859     
Dat scheyn wael in sijnen gebede.
Verse: 1860     
Die selue god die dat dede

Verse: 1861     
Die mochte dit ouch wale ghedoen
Verse: 1862     
Ter eeren sinte Seruacium.



Verse: 1863     
Des morghens doen der dach
Verse: 1864     
Soe lyecht waert dat menten sach

Verse: 1865     
Ende dat die lude vernamen, Manuscript page: 33v  [33v]
Verse: 1866     
Tot sinte Seruaes dat sij quamen

Verse: 1867     
Doer die selseme meer.
Verse: 1868     
Sij vraichden hoem wie hij weer.

Verse: 1869     
Sij seiden dat hi hon dede verstoen
Verse: 1870     
Wie sijn gheloeue weer ghedoen.

Verse: 1871     
Der goede sinte Seruaes
Verse: 1872     
Hi seide hon dat hi keersten was.

Verse: 1873     
Dat was der heydene spot.
Verse: 1874     
Hi sprack: "ich gheloeue in godt -

Verse: 1875     
Des belye ich openbaer -
Verse: 1876     
Die daer is eyn sceppaer

Verse: 1877     
Des hiemels ende der eerden
Verse: 1878     
Ende die ons allen dede gewerden,

Verse: 1879     
Die vander maget waert geboren,
Verse: 1880     
Die allen heren is te voren,"

Verse: 1881     
Sprack hij mit corten woerden.
Verse: 1882     
Die hunen die dat hoerden,

Verse: 1883     
Dat ongheloeuighe diet,
Verse: 1884     
All en kanden sij gods nyet

Verse: 1885     
Wijslike sij doch daden:
Verse: 1886     
Sinte Seruase dat sij baden,

Verse: 1887     
Den waren gods holde,
Verse: 1888     
Dat hijse benedijen wolde.

Verse: 1889     
Gherne leyste hij haer bede;
Verse: 1890     
Die segheninghe ouer hon hi dede.



Verse: 1891     
Doen hi dat hadde ghedaen
Verse: 1892     
Doen lieten sijne ledich gaen.

Verse: 1893     
Als hi van hon ledich waert
Verse: 1894     
Doen hoef hij sich ane die vaert.

Verse: 1895     
Eer hi yet verre quam van danne
Verse: 1896     
Soe ghinck heme eyn slape ane, Manuscript page: 34r  [34r]

Verse: 1897     
Soe seer groot ende vtermaten
Verse: 1898     
Dat hij daer all bij der straten

Verse: 1899     
Om dae te rusten hi neder lach.
Verse: 1900     
Voele heyt was doen der dach

Verse: 1901     
Doen der goede sint Seruaes
Verse: 1902     
By den weeghe ontslapen was.

Verse: 1903     
Vander locht quam eyn aer
Verse: 1904     
Dien god selue sande daer

Verse: 1905     
Mit breyden gheuedere.
Verse: 1906     
Hij bleyff daer sweyuende neder

Verse: 1907     
Ouer den bode reyne.
Verse: 1908     
Sijnen vloeghel den eynen

Verse: 1909     
Hielder intieghen der sonnen:
Verse: 1910     
God die woldes hoem gonnen

Verse: 1911     
Sinte Seruaes in dien tijde;
Verse: 1912     
Dander vloeghele in dander sijde

Verse: 1913     
Weyder heme den wynt ane.
Verse: 1914     
Hij en voer nyet van danne:

Verse: 1915     
Dat was gods wille.
Verse: 1916     
Hij hielt alsoe stille

Verse: 1917     
Als off hij daer weer gebonden.
Verse: 1918     
Doen quamen te dien stonden

Verse: 1919     
Der hunen boden daer gheuaren.
Verse: 1920     
Sweyuen saghen sij daer den aren,

Verse: 1921     
Seruacius daer onder.
Verse: 1922     
Des hadden sij groot wonder

Verse: 1923     
Wie dat der man weer.
Verse: 1924     
Doen seyden sij dese meer

Verse: 1925     
Attila haren coninghe.
Verse: 1926     
Doen hiet hijne voer hem brenghen

Verse: 1927     
Den heilighen pelgerijme Manuscript page: 34v  [34v]
Verse: 1928     
God wolde dat dat wolde sijn.



Verse: 1929     
Die boden voeren weder daer.
Verse: 1930     
Noch doe vonden sij den aer

Verse: 1931     
Over sinte Seruaes sweuende.
Verse: 1932     
Dat wolde god der leuende:

Verse: 1933     
Anders en mocht nyet gheschien.
Verse: 1934     
Het hadden lude genoech ghesien

Verse: 1935     
Die hiemelsche teyken,
Verse: 1936     
Die hem nyet en doersten wecken

Verse: 1937     
Noch den are danne dryuen
Verse: 1938     
Ende lietenen alsoe blyuen

Verse: 1939     
Went sij daer weder quamen
Verse: 1940     
Die sinte Seruaes benamen.

Verse: 1941     
Die hem ghedient hadde al dae.
Verse: 1942     
Den aer quamen sij soe nae

Verse: 1943     
Dat hij sich danne maecte;
Verse: 1944     
Ende doen sinte Seruaes ontwaecte

Verse: 1945     
Doen hieten sijne op staen
Verse: 1946     
Ende tot haren heer gaen.

Verse: 1947     
Des hadde hij wel gerne ontboren.
Verse: 1948     
Het was hem lieff off toren

Verse: 1949     
Hi moeste daer keeren.
Verse: 1950     
Doen ghedachte hi der meeren

Verse: 1951     
Die hem der apostel petrus
Verse: 1952     
Beheyten hadde in sijn gods huys

Verse: 1953     
Dat die godes holde
Verse: 1954     
Ghehoghet wesen solde

Verse: 1955     
Onder den hunen, als hij doen waert.
Verse: 1956     
Hij danckes gode ende ghinck daer waert.



Verse: 1957     
Danne soe ghinck sint Seruaes Manuscript page: 35r  [35r]
Verse: 1958     
Voer den Coninck daer hij was.

Verse: 1959     
Daer waert hi wael ontfanghen.
Verse: 1960     
Doen hi daer quam gheganghen

Verse: 1961     
Te wonder sijne besaghen.
Verse: 1962     
Sij begonden heme te vraghen

Verse: 1963     
Mengherhande meere:
Verse: 1964     
Wannen hi quame off wie hij weer

Verse: 1965     
Ende wat gheloeuen dat hij pleghe,
Verse: 1966     
Dat men by heme daer seghe

Verse: 1967     
Soe ghedaen wonder daer geschien,
Verse: 1968     
Als sij daer hadden ghesien.

Verse: 1969     
Hi sprack: "ich ben eyn keersten man
Verse: 1970     
Ende wille, ofs mich god gan,

Verse: 1971     
Gherne keerstelike leuen
Verse: 1972     
Ende mijne ziele weder gheuen

Verse: 1973     
Gode mijnen sceppere
Verse: 1974     
Die doer ons arme sondare

Verse: 1975     
Vander maghet waert gheboren
Verse: 1976     
Ende verloeste die waren verloren

Verse: 1977     
Doer adams sonden.
Verse: 1978     
Men mochte uch voele orconden

Verse: 1979     
Van gode, woldijt verstoen:
Verse: 1980     
Wat hij doer ons heeft gedoen,

Verse: 1981     
Der coninck van hiemelrike."
Verse: 1982     
Doen spraken somelike

Verse: 1983     
Die hunen al openbaer
Verse: 1984     
Dat der keersten god waer

Verse: 1985     
Gheweldich ende almechtich,
Verse: 1986     
Beide genadich ende gherechtich.



Verse: 1987     
Attyla die Coninck rijck
Verse: 1988     
Hi wolde heymelike Manuscript page: 35v  [35v]

Verse: 1989     
Mit sinte Seruaes runen.
Verse: 1990     
Doeen ruymden hon die hunen.

Verse: 1991     
Doen seide hem sinte Seruaes
Verse: 1992     
Wie hi daer comen was,

Verse: 1993     
Waeromme en(de) doer welke reden,
Verse: 1994     
Doer ghenade ende doer vrede;

Verse: 1995     
Wie hoem der hunen heer vaert
Verse: 1996     
Van gods haluen cont waert.

Verse: 1997     
Ouch seide hoem die gods bode
Verse: 1998     
Grote moghentheit van gode:

Verse: 1999     
Sijne ghenade ende sijne ghewalt;
Verse: 2000     
Want hi was gheystelike soe balt

Verse: 2001     
Dat hijt wale doerste ghedoen.
Verse: 2002     
Hij seide hoem vanden goids soen

Verse: 2003     
Die ghenade ende den troost
Verse: 2004     
Dat hij alle die hadde verloest

Verse: 2005     
Die hem volghen wolden
Verse: 2006     
Dat sij nyet doeghen en solden

Verse: 2007     
Dat ewelijck onghemack.
Verse: 2008     
Soe voele hij hon toe sprack

Verse: 2009     
Die heilighe predickere:
Verse: 2010     
Den heydenen errere

Verse: 2011     
Dien wijsde hij ende leerde
Verse: 2012     
Went dat hijne bekeerde,

Verse: 2013     
Dat hij doupe van hoem ontfinck
Verse: 2014     
Die hij boeslijck aue ghinck:

Verse: 2015     
Want hij waert weder heyden
Verse: 2016     
Doen sij waren ghescheyden.



Verse: 2017     
Seruacius die gheheer,
Verse: 2018     
Die heilighe predickere, Manuscript page: 36r  [36r]

Verse: 2019     
Als hi dit hadde ghedaen
Verse: 2020     
Doen nam hij orloff saen

Verse: 2021     
Totten hunen houftmanne.
Verse: 2022     
Hij voer herde schier van danne

Verse: 2023     
Die gods onderdane.
Verse: 2024     
Doen hij quam doer tuskane

Verse: 2025     
Ende doer lamparden
Verse: 2026     
Hij ijlde voele haerde.

Verse: 2027     
Sijnen rechten weech hij nam.
Verse: 2028     
Als hij vuten gheberchte quam

Verse: 2029     
Doen volchde hij der straten
Verse: 2030     
Ende ghinck doer Elsaten

Verse: 2031     
Ende quam herde schier
Verse: 2032     
In dat busdome van spiere

Verse: 2033     
All daer god doer sijne bede
Verse: 2034     
Eyn voele scone teyken dede

Verse: 2035     
Doer sinte Seruaes eer:
Verse: 2036     
Heme doerstede voele seer

Verse: 2037     
Want hij hadde gheganghen
Verse: 2038     
Eynen weech alsoe langhen

Verse: 2039     
Inder groter hytten;
Verse: 2040     
Van moetheit ghinck hij sytten

Verse: 2041     
By den weghe aen eynre stat;
Verse: 2042     
Gode vlede hij ende bat,

Verse: 2043     
Seruacius die goede,
Verse: 2044     
Mit eynen diepen oetmoede

Verse: 2045     
Dat hij doer sijne ghenadichede
Verse: 2046     
Heme hulpe ende bystant dede

Verse: 2047     
Als hi decke hadde ghedaen. Manuscript page: 36v  [36v]
Verse: 2048     
Daer en was waters nyrgen traen

Verse: 2049     
Weder borne noch putte
Verse: 2050     
Soe reyne noch soe nutte

Verse: 2051     
Dat hijt mochte drencken:
Verse: 2052     
Dat wolde god bedencken.



Verse: 2053     
Doen sprac sinte Seruacius:
Verse: 2054     
"Ghenade mijns heer ihesus,

Verse: 2055     
Du best eyn borne alles goets
Verse: 2056     
Ende best voel sachtes moets

Verse: 2057     
Ommer tot allen tijden;
Verse: 2058     
Vut dijnre heiliger sijden

Verse: 2059     
Vloyede ons water ende bloet
Verse: 2060     
Dat teghen den ewigen doerst is goet

Verse: 2061     
Ende weder dat ewich onghemack."
Verse: 2062     
Ende als hi die woert gesprack,

Verse: 2063     
Want hem der doerst daer toe dreyf,
Verse: 2064     
Voer sijne voete hij doe schreyff

Verse: 2065     
Eyn cruce in dat dorre lant.
Verse: 2066     
Doen bracht god altehant

Verse: 2067     
Eynen borne die daer vut vloet
Verse: 2068     
Reyne, claer ende goet.

Verse: 2069     
Seruacius die goedertieren
Verse: 2070     
Ghebenediede god om die ryuiere,

Verse: 2071     
Den goeden borne, die daer vut spranck.
Verse: 2072     
Doen loefde hij gode ende dranck

Verse: 2073     
Tot hij wale sijnen doerst versloech
Verse: 2074     
Want god sendes hem daer genoech.

Verse: 2075     
Die adere die was reyne
Verse: 2076     
Die daer vloet vut den steyne Manuscript page: 37r  [37r]

Verse: 2077     
Ende was claer ende calt
Verse: 2078     
Die god mit sijnre ghewalt

Verse: 2079     
Seluer daer leyde.
Verse: 2080     
Daer sich der borne breyde

Verse: 2081     
Ende die borne ouer die eerde ran -
Verse: 2082     
Dat weten wijff ende man -

Verse: 2083     
Daer wies voele goet Comijn.
Verse: 2084     
Des moet god gheloeft sijn

Verse: 2085     
Ende die goede sinte Seruaes.
Verse: 2086     
Eyne weduwe die sieck was

Verse: 2087     
Ende mitten febres beuanghen
Verse: 2088     
Die quam daer toe gheganghen

Verse: 2089     
Totten seluen borne te hant.
Verse: 2090     
Sinte Seruaese hij daer vant

Verse: 2091     
Doer dien dat god hadde ghedaen
Verse: 2092     
Den boerne vut der eerden gaen

Verse: 2093     
Die selsem ende heilich was.
Verse: 2094     
Die vrouwe drancks ende sij ghenas

Verse: 2095     
Des ouels dat haer deerde.
Verse: 2096     
Doen sij god gheneerde

Verse: 2097     
Sij gaff haer erue ende haer lant
Verse: 2098     
Sinte Seruaes altehant,

Verse: 2099     
Den heilighen Ewarde,
Verse: 2100     
Ende haer wijngarde

Ve