TITUS
Kartuli Samartlis Dzeglebi V
Part No. 347
Previous part

Text: 347.  
Line of ed.: 9   347. განჩინება ჯავახიშვილებისა და მაღალაშვილის მამულის საქმეზე

Line of ed.: 10  
1793 წ. 28 მარტი


Line of ed.: 11        ჯავახიშვილები თეიმურაზ, ვახუშტი და გი\ორგი
Line of ed.: 12     
ჩიოდნენ: ჩვენის სახლისკაცის ნიკოლოზისა და
Line of ed.: 13     
ქაიხოსროს ბეითალმანი ყმა და მამული სანატრელმა ცხებულ\მა
Line of ed.: 14     
მეფემ თეიმურაზმა ჩვენ გვიბოძა; და ქაიხოსროს ყმა
Line of ed.: 15     
და მამული მაღალაშვილ[ს] სალთხუცეს[ს] გირაოდ უჭირავს,
Line of ed.: 16     
ჩვენ თეთრს ვაძლევთ, ჩვენს გირაოს არ გვანებებს, სამართალს
Line of ed.: 17     
ვი/თხოვო.

Line of ed.: 18        
სალთხუცესმა მიუგო: მართალია ქაიხოსროს ყმა და
Line of ed.: 19     
მამული მე მიჭირავს, მარა შენ დიდი ხნის გაყრილი ხარ იმათი, შენ
Line of ed.: 20     
რა საქმე გაქვსო. ესეც სალთხუცესმა მიუგო: ამ თამასუქით ასე მი\ჭირავს
Line of ed.: 21     
ეს მამულიო.

Line of ed.: 22        
ვნახეთ ჩვენ ეს თამასუქი. ასე ეწერა: ავიღე, მე, ჯავახიშვილმა
Line of ed.: 23     
ნიკოლოზმა და ქაიხოსრომ შენ, მაღალაშვილის ამილბარისაგან კბ
Line of ed.: 24     
თუმანი. მოგეცი ამის გირაოდ მელეს __ შაქარაშვილი,
Line of ed.: 25     
ქვენადარს __ ჭყოპიაშვილი, ზენადარს __ ჩემი წი\ლი,
Line of ed.: 26     
ხანდაგს __ ორი საკომლო. ეს გირაოები ასე დამიგირა\გებიაო:
Line of ed.: 27     
თვეში თუმნი[ს] თავს ერთი აბაზი სარგებელიო, ეს სარ\გებელი
Line of ed.: 28     
ამ გირაოებიღამ აიღეო. როცა შენი თეთრი მოგცე, ჩემი
Line of ed.: 29     
გირაო დამანებეო.

Line of ed.: 30        
კიდევ ერთი ოქმი ამოიღო ამილბარმა, ასე ეწერა: ჩვენ მაგიერ
Line of ed.: 31     
ფარსადანს უზბაშს ასე უანბეთ: რაც ჯავახიშვილის ავთანდი\ლისაგან,
Line of ed.: 32     
ქაიხოსროსაგან და თარხნიანთაგან სიგლით ნას\ყიდი
Line of ed.: 33     
ქონდეს, ამ სალთხუცეს[ს] და[ა]ნებეო. თუ სიტყვა აქვსთ,
Line of ed.: 34     
მო/გვახსენონ.

Page of ed.: 604  
Line of ed.: 1        
ამის გარდა სალთხუცეს[ს] საბუთი მოვთხოვეთ. ასე თქვა: ამას
Line of ed.: 2     
გარდა სხვა საბუთი არა მაქვსო. ჩემი საბ[უ]თი ეს არისო: სამოცდა\ცამეტი
Line of ed.: 3     
წელიწადია მე მიჭირავს, პატრონს არ უთხოვნია, ამათ არ
Line of ed.: 4     
გაუხსენებიათ; ამდენს ხანს რომ კაცს მამული ეჭიროს, სამართლით
Line of ed.: 5     
როგორღა მიედავებაო; ჯავახიშვილებმა ოსმალობის და ყიზილბა\შობას
Line of ed.: 6     
ეს ჩემი გირაოები წამართვეს და ესენი იმსახურებდნენ, სარ\გებელი
Line of ed.: 7     
დამიკლესო.

Line of ed.: 8        
ჯავახიშვილებმა მიუგეს: დიდიხნის ჭორს რომ ამ\ბობ,
Line of ed.: 9     
ჯერ ხომ ქაიხოსრო ცოცხალი იყო და შეუძლებელი იყო, ის
Line of ed.: 10     
რით დაიხსნიდა; ქაიხოსროს შემდგომად ბეჟან-ბეგს ეჭირა
Line of ed.: 11     
ქაიხოსროს მამული, ის რათ დაიხსნიდა? ამის შემდგომად ფარ\სადანს
Line of ed.: 12     
მდივანბეგს ეჭირა, ან ის რათ დაიხსნიდა? სანა\ტრელმა
Line of ed.: 13     
მეფემ თეიმურაზმა რომ ჩვენ გვიბოძა ქაიხოს\როს
Line of ed.: 14     
მამული, მაშინვე შენმა სახლისკაცმა მდივანმა სოლო\მანმა
Line of ed.: 15     
გვიჩივლა: ესე და ესე კაცი გირაოდ მიწერია, ამ ჯავახიანთ
Line of ed.: 16     
ან თეთრი მომცენ და ან გირაო სყიდვით მომყიდონ. იასაული და\გვაყენა,
Line of ed.: 17     
თეთრი გამოგვართო, გირაო დაგვანება. მაშინ ეს თამასუ\ქი
Line of ed.: 18     
დამალე, გირაოები ჴელთ დაიჭირე, არც თეთრი გვთხოვე, არც
Line of ed.: 19     
თამასუქი გვაჩვენე. რომ შეგიტყევით გირაოდ გეწერა, მაშინვე
Line of ed.: 20     
ლაპარაკი დაგიპირეთ, მარა ჩვენ-ძმებს ერთმანეთში ლაპარაკი
Line of ed.: 21     
მოგვიხდა, შენ ვეღარ გელაპარაკენით. როცა ჩვენ გავშ[ვ]ელდით,
Line of ed.: 22     
გელაპარაკებით და როგორც თამასუქში გიწერია __ როცა შენი
Line of ed.: 23     
თეთრი მოგცე, ჩემი გირაო დამანებეო; შენ თეთრს გაძლევ, ჩემი
Line of ed.: 24     
გირაო დამანებეო.

Line of ed.: 25        
ამათ რომ ასე ილაპარაკეს, ჩვენ ეს სამართალი მივეცით: სა\მართლის
Line of ed.: 26     
წიგნის ძალით, რომელსაც რომ ასე სწერს ბერძული
Line of ed.: 27     
სამართალი: თუ გირაო ეჭიროს ერთს მეორისაო, თუ დიდ ხანს
Line of ed.: 28     
გაევლოს თეთრის პატრონი მივიდეს მოსამართლესთანაო, თეთრის
Line of ed.: 29     
თხოვნა დაუწყოს; თუ თეთრი არ მისცეს, ის გირაოები დაიყიდოს
Line of ed.: 30     
და ვალში მიეცესო.

Line of ed.: 31        
მეორე სამართალი სწერს: თუ დიდს ხანს დაეყოს გირაოს
Line of ed.: 32     
თეთრის პატრონის ჴელშიაო, თუ იმ გირაოს გამოსავალი ბევრი
Line of ed.: 33     
აეღოს, რომ სარგებელს გარდამატებოდეს, თავნში ჩაუგდევითო,
Line of ed.: 34     
გირაოები გამოართვით, პატრონს მიეცითო.

Line of ed.: 35        
ამათის ლაპარაკის მოსმენით და ამ სამართლის წიგნის ძალით
Page of ed.: 605   Line of ed.: 1     
უნდა და[ა]ხსნევინოს კაცი და მამული: პირველად ამისთვის,
Line of ed.: 2     
რომ თამასუქში უწერია: როცა თეთრი მოგცე, ჩემი გირაო მე და\მანებეო;
Line of ed.: 3     
აძლევს და უნდა დაანებოს.

Line of ed.: 4        
მეორედ, ამისთვის რომ რომელმაც დაუგირავა, თუ იმისი
Line of ed.: 5     
შვილი ცოცხალი ყოფილიყო და ამდენს ხანს არ დაეხსნა, ამდენ
Line of ed.: 6     
ხანს კიდევ იმასთან ერთი სიტყვა ექნებოდა; მარა ის ამოწყვეტი\ლა,
Line of ed.: 7     
იმისი მამული ბეითალმნად ყოფილა, ხან ვისა სჭერია და ხან
Line of ed.: 8     
ვისა; მისთვის გაუვლია ამდენს ხანს.

Line of ed.: 9        
მესამე ეს, რომ სალთხუცესი რომ ამბობს __ სამართლის
Line of ed.: 10     
წიგნში გიწერსთო, ორმოცს წელიწადს მამული მჭეროდეს და არ
Line of ed.: 11     
ედაოსთ, ვეღარ მედავებაო.

Line of ed.: 12        
თუ ან ნათხოვრად სჭეროდეს ან სხვა საბუთით, ან სამართლის
Line of ed.: 13     
წიგნის ძალით არ გამოერთმეოდა მარა ამათ სადაოში ეს წერილი
Line of ed.: 14     
ასე მეტყველებს: როცა ჯავახიშვილმა თეთრი მისცეს მაღალა\შვილს,
Line of ed.: 15     
მამული და[ა]ნებეო.

Line of ed.: 16        
მეოთხე ეს, რომ ყოველი სამართალი დიდის ხნის ჭერით
Line of ed.: 17     
მოგირავნეს გირაოს არ უმკვიდრებს და დასხნას სწერს.

Line of ed.: 18        
მეხუთე ეს, რომ სალთხუცესი რომ ჩივის ყიზილბაშობას
Line of ed.: 19     
ეს ჩემი გირაოები ამ ჯავახიანთ წამართვეს და მე სარგებელი და\მაკლესო,
Line of ed.: 20     
ამისი ასე მიუგეს ჯავახიანთ: მალუჯათობას ის მამულე\ბი
Line of ed.: 21     
შენ შენის ნებით დააგდე; მე დამიჭირეს, ეს მამულები საჯავა\ხიანო
Line of ed.: 22     
მამულები არისო. იმის ხარჯი ამდენი წამართვეს, რომ თითქ\მის
Line of ed.: 23     
იმისი ფასი იქნებაო და შენ სარგებელი რაღათ უნდა მოგცეო
Line of ed.: 24     
როცა მალუჯათობა გადაწყდა, მაშინვე შენ დაიჭირე შენი გირაო
Line of ed.: 25     
კაცი და მამულები და იმსახურებდიო.

Line of ed.: 26        
სალთხუცესმა ამისი ასე მიუგო: იმ მამულებიდამ
Line of ed.: 27     
მე გამოსავალი არა მომცემია რა, რომ ამ სარგებლის ტოლი იყოსო.

Line of ed.: 28        
ამისი ასე განვაჩინეთ: სალთხუცესმა სამი კაცი თავისი შეაფი\ცოს,
Line of ed.: 29     
რომელიც ჯავახიანთ შეუსახელონ. იმათ ასე შეჰფიცონ:
Line of ed.: 30     
"ამისმა მადლმა, ჯავახიშვილებო, რა სანატრელმა მეფემ თეიმუ\რაზმა
Line of ed.: 31     
ეს მამულები ჩვენ გვიბოძა, მას აქეთ ამ მამულებიდამ ამ\დენის
Line of ed.: 32     
თუმნის აგვეღება".

Line of ed.: 33        
თუ აუღიათ, ასე უნდა იფიცონ; თუ არ აუღიათ, იფიცონ __
Line of ed.: 34     
არა აგვიღია რა. თუ დაიფიცვენ __ არა აგვიღია რა, უნდა ჯავახიანთ
Line of ed.: 35     
ეს კბ თუმანი ერთიორად მისცენ, რომ იქნება ერთიორად თუ\მანი.
Line of ed.: 36     
და თუ იფიცვენ ამდენი აგვიღია, უნდა ის აღებული ამ თეთრ\ში
Line of ed.: 37     
უანგარიშონ და დანარჩომი მისცენ ჯავახიანთ ამ სალთხუცეს[ს].
Page of ed.: 606   Line of ed.: 1     
და რაც გირაოდ უწერია, ყველა უნდა და[ა]ნებოს სალთხუცესმა
Line of ed.: 2     
თეიმურაზს, ვახუშტის და გიორგის.

Line of ed.: 3        
არაფერი სიტყვა აქვსთ თავისგან მოტანილის თამასუქის ძა\ლით
Line of ed.: 4     
და სამართლის წიგნის ძალით. თამასუქში სწერია: როცა თეთ\რი
Line of ed.: 5     
მოგცე, გირაოები დამანებე; და სამართალი სწერს: თუნდა
Line of ed.: 6     
დიდს ხანს გაევლოს გირაოს თეთრის პატრონის ჴელში, უნდა და\ახსნევინოს.
Line of ed.: 7     
ამ საბუთებით უნდა ზემორეგაჩენილი თეთრი გამო\ართოს
Line of ed.: 8     
და და[ა]ხსნევინოს.

Line of ed.: 9        
ფალვენისშვილო ნინიავ და საგინაშვილო
Line of ed.: 10     
ბეჟან ეს ასე აღასრულეთ. მარტის კჱ, ქორონიკონს უპა.

Line of ed.: 11        
ჩვენ, მეფე ქართლისა, კახეთისა და სხვათა მეორე ირაკ\ლი,
Line of ed.: 12     
ვამტკიცებთ მსაჯულთა მიერ განჩინებას ამას. აპრილის იჱ,
Line of ed.: 13     
ქორონიკონს უპა.

Line of ed.: 14        
ჩვენ, ყოვლისა საქართველოს, ქართლისა კახეთისა და სხვათა
Line of ed.: 15     
მეფე გიორგი, ამ განაჩენს ვამტკიცებთ მაისის იჱ, ქორონი\კონს
Line of ed.: 16     
უპზ.
Manuscript page:  



Next part



This text is part of the TITUS edition of Kartuli Samartlis Dzeglebi V.

Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 28.3.2019. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder.