TITUS
Kartlis Cxovreba II
Part No. 8
Previous part

Part: III  
Page of ed.: 163  
Line of ed.: 3  
აწ ვაჴსენოთ შვილთათჳსცა ჩინგიზ-ყაენისათა მცირედ რამე


Line of ed.: 4        ხოლო ამა ჩინგიზ-ყაენსა ცოლნიცა მრავალნი ესხნეს და შვილნიცა. და უხუცესის.
Line of ed.: 5     
ცოლის სევინჯისაგან ესუა შვილი, რომელსა ერქუა თუბის, რომელსა ქართველნი
Line of ed.: 6     
ჯოჩიდ უწოდდეს; მეორე ჩაღათა, მესამე ოქროფა, მეოთხე თული. ესე ოთხნი ყაენად
Line of ed.: 7     
განაჩინნა ხატაეთს მყოფმან. უხუცესსა შვილსა თუბის[ს] მისსა ლაშქრისა ნახევარი და
Line of ed.: 8     
წარავლინა დიდსა საყივჩაყეთსა ზედა, ოვსეთს, ხაზარეთს და რუსეთს, ვიდრე ბნელეთამდე.
Line of ed.: 9     
და ესე ყოველი ამას მისცა. ხოლო ამათ სხუათა უკანასკნელ ვაჴსენოთ.

Line of ed.: 10        
ხოლო ესე რა ცნა მაღალმან და ყოველთა ჴელმწიფეთა უდიდესმან ხუარაზმშა,
Line of ed.: 11     
რომელი მაშინ დღეთა სიმრავლითა მიმჴცოვნებულ იყო და შვილისა თჳსისა ჯალალდინისდა
Line of ed.: 12     
ჴელთ ედვა სულტნობა და ქუეყანანი, რომელნი მას ეპყრა ჯეონს აქეთ,
Line of ed.: 13     
ხუარასნისა და ერანისა, ცნა რა მოახლება თათართა, მოუწოდა სპათა მისთა ვითარ
Line of ed.: 14     
ექუსასი ათასთა \ კაცთა, და წარემართა ჩინგიზ-ყაენსა ზედა.

Line of ed.: 15        
ხოლო იგი ხუარაზმშას წინა დაემთხჳა. იქმნა ძლიერი და ფიცხელი ომი, რომელ
Line of ed.: 16     
ორგნითვე მოსწყდა სიმრავლე ურიცხჳ, და იძლივნეს ხუარაზმელნი.

Line of ed.: 17        
ხოლო ბერი ხვარაზმშა დაშთა რაზმთია შინა მცირედითა ლაშქრითა, და თათარნი
Line of ed.: 18     
გარემოადგეს მას. ცნა ესე შვილმან მისმან სულტანმან ჯალალდინ, რომელი
Line of ed.: 19     
იყო კაცი მჴნე და ქველი, შემმართებული, უშიში ვითარ უჴორცო, ძალითა საჩინ,
Page of ed.: 164   Line of ed.: 1     
წყობათა შინა უცხო. მივიდა მცირედითა კაცითა შუელად მამისა, და მყის წარიყვანა
Line of ed.: 2     
მამა თჳსი, და ივლტოდეს ხუარასნად.

Line of ed.: 3        
ამისა შემდგომად ებრძოლა კუალადცა სულტანი ჯალალდინ მრავალჯერ, რამეთუ
Line of ed.: 4     
სამჯერ ჯეონს იქით შეება და ოთხჯერ ხუარასანს, ჯეონს აქეთ. ხოლო ვინათგან
Line of ed.: 5     
ღმერთსა ცოდვათა \ ჩუენთათჳს მიეცა ყოველი ქუეყანა, და იძლია სრულიად და ივლტოდა.
Line of ed.: 6     
ცნა რა სივლტოლა ამისი და სიმაგრეთა შინა შევლტოლა ჩინგიზ-ყაენმან,
Line of ed.: 7     
წარმოავლინნა ორნი თავადნი ზემოჴსენებულნი, იამა და სალპიანი, რომელთა ქართველნი
Line of ed.: 8     
სება-ჯებობით უწოდიან, რათა მოვლონ ქუეყანა ხუარასნისა და ერაყისა,
Line of ed.: 9     
სადამდის ეძლო სლვად, და განიხილონ ქუეყანა. ხოლო ესენი წარმოვიდეს ათორმეტითა
Line of ed.: 10     
ათასითა მჴედრითა, თჳნიერ საჭურველისა და საზრდელისა ქონებისა, არამედ
Line of ed.: 11     
მშჳლდი ოდენ, უჴრმლოდ.

Line of ed.: 12        
განვლეს თურანი, ჯეონი, ხუარასანი, ერაყი, ადარბადაგანი და მოიწივნეს განძას.
Line of ed.: 13     
და ვერავინ წინააღუდგა; თუ ვინ სადა გამოჩნდის, ყოველთა სძლიან. და მოიწივნეს
Line of ed.: 14     
საზღვართა საქართველოსათა, იწყეს დარბევად ქუეყანა გაგისა. ცნა ესე ვარამ
Line of ed.: 15     
გაგელმან და ივანე ათაბაგ\მან, და აცნობეს მეფესა ლაშას უცხოსა ნათესავისა მოსლვა,
Line of ed.: 16     
უცხოთა ენითა, ოჴრებად სომხითისა. ხოლო მეფემან მოუწოდა სპათა თჳსთა, იმერთა
Line of ed.: 17     
და ამერთა, და შეკრიბა ოთხმოცდა\ათი ათასი მჴედარი. და წარემართნეს თათართა
Line of ed.: 18     
კერძ, გაგისა ბოლოს მდგომთა. იქით ივანე ათაბაგი და ძმისწული მიცი, ზაქარიას ძე
Line of ed.: 19     
ამირსპასალარისა, შანშე, და ვარამ გაგელი მსახურთ-უხუცესი მოერთნეს დიდითა ლაშქრითა,
Line of ed.: 20     
და წარემართნეს.

Line of ed.: 21        
ხოლო იგინი, დაბანაკებულნი წყალსა ზედა ბერდუჯსა და აწ საგ\იმად წოდებულსა,
Line of ed.: 22     
მყის ამჴედრდეს და ეწყვნეს ურთიერთას. და იქმნა ძლიერი ბრძოლა. ნახევარნი
Line of ed.: 23     
ივლტოდეს თათარნი, და ნახევართა მზირი ეყო, და უკანით მოუჴდეს. მაშინ
Page of ed.: 165   Line of ed.: 1     
მოიწია რისხვა ზეგარდმო უსჯულოებათა და ცოდვათა ჩუენთათჳს, და ივლტოდეს.
Line of ed.: 2     
ქართველნი და სპანი და თჳთ მეფე ლაშა, და ურიცხჳ სული ქრისტიანე მოკუდა,
Line of ed.: 3     
სადა-იგი დიდიცა ივანე ათაბაგი, სამცხისა სპასალარი, ძლით, ცოცხალი განერა, და
Line of ed.: 4     
მეჭურჭლეთ-უხუცესის ყუარყუარეს შვილი ბექაი მოიკლა, ძლიერად ბრძოლილი. და
Line of ed.: 5     
აქა იქმნა მოწევნა სრულიადისა ღმრთისა რისხვისა და განწირვა ქართველთა ნათესავისა
Line of ed.: 6     
სიმრავლისათჳს უსჯულოებათა ჩუენთასა, და იქმნა უკუქცევა სუე-სჳანისა ბედისა,
Line of ed.: 7     
მაღლისა და საჩინოსა დავითიანისა დროშისა გამარჯუებულისა, რამეთუ ვინათგან
Line of ed.: 8     
მიეცა ღმერთსა დიდსუესა და დიდბედისა დავითისდა გამარჯუება, აქა ჟამამდე სჳანი
Line of ed.: 9     
იგი ბრძოლადა შინა დროშა დავიათიანი და გორგასლიანი გამარჯუებული არა-სადა
Line of ed.: 10     
ძლეულ იყო ხოლო აქა ვითარ იქმნა ცვალება ბედისა ქართველთა ნათესავისა არღარა
Line of ed.: 11     
მიეცა ძლევა თათართა ზედა ვიდრე \ ჟამთამდე ჩუენთა.

Line of ed.: 12        
ესრეთ ლტოლვილნი მოიწივნეს ქალაქსა ძლიერნი იგი და სახელოვანნი, რომელნი
Line of ed.: 13     
სულთქმითა და მწუხარებითა შეიცვალებოდეს. რამეთუ ვინათგან ჩუენ შევაწუხეთ
Line of ed.: 14     
ღმერთი საქმითა ბოროტითა, ეგრეთვე ღმერთმან აღავსო გული ჩუენი მწუხარებითა
Line of ed.: 15     
და წინაშე მტერთა ჩუენთა სირცხჳლეულ გვყო.

Line of ed.: 16        
ხოლო თათარნი მოიწივნეს ვიდრე სამშჳლდემდე და მიერ უკუნ იქცეს, რომელთა
Line of ed.: 17     
ქმნნეს საკჳრველნი ესე საქმენი: წარვიდეს გზასა დარუბანდისასა, რამეთუ ვერცა შარვანშა
Line of ed.: 18     
წინააღუდგა და ვერცა დარუბანდელნი, განვლეს კარი დარუბანდისა და შევიდეს
Line of ed.: 19     
ყივჩაყეთს რომელთა ბრძოლა აჰკიდეს და მრავალგან შემოებნეს ყივჩაყნი, და ყოველგან
Line of ed.: 20     
თათარნი მძლე ექმნნეს, და წარვიდეს ესრეთ ომითა; \ ხოლო, ვითარცა მითქუამს,
Line of ed.: 21     
უსაჭურველონი და უჭედელითა ცხენითა ესოდენ გზათა მავალნი, განვლეს ყივჩაყეთი
Line of ed.: 22     
და შემოუარეს ამა დარუბანიისა ზღუასა გარე, და მიიწივნეს ჴელმწიფესა მათსა
Line of ed.: 23     
ჩინგიზ-ყაენს წინაშე ყარაყურუმს; და ქმნეს საკჳრველი ესე საქმე, მოუსუენებელად სლვა
Line of ed.: 24     
ამა მოველთა გზათა უჭედელითა ცხენითა, ყაყურუმით წარმოსრულნი მუნვე მიიწივნეს.

Page of ed.: 166  
Line of ed.: 1        
ამისმან მცნობელმან ჩინგის-ყაენმან, რომელ ყოველგან სძლიეს თათართა, წარმოავლინნა
Line of ed.: 2     
შვილნი მისნი ხორასნის სულტანსა ჯალალდინს ძიებად. ცნა ესე სულტანმან
Line of ed.: 3     
ჯალალდინ, შეიყარა ლაშქრითა და მრავალჯერ ბრძოლა ქმნა, ვითარცა ვთქჳ.
Line of ed.: 4     
და იგრძნა რა სრულიადი ძლეულება თჳსი, აიყარა დედაწულითურთ თჳსით, და ლაშქარი
Line of ed.: 5     
თანა ჰყვა დედაწული კაცი ას ორმოცი ათასი, და ივლტოდეს პირისაგან თათართასა,
Line of ed.: 6     
და წარმოემართნეს ჩუენ კერძ, ვითარცა ქუემორე სიტყუამან ცხად ყოს


Line of ed.: 7  
ჩანართი


Line of ed.: 8        
დაჲ მათი რუსუდანი ითხოვეს ხლათის დასასმელად დიდმან სულტანმან მელიქმან, რომელსა
Line of ed.: 9     
ეგჳპტით ვიდრე ხლათამდე სპა\რსეთი ჰქონდა. და დააყენა მოწყალებამან ღმრთისამან, და არა
Line of ed.: 10     
ჰყო ესე. შემდგომად ამისა დიდითა შემოხუეწითა სთხოვა შარვაშე. უქადეს და უბრძანეს მიცემისა
Line of ed.: 11     
პირი. გაგზავნეს შარვანს ქართლისა ერისთავი, და თჳთ გიორგი მეფე ბაგავანს მივიდა
Line of ed.: 12     
გაკაზმად და მიცემად დისა მისისა. და ათ დღე დრო იყო წარსლვისა მისისა. ხოლო ღმერთმან
Line of ed.: 13     
აქაცა დააყენა.

Line of ed.: 14        
რამეთუ არა დასცხრა გულისწყრომა უფლისა, რომლითა განვარისხეთ მრავალმოწყალე
Line of ed.: 15     
იგი და სახიერი, და აღესრულა მეფე ლაშა.

Line of ed.: 16        
მაშინ ვითარცა ცნა აღსასრული თჳსი მეფემან ლაშა, მოუწოდა ყოველთა წარჩინებულთა
Line of ed.: 17     
სამეფოსა თჳსისათა, შევედრა დაჲ თჳსი რუსუდან ცრემლითა მომდინარემან
Line of ed.: 18     
და თქუა: "უწყი უმანკოება და ერთგულობა \ მეფეთა ნათესავისაგან თქუენ მკჳდრთა
Line of ed.: 19     
საქართველოსათა, შეხედვებითა ღმრთისათა მიგათუალავ დასა ჩემსა რუსუდანს, რათა
Line of ed.: 20     
შემდგომად ჩემსა მეფე ჰყოთ, ვითარ არს ჩუეულება ნათესავისა თქუენისა. ერთგულობით
Line of ed.: 21     
მონებდით და სიმჴნითა თქუენითა დაიცევით ტახტი მეფობისა მტერთაგან უვნებელად.
Line of ed.: 22     
დაღათუ არა მამაკაცი არს, \ არამედ დედაკაცი, არა აკლია სიბრძნესა და სამეფოთა
Page of ed.: 167   Line of ed.: 1     
საქმისა ცნობასა. თქუენ, წარჩინებულთა ამის სამეფოსათა, იცით და გაჴსოვს
Line of ed.: 2     
წყალობა და ნიჭი და პატივი სანატრელისა და კეთილად მოჴსენებულისა, მეფეთა
Line of ed.: 3     
შორის ბრწყინვალისა, დედისა ჩემისა. ეგრეთვე, თუ ღმერთსა უნდეს, დამანცა ჩემმან
Line of ed.: 4     
იცის პატივი თქუენი. აწ შეგვედრებ წინაშე ღმრთისა, რათა მეფე ჰყოთ იგი შემდგომად
Line of ed.: 5     
ჩემსა. ხოლო დასა ჩემსა რუსუდანს ვამცნებ წინაშე ღმრთისა და სასმენელად
Line of ed.: 6     
თქუენდა ყოველთა, რათა აღზარდოს შვილი ჩემი დავით, ხოლო რაჟამს ეძლოს მეფობა
Line of ed.: 7     
და მჴედრობა, რომელ დავით მეფე ყოს, და იგი დაადგინეთ მეფედ და მემკჳდრედ
Line of ed.: 8     
მეფობისა ჩემისა. დაღათუ ყრმა არს აწ, არამედ ინებოს თუ ღმერთმან აღზრდა მისი,
Line of ed.: 9     
ვგონებ, რომელ შემძლებელ იყოს პირობად მეფობისა, რამეთუ კეთილითა ასაკითა
Line of ed.: 10     
არს და ჰაეროვან".

Line of ed.: 11        
ვითარ დაასრულა ბრძანება ესე, შეისუენა

Line of ed.: 12        
მეფემან ლაშა-გიორგი ბაგავანს მყოფმან თუესა იანვარსა ი̂ჱ, ქ̃კსა უ̂მბ, დღესა ოთხშაბათსა.
Line of ed.: 13     
მაშინ მოიწია გლოვა და მწუხარება უნუგეშინისცემო \ და საშინელნი ტკივილნი,
Line of ed.: 14     
ცრემლთა წილ გულითა სისხლთა დენანი, წარწირვანი დარჩომისა და სიცოცხლისანი, თანაზრდილთა
Line of ed.: 15     
და მომჴსენებელთა კეთილთა და სიამოვნეთა მისთანი, ტკივილსი და ნაცართა თავსა
Line of ed.: 16     
სხმანი ვაზირთა და დიდებულთა და ყოვლისა სამეფოსაგან, და თჳთ მისისა გამზრდელისა ივანე
Line of ed.: 17     
ათაბაგისაგან.

Line of ed.: 18        
რომ\ლისათჳს არს გლოვა და მწუხარება მიუთხრობელი, რომელ დამან მათმან
Line of ed.: 19     
რუსუდან აღასრულნა გონებანი მრავალ დღე. და წარიყვანეს სამკჳდროსა მათსა
Line of ed.: 20     
გელათს.



Next part



This text is part of the TITUS edition of Kartlis Cxovreba II.

Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 22.9.2017. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder.