TITUS
Ramayana
Part No. 138
Previous part

Chapter: 61 
Adhyāya 61


Verse: 1 
Halfverse: a    vyatītāyāṃ tu śarvaryām   ādityasyodaye tataḥ
   vyatītāyāṃ tu śarvaryām   ādityasya_udaye tataḥ /
Halfverse: c    sametya rājakartāraḥ   sabʰām īyur dvijātayaḥ
   sametya rāja-kartāraḥ   sabʰām īyur dvijātayaḥ /1/

Verse: 2 
Halfverse: a    mārkaṇḍeyo 'tʰa maudgalyo   vāmadevaś ca kāśyapaḥ
   mārkaṇḍeyo_atʰa maudgalyo   vāmadevaś ca kāśyapaḥ /
Halfverse: c    kātyayano gautamaś ca   jābāliś ca mahāyaśāḥ
   kātyayano gautamaś ca   jābāliś ca mahā-yaśāḥ /2/

Verse: 3 
Halfverse: a    ete dvijāḥ sahāmātyaiḥ   pr̥tʰag vācam udīrayan
   ete dvijāḥ saha_amātyaiḥ   pr̥tʰag vācam udīrayan /
Halfverse: c    vasiṣṭʰam evābʰimukʰāḥ   śreṣṭʰaṃ rājapurohitam {!}
   vasiṣṭʰam eva_abʰimukʰāḥ   śreṣṭʰaṃ rāja-purohitam /3/ {!} {!}

Verse: 4 
Halfverse: a    atītā śarvarī duḥkʰaṃ   yā no varṣaśatopamā
   atītā śarvarī duḥkʰaṃ   yā no varṣa-śata_upamā /
Halfverse: c    asmin pañcatvam āpanne   putraśokena pārtʰive
   asmin pañcatvam āpanne   putra-śokena pārtʰive /4/

Verse: 5 
Halfverse: a    svargataś ca mahārājo   rāmaś cāraṇyam āśritaḥ
   svar-gataś ca mahā-rājo   rāmaś ca_araṇyam āśritaḥ /
Halfverse: c    lakṣmaṇaś cāpi tejasvī   rāmeṇaiva gataḥ saha
   lakṣmaṇaś ca_api tejasvī   rāmeṇa_eva gataḥ saha /5/

Verse: 6 
Halfverse: a    ubʰau bʰarataśatrugʰnau   kkekayeṣu paraṃtapau
   ubʰau bʰarata-śatrugʰnau   kkekayeṣu paraṃ-tapau /
Halfverse: c    pure rājagr̥he ramye   mātāmahaniveśane
   pure rāja-gr̥he ramye   mātāmaha-niveśane /6/

Verse: 7 
Halfverse: a    ikṣvākūṇām ihādyaiva   kaś cid rājā vidʰīyatām
   ikṣvākūṇām iha_adya_eva   kaścid rājā vidʰīyatām /
Halfverse: c    arājakaṃ hi no rāṣṭraṃ   na vināśam avāpnuyāt
   arājakaṃ hi no rāṣṭraṃ   na vināśam avāpnuyāt /7/

Verse: 8 
Halfverse: a    nārājale janapade   vidyunmālī mahāsvanaḥ
   na_arājale jana-pade   vidyun-mālī mahā-svanaḥ /
Halfverse: c    abʰivarṣati parjanyo   mahīṃ divyena vāriṇā
   abʰivarṣati parjanyo   mahīṃ divyena vāriṇā /8/

Verse: 9 
Halfverse: a    nārājake janapade   bījamuṣṭiḥ prakīryate
   na_arājake jana-pade   bīja-muṣṭiḥ prakīryate /
Halfverse: c    nārākake pituḥ putro   bʰāryā vā vartate vaśe
   na_arākake pituḥ putro   bʰāryā vā vartate vaśe /

Verse: 10 
Halfverse: a    arājake dʰanaṃ nāsti   nāsti bʰāryāpy arājake
   arājake dʰanaṃ na_asti   na_asti bʰāryā_apy arājake /
Halfverse: c    idam atyāhitaṃ cānyat   kutaḥ satyam arājake
   idam atyāhitaṃ ca_anyat   kutaḥ satyam arājake /10/

Verse: 11 
Halfverse: a    nārājake janapade   kārayanti sabʰāṃ narāḥ
   na_arājake jana-pade   kārayanti sabʰāṃ narāḥ /
Halfverse: c    udyānāni ca ramyāṇi   hr̥ṣṭāḥ puṇyagr̥hāṇi ca
   udyānāni ca ramyāṇi   hr̥ṣṭāḥ puṇya-gr̥hāṇi ca /11/

Verse: 12 
Halfverse: a    nārājake janapade   yajñaśīlā dvijātayaḥ
   na_arājake jana-pade   yajña-śīlā dvijātayaḥ /
Halfverse: c    satrāṇy anvāsate dāntā   brāhmaṇāḥ saṃśitavratāḥ
   satrāṇy anvāsate dāntā   brāhmaṇāḥ saṃśita-vratāḥ /12/

Verse: 13 
Halfverse: a    nārājake janapade   prabʰūtanaṭanartakāḥ
   na_arājake jana-pade   prabʰūta-naṭa-nartakāḥ /
Halfverse: c    utsavāś ca samājāś ca   vardʰante rāṣṭravardʰanāḥ
   utsavāś ca samājāś ca   vardʰante rāṣṭra-vardʰanāḥ /13/

Verse: 14 
Halfverse: a    nārajake janapade   siddʰārtʰā vyavahāriṇaḥ
   na_arajake jana-pade   siddʰa_artʰā vyavahāriṇaḥ /
Halfverse: c    katʰābʰir anurajyante   katʰāśīlāḥ katʰāpriyaiḥ
   katʰābʰir anurajyante   katʰā-śīlāḥ katʰā-priyaiḥ /14/

Verse: 15 
Halfverse: a    nārājake janapade   vāhanaiḥ śīgʰragāmibʰiḥ
   na_arājake jana-pade   vāhanaiḥ śīgʰra-gāmibʰiḥ /
Halfverse: c    narā niryānty araṇyāni   nārībʰiḥ saha kāminaḥ
   narā niryānty araṇyāni   nārībʰiḥ saha kāminaḥ /15/

Verse: 16 
Halfverse: a    nārākaje janapade   dʰanavantaḥ surakṣitāḥ
   na_arākaje jana-pade   dʰanavantaḥ surakṣitāḥ /
Halfverse: c    śerate vivr̥ta dvārāḥ   kr̥ṣigorakṣajīvinaḥ
   śerate vivr̥ta dvārāḥ   kr̥ṣi-go-rakṣa-jīvinaḥ /16/

Verse: 17 
Halfverse: a    nārājake janapade   vaṇijo dūragāminaḥ
   na_arājake jana-pade   vaṇijo dūra-gāminaḥ /
Halfverse: c    gaccʰanti kṣemam adʰvānaṃ   bahupuṇyasamācitāḥ
   gaccʰanti kṣemam adʰvānaṃ   bahu-puṇya-samācitāḥ /17/

Verse: 18 
Halfverse: a    nārājake janapade   caraty ekacaro vaśī
   na_arājake jana-pade   caraty eka-caro vaśī /
Halfverse: c    bʰāvayann ātmanātmānaṃ   yatrasāyaṃgr̥ho muniḥ
   bʰāvayann ātmanā_ātmānaṃ   yatra-sāyaṃ-gr̥ho muniḥ /18/

Verse: 19 
Halfverse: a    nārājake janapade   yogakṣemaṃ pravartate
   na_arājake jana-pade   yoga-kṣemaṃ pravartate /
Halfverse: c    na cāpy arājake senā   śatrūn viṣahate yudʰi
   na ca_apy arājake senā   śatrūn viṣahate yudʰi /19/

Verse: 20 
Halfverse: a    yatʰā hy anudakā nadyo   yatʰā vāpy atr̥ṇaṃ vanam
   yatʰā hy anudakā nadyo   yatʰā vā_apy atr̥ṇaṃ vanam /
Halfverse: c    agopālā yatʰā gāvas   tatʰā rāṣṭram arājakam
   agopālā yatʰā gāvas   tatʰā rāṣṭram arājakam /20/

Verse: 21 
Halfverse: a    nārājake janapade   svakaṃ bʰavati kasya cit
   na_arājake jana-pade   svakaṃ bʰavati kasyacit /
Halfverse: c    matsyā iva narā nityaṃ   bʰakṣayanti parasparam
   matsyā iva narā nityaṃ   bʰakṣayanti parasparam /21/

Verse: 22 
Halfverse: a    yehi saṃbʰinnamaryādā   nāstikāś cʰinnasaṃśayāḥ
   yehi saṃbʰinna-maryādā   nāstikāś cʰinna-saṃśayāḥ /
Halfverse: c    te 'pi bʰāvāya kalpante   rājadaṇḍanipīḍitāḥ
   te_api bʰāvāya kalpante   rāja-daṇḍa-nipīḍitāḥ /22/

Verse: 23 
Halfverse: a    aho tama ivedaṃ syān   na prajñāyeta kiṃ cana
   aho tama iva_idaṃ syān   na prajñāyeta kiṃcana /
Halfverse: c    rājā cen na bʰavel loke   vibʰajan sādʰvasādʰunī {!}
   rājā cen na bʰavel loke   vibʰajan sādʰv-asādʰunī /23/ {!} {!}

Verse: 24 
Halfverse: a    jīvaty api mahārāje   tavaiva vacanaṃ vayam
   jīvaty api mahā-rāje   tava_eva vacanaṃ vayam /
Halfverse: c    nātikramāmahe sarve   velāṃ prāpyeva sāgaraḥ
   na_atikramāmahe sarve   velāṃ prāpya_iva sāgaraḥ /24/

Verse: 25 


Halfverse: a    sa naḥ samīkṣya dvijavaryavr̥ttaṃ    sa naḥ samīkṣya dvijavaryavr̥ttaṃ
   sa naḥ samīkṣya dvija-varya-vr̥ttaṃ    sa naḥ samīkṣya dvija-varya-vr̥ttaṃ / {Gem}
Halfverse: b    nr̥paṃ vinā rājyam araṇyabʰūtam    nr̥paṃ vinā rājyam araṇyabʰūtam
   nr̥paṃ vinā rājyam araṇya-bʰūtam    nr̥paṃ vinā rājyam araṇya-bʰūtam / {Gem}
Halfverse: c    kumāram ikṣvākusutaṃ vadānyaṃ    kumāram ikṣvākusutaṃ vadānyaṃ
   kumāram ikṣvāku-sutaṃ vadānyaṃ    kumāram ikṣvāku-sutaṃ vadānyaṃ / {Gem}
Halfverse: d    tvam eva rājānam ihābʰiṣiñcaya    tvam eva rājānam ihābʰiṣiñcaya
   tvam eva rājānam iha_abʰiṣiñcaya    tvam eva rājānam iha_abʰiṣiñcaya /25/ {E} {Gem}




Next part


This text is part of the TITUS edition of Ramayana.

Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 8.12.2008. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder.