TITUS
Kartuli Samartlis Dzeglebi V
Part No. 348
Previous part

Text: 348.  
Manuscript: Hd-8516 
Line of ed.: 17   348. განჩინება გიორგი ვეზირიშვილისა და დათუა გვერდწითელის
Line of ed.: 18  
მამულის საქმეზე

Line of ed.: 19  
1793 წ. 30 მარტი


Line of ed.: 20        ქ. მათს უმაღლესობას ჩვენ __ საქართველოს მსაჯულთათვის
Line of ed.: 21     
ებძანა: ვეზირისშვილის ნასაღჩიბაშის ნაიბი გიორგი
Line of ed.: 22     
გვერდწითელს დათუას რომ უჩივის, ალაპარაკეთ და
Line of ed.: 23     
სამართალი მიეცითო. მათის ბრძანებისამებრ ამათი სარჩელი
Line of ed.: 24     
მო/ვისმინეთ.

Line of ed.: 25        
მათმა უმაღლესობამ ოსიაური თავის სამძღვრებით მე რომ
Line of ed.: 26     
მიბოძა და ჴელი მოვჰკიდეო, გიორგი ჩიოდა, რამდენსამე წე\ლიწადს
Line of ed.: 27     
უკან ამ დათუამ დავით მოურავს უთხრა: გაღმა ოსიაური\საკენ
Line of ed.: 28     
წყალის პირი და ჭალა ჩვენი არისო, ძალათ წაგვართოო, კაც\ნი
Line of ed.: 29     
გამომატანე, რაც გაღმიდამ ღალა აუღია, წავართოთო. მოურავს
Line of ed.: 30     
კაცნი გამოეტანებინა, ალექსიძე და ალიბეგისშვილი
Page of ed.: 607   Line of ed.: 1     
მომიხდნენ; პური, ქერი და სიმინდი ამომიყარა, წამოიღო, კაცნი
Line of ed.: 2     
დამირბივა, ხარი, ურემი და ტომარა წაართო; ,[აგ]რე საფიჩხულე
Line of ed.: 3     
ჩაედგათ ჩემს წილს მამულში და ჩაუშალეს; მოურავმა იწყინა, უმა\ღლეს
Line of ed.: 4     
პალატაში სისხლით შემსვარა, ხანჯალს ჴელი გაიკრა, წამო\მაქანა,
Line of ed.: 5     
სხვათ ჴელი უტაცეს და არ მოუშვეს, თორემ დამჭრიდა.
Line of ed.: 6     
მოურავს შევეხვეწე, ორმოც თუმნამდინ ზოგი მოურავს მივართვი
Line of ed.: 7     
და ზოგი სხვათ; ამის საბაბობაზედ ამ დათუას სიტყვით მოურავმა
Line of ed.: 8     
ესენი მიყო. თითონ ეს დათუა სოფელში მომიხდა, ესენი წამა[რ]\თო.
Line of ed.: 9     
თუ ჩემის სოფლისაკენ ამას საქმე ჰქონია, არას ვედავები; და
Line of ed.: 10     
თუ საქმე არა ჰქონია, ტყუილად ეს ხიფათები მოუცია, სამართალს
Line of ed.: 11     
ვითხოვო.

Line of ed.: 12        
დათუამ მიუგო: წყალის [პი]რიც ჩემია და ჭალაცა, მაგ\რამ
Line of ed.: 13     
სანატრელს მეფეს ვახტანგს ამ ბატონების ერთგულე\ბისა[თ]ვის
Line of ed.: 14     
ბატონს ჩემს რომ გასწყრომია და მამულები ჩამოურთ\მევია,
Line of ed.: 15     
მაშინ გაღმა წყალის პირი, ჭალაც ჩამოურთმევია და ოსიაუ\რისათვის
Line of ed.: 16     
დაუდვია. როდესაც ღმრთით ამ ბატონებმა ეს [ტა]ხტი
Line of ed.: 17     
მიიღეს, მაშინ ჩვენი მამულები ისევ გვიბოძა და ის წყლის პირიც
Line of ed.: 18     
დავიჭირეთ და ჭა[ლა]ცა. და ახლა ამ გიორგიმ ძალათ წაგვართოო.
Line of ed.: 19     
მე მოურავისათვის არც მითქვამს __ ესენი გიორგის უჭირავსო და
Line of ed.: 20     
ჩვენია, ნუ დაანებებ.

Line of ed.: 21        
და გაღმიდამ რომ სულადის წამოღებას და მახდომას მეწამე\ბი,
Line of ed.: 22     
მე ჩემის ძალით არ მოგხდომივარ, სარდალი იყო ჩემი, მიბძა\ნა:
Line of ed.: 23     
ამ ჩემს აზ[ნ]აურშვილებს გაჰყევ, ეს სულადი წამოიღეთო, დაუ\ჯერე,
Line of ed.: 24     
გავყევ და წამოვიღეთ.

Line of ed.: 25        
გიორგიმ მიუგო: იმ მამულში რომ არც გქონდა სადაო
Line of ed.: 26     
და არც მოურავს ჰქონდა სადაო, ან შენ [რათ] მედავებოდი და ან
Line of ed.: 27     
მოურავი რათ წამომადავეო. დღესაც რომ ჴელს არ იღებ და მედა\ვები,
Line of ed.: 28     
რასაკვირველია, მაშინ შენის სადაოს გულისათვის მომიხმე
Line of ed.: 29     
და ის შფოთები მოურავს შენ აქნევინე.

Line of ed.: 30        
დათუამ მიუგო: მამულზე მაშინაც ვდაობდი და ახლაც
Line of ed.: 31     
ვდაობ და ჩემი არ[ის]ო.

Line of ed.: 32        
გიორგიმ სამართალს მოახსენა: რადგანაც მაშინაც
Line of ed.: 33     
დაობდა და ახლაც დაობს, იმის უმაღლესობას ბატონს მოვახსენებ,
Line of ed.: 34     
იქაურთ მამულის მეპატრონეთ და მოხელეთ ფიცით ჰკითხო[ნ], რაც
Line of ed.: 35     
იციან, ჭეშმარიტს მოახსენებენ, იმათს მოხსენებულს სამართალს
Line of ed.: 36     
[მ]ოვართმევ და ს[ამართლის რიგ]ზედ მომეცითო.

Page of ed.: 608  
Line of ed.: 1        
ეს ჯეროვანი მოხსენება იყო. გიორგის მოეხსენებინა და მათს
Line of ed.: 2     
უმაღლესობას [ზა]ზ გაბაშვილისათვის ებძანა: ეს ჩვე\ნი
Line of ed.: 3     
ბძანება ციციანთ გამოუცხადე, რაც იცოდნენ, ჭეშმარიტებით
Line of ed.: 4     
მოაწერონო. იმავ ოქმზედ მოეწერა ციცისშვილს გიორ\გის,
Line of ed.: 5     
ციცისშვილს გლახას ნასაღჩიბაშს, ციციშვი\ლის
Line of ed.: 6     
ნიკოლოზს, ციცისშვილს პაატას შვილს გო\იას,
Line of ed.: 7     
მეღვინეთხუცისშვილს თომას, მეღვინეთ\ხუცისშვილს
Line of ed.: 8     
ზაალს, ივანე დაფქვიაშვილს, რომ
Line of ed.: 9     
იმ მჴრის მოხელეა და ოთხმოცდათხუთმეტის წლის კაცია. ამ ზე\მოხსენებულთ
Line of ed.: 10     
ფიცით ასე მოეწერათ: ოსიაურის მჴრისაკენ არც
Line of ed.: 11     
ჩვენ გვქონია სადაო და არც იმ მჴრის ციციანთ, არც ჩვენს მამა\პაპათაგან
Line of ed.: 12     
გაგვიგონია და არც ჩვენ გვინახავს, რომ ოსიაურისკენ ან
Line of ed.: 13     
ჩვენ გვქონდეს საქმე და ან იმათ, რაც ახლა მოურავი არ წაედავა,
Line of ed.: 14     
ჩვენ[ს] დღეში არც წადავება გვინახავს და არცარა საქმე
Line of ed.: 15     
გ[ვ]ქო/ნიაო.

Line of ed.: 16        
ამათის საჩივრისა და მოწმობ[ის] მოსმენით სამართალი აღ\მოჩნდა,
Line of ed.: 17     
რომ ოსიაურის მჴრისაკენ წყალის პირიც ოსიაურისა ყო\ფილა
Line of ed.: 18     
და ჭალაცა და ტყუილად წასდავებიან. პირველად, ამი\სათვის
Line of ed.: 19     
რომ ყოველს სოფელში [ჩ]ვეულება არის: მდინარე რომელს
Line of ed.: 20     
მჴარესაც დის თავ-თავისი წყალის პირი იმ სოფლისა არის; მეო\რედ
Line of ed.: 21     
ამისათვის: დათუამ თქვა ჩვენი იყოო, მაგრამ სანატრელმა
Line of ed.: 22     
მეფე ვახტანგმა ჩამოგვა[რ]თო, რადგანაც ჩამოურთმევია და ოსიაუ\რისათვის
Line of ed.: 23     
დაუდვია და იმის შემდგომად მეფეთ[აგ]ან ჩამორთმეუ\ლობის
Line of ed.: 24     
წერილი აღარა ჩნდა, ახლა ეს ასე ლიტონის თქმით როგორ
Line of ed.: 25     
ჩამოა[რ]თმევდა; მესამედ ამისთვის: ალექსანდრეს ქა\ლანთარს,
Line of ed.: 26     
გლახას და დემეტრეს არა შჭერიათ იმ ჟამში
Line of ed.: 27     
იმისთანა გავლენილთ კაცთ, ახლა ეს როგორღა ჩამოართმევს; მე\ოთხედ
Line of ed.: 28     
ამისთვის: ამდენს ციცისშვილს და იმათ მოხელეთ დპ
Line of ed.: 29     
მოხუცებულთ ასე ფიცით მოუწერიათ: არ[ც] იმათს მჴარეს ჰქონ\დათ
Line of ed.: 30     
სადაო და არც ჩვენაო.

Line of ed.: 31        
დარჩა ამ ძრიელის საბუთებით ოსიაურის თავის მჴრისაკენ
Line of ed.: 32     
წყალის პირი და ჭალა.

Line of ed.: 33        
და გიორგი რომ ეწამება დათუას: მოურავის აზნაურშვილნი
Line of ed.: 34     
შენ ჩამოასხი, მომიხდი, ამიკელ და მოურავმა რაც ხიფათები მომ\ცა,
Line of ed.: 35     
სულ შენის სიტყვით მიყოო; და დათუა ჰაშას არის, მე არ მი\თქვამსო
Line of ed.: 36     
მოურავის[თ]ვისაო და არც ჩემის სიტყვით მოურავს შენ\თვის
Page of ed.: 609   Line of ed.: 1     
ეგენი უქნიაო. რადგანაც ასე ჰაშას არი[ს], ფიცი განვაჩინეთ.

Line of ed.: 2        
გიორგიმ ოცი აზნაური შეუგდოს, ოციდამ ექვსი იშოვნოს,
Line of ed.: 3     
წადგეს ექვსის აზნაურით დათუა და ასე ფიცოს: "ამისმა მადლმა,
Line of ed.: 4     
გიორგი, მე მოურა[ვი]სათვის არ მითქვამს __ გიორგის ჩემი მამუ\ლები
Line of ed.: 5     
უჭირავს, შენ წაართვი, არც ჩემის [ძალი]თ და ნებით მოგხდო\მოდე
Line of ed.: 6     
და არც ჩემის სიტყვით მოურავს ეგ შფოთები შენთვის
Line of ed.: 7     
ექ/ნას".

Line of ed.: 8        
თუ ასე შეჰფიცოს, ვეღარას შეუვა გიორგი დათუას. და თუ
Line of ed.: 9     
ასე ვერ ფუცა, უნდა ამდენის ხი[ფა]თის მიყენებისათვის სისხლი
Line of ed.: 10     
მოსცეს. ეს გიორგი რადგანც მესამე თავადად არის აღრი[ც]ხული,
Line of ed.: 11     
მესამე თავადის სისხლი არის ტპდ (სამას ოთხმოცდაოთხი თუმა\ნი),
Line of ed.: 12     
რადგანც კარის მოხელეა __ ნასაღჩიბაშის ნაიბი, ეს დაუორ\კეცებს,
Line of ed.: 13     
იქნება ღჲჱ (შვიდას სამოცდარვა თუმანი), ეს სრული გი\ორგის
Line of ed.: 14     
სისხლი არის.

Line of ed.: 15        
თუ ზემოხსენებულისამე[ბ]რ შეჰფიცავს, ხომ ვერას შეუვა. და
Line of ed.: 16     
თუ ვერ შეჰფიცავს, რასაც აქედამ სამართალი გაუჩენს ამდ[ენ]ის
Line of ed.: 17     
ხიფათის მიცემისათვის, იმ ანგარიშით ამ ზემოხსენებულის სისხ\ლიდამ
Line of ed.: 18     
გაუჩენთ და [წე]რილს მივსცემთ და ისე უნდა აღსრულდეს
Line of ed.: 19     
მისის უმაღლესობის ბძანებით.

Line of ed.: 20        
მორდალო იასე! ამის მოასილი შენ ხარ, ეს ასე აღასრულე.
Line of ed.: 21     
მარტის ლ, ქორონიკონს უპა.


Line of ed.: 22   1. ღთად კაცად გესავ ქრისტესა, მწე მექმენ აბაშიძესა
Line of ed.: 23  
ნიკოლოზ.

Line of ed.: 24  
2. ქაიხოსრო

Line of ed.: 25  
3. მეთოდი

Line of ed.: 26  
4. მდივანბეგი

Line of ed.: 27  
5. მსაჯული სამეფოთა ზედა და მდივანი მეფისა სოლომონ.

Line of ed.: 28  
5. ვის მონებასა ვეტრფე და ვეგი, ეშიკაღასბაშ მყო მდივანბე\გი
Line of ed.: 29  
თემურაზ.

Line of ed.: 30  
7. მონა ღთისა თუმანიშვილი მდივანი სულხან.


Line of ed.: 31        
ქ. ჩვენ, დიასამიძე მორდალი იესე ა[მ] განაჩენის ძა\ლით
Line of ed.: 32     
იასაული ვიყ[ა]ვით. გვერდწით[ე]ლმ[ა] დათუამ
Line of ed.: 33     
ვ[ე]რ იფიცა, ეს [ს]ამთ[ა]ვ ამის ნება მის ბარათს არის. ქრისტი[შო]\ბი[ს]
Line of ed.: 34     
თ[ვი]ს კზ, ქორონიკონს უპა.

Page of ed.: 610  
Line of ed.: 1        
ქ. ჩვენ, მეფე სრულიად საქართველოსა და სხვათა ირაკ\ლი
Line of ed.: 2     
მეორე, მსაჯულთა მიერ განსჯილსა ამას განჩინებასა ვამ\ტკიცებთ
Line of ed.: 3     
მაისის ი, ქორონიკონს უპა.

Line of ed.: 4        
ქ. ამ განაჩენის ძალით ციციაანთ ამ გიორგისთან სადაო და
Line of ed.: 5     
სალაპარაკო აღარა აქვსთ რა, რომ სამართლით საბუთები[თ] და
Line of ed.: 6     
მოწმე[ე]ბით განსჯილი არის. ოსიაურს რასაც მამულს [ე]დავებოდენ,
Line of ed.: 7     
ის მამული [და]რჩა ოსიაურს. ამით გარდასწყდა და დამტკიცდა სა\მართალი
Line of ed.: 8     
და გაშველდენ.

Line of ed.: 9        
მაგრამ გიორგის რომ ჩვენს სახლში თავი გაუტყდა და სწო\რეთ
Line of ed.: 10     
ჩვენს მასნათს სისხლი გარდაესხა და თითქმის ჩვენამდისაც
Line of ed.: 11     
მოაღწია ამისმა სისხლმა, თუ რომ დრო იყოს ამ საქმისათვის, რაც
Line of ed.: 12     
ჩვენი მართებული იყო, სამართლით მოვიკითხევდით, გარდავჭრიდით
Line of ed.: 13     
და გარდავსწყვეტდით, თუმცა არც[ა]რას ავიღებდით და არცარას
Line of ed.: 14     
გამოვართმევდით, მაგრამ სამართალს კი გამოუცხადებდით. ახლა
Line of ed.: 15     
ჩვენ რომ ამაზედ ჴელს ვიღებდეთ და არ ვიკითხევდეთ, ამ გიორგი
Line of ed.: 16     
ნასაღჩიბაშის ნაიბს კი თავისი სისხლი არ დაეკარგება.

Line of ed.: 17        
უფალნო მსაჯულნო! თუ რომ იჩივლოს, ღმრთის წინაშე სწო\რე
Line of ed.: 18     
და ჭეშმარიტი სამართალი მოეცით კარგის გამოძიებითა და გან\სჯით
Line of ed.: 19     
და კარგის სამართლით, რომ არცერთს მჴარეს უსამართლო
Line of ed.: 20     
არა მოხდეს რა.

Line of ed.: 21        
მე ფეხთგანბანილთა მიერ ეკლესია ვადიდე, ერეკლე.

Line of ed.: 22        
ქ. რადგანაც გვერდწითელს დათუას როგორც ამ
Line of ed.: 23     
განაჩენით გაჩენილი არის, ისე ვერ უფიცავს, მორდალი იესეც
Line of ed.: 24     
ჴელს აწერს __ ვერ დაიფიცაო, სოფელში მიხდომისა და დარბევი\სათვის
Line of ed.: 25     
სანატრელის მეფის ვახტანგის წიგნი სამარ\თლისა
Line of ed.: 26     
ნდ რიცხვში მთელი სისხლის მესამედის ნახევარს უჩენს,
Line of ed.: 27     
რომ იქნება გიორგი ნასაღჩიბაშის ნაიბის მთელი სისხლის მესამე\დის
Line of ed.: 28     
ნახევარი ასოცდარვა თუმანი; რომ ეს ნახევარი ნაღდი და ნა\ხევარი
Line of ed.: 29     
ჯინსი უნდა დათუა გვერდწითელმა გიორგი ნასაღჩიბაშის
Line of ed.: 30     
ნაიბს მოსცეს. და რაც წანაღები იყოს, ისიც უნდა მოსცეს.

Line of ed.: 31        
იასაულო მორდალო იესე! ეს ასე აღასრულე. ივლისის იგ,
Line of ed.: 32     
ქორონიკონს უპგ.

Line of ed.: 33        
ქ. ორმოცი თუმანი რომ გოგია ნასაღჩიბაშის ნაიბს მოურავზედ
Line of ed.: 34     
დახარჯვია, ესეც უნდა სამართლით მიეცა დათუა გვერდწითელს,
Line of ed.: 35     
რადგანც იმ ხარჯის მიზეზი ის იყო, მარა ავის დროსა და შეუძლებ\ლობის
Line of ed.: 36     
მიზეზით სამართალმა [ა]პატივა. ამაზედ ნუღარას ილაპარა\კებს
Line of ed.: 37     
გიორგი.

Page of ed.: 611  

Line of ed.: 1   1. მსაჯული სამეფოთა ზედა და მდივანი მეფისა სოლომონ.

Line of ed.: 2  
2. მეფემ მყო ერთა მსაჯულად, ღმერთს ვვედრებ ვიქმნა მარ\ჯულად,
Line of ed.: 3  
ქაიხოსრო

Line of ed.: 4  
3. მეთოდი

Line of ed.: 5  
4. მდივანბეგი დავით

Line of ed.: 6  
5. მონა ღთისა თუმანიშვილი მდივანი სულხან

Line of ed.: 7  
6. მონა ღთისა მდივანი მოლარეთხუცესი სოლომან

Line of ed.: 8  
7. მონა ღთისა მდივანი სვიმონ.
Manuscript page:  



Next part



This text is part of the TITUS edition of Kartuli Samartlis Dzeglebi V.

Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 28.3.2019. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder.