TITUS
Ramayana
Part No. 149
Previous part

Chapter: 72 
Adhyāya 72


Verse: 1 
Halfverse: a    atra yātrāṃ samīhantaṃ   śatrugʰno lakṣmaṇānujaḥ
   atra yātrāṃ samīhantaṃ   śatrugʰno lakṣmaṇa_anujaḥ /
Halfverse: c    bʰarataṃ śokasaṃtaptam   idaṃ vacanam abravīt
   bʰarataṃ śoka-saṃtaptam   idaṃ vacanam abravīt /1/

Verse: 2 
Halfverse: a    gatir yaḥ sarvabʰūtānāṃ   duḥkʰe kiṃ punar ātmanaḥ
   gatir yaḥ sarva-bʰūtānāṃ   duḥkʰe kiṃ punar ātmanaḥ /
Halfverse: c    sa rāmaḥ sattva saṃpannaḥ   striyā pravrājito vanam
   sa rāmaḥ sattva saṃpannaḥ   striyā pravrājito vanam /2/

Verse: 3 
Halfverse: a    balavān vīrya saṃpanno   lakṣmaṇo nāma yo 'py asau
   balavān vīrya saṃpanno   lakṣmaṇo nāma yo_apy asau /
Halfverse: c    kiṃ na mocayate rāmaṃ   kr̥tvāpi pitr̥nigraham
   kiṃ na mocayate rāmaṃ   kr̥tvā_api pitr̥-nigraham /3/

Verse: 4 
Halfverse: a    pūrvam eva tu nigrāhyaḥ   samavekṣya nayānayau
   pūrvam eva tu nigrāhyaḥ   samavekṣya naya_anayau /
Halfverse: c    utpatʰaṃ yaḥ samārūḍʰo   nāryā rājā vaśaṃ gataḥ
   utpatʰaṃ yaḥ samārūḍʰo   nāryā rājā vaśaṃ gataḥ /4/

Verse: 5 
Halfverse: a    iti saṃbʰāṣamāṇe tu   śatrugʰne lakṣmaṇānuje
   iti saṃbʰāṣamāṇe tu   śatrugʰne lakṣmaṇa_anuje /
Halfverse: c    prāgdvāre 'bʰūt tadā kubjā   sarvābʰaraṇabʰūṣitā
   prāg-dvāre_abʰūt tadā kubjā   sarva_ābʰaraṇa-bʰūṣitā /5/

Verse: 6 
Halfverse: a    liptā candanasāreṇa   rājavastrāṇi bibʰratī
   liptā candana-sāreṇa   rāja-vastrāṇi bibʰratī /
Halfverse: c    mekʰalā dāmabʰiś citrai   rajjubaddʰeva vānarī
   mekʰalā dāmabʰiś citrai   rajju-baddʰā_iva vānarī /6/

Verse: 7 
Halfverse: a    tāṃ samīkṣya tadā dvāḥstʰo   bʰr̥śaṃ pāpasya kāriṇīm
   tāṃ samīkṣya tadā dvāḥstʰo   bʰr̥śaṃ pāpasya kāriṇīm /
Halfverse: c    gr̥hītvākaruṇaṃ kubjāṃ   śatrugʰnāya nyavedayat
   gr̥hītvā_akaruṇaṃ kubjāṃ   śatrugʰnāya nyavedayat /7/

Verse: 8 
Halfverse: a    yasyāḥ kr̥te vane rāmo   nyastadehaś ca vaḥ pitā
   yasyāḥ kr̥te vane rāmo   nyasta-dehaś ca vaḥ pitā /
Halfverse: c    seyaṃ pāpā nr̥śaṃsā ca   tasyāḥ kuru yatʰāmati
   sā_iyaṃ pāpā nr̥śaṃsā ca   tasyāḥ kuru yatʰā-mati /8/

Verse: 9 
Halfverse: a    śatrugʰnaś ca tad ājñāya   vacanaṃ bʰr̥śaduḥkʰitaḥ
   śatrugʰnaś ca tad ājñāya   vacanaṃ bʰr̥śa-duḥkʰitaḥ /
Halfverse: c    antaḥpuracarān sarvān   ity uvāca dʰr̥tavrataḥ
   antaḥ-pura-carān sarvān   ity uvāca dʰr̥ta-vrataḥ /9/

Verse: 10 
Halfverse: a    tīvram utpāditaṃ duḥkʰaṃ   bʰrātr̥̄ṇāṃ me tatʰā pituḥ
   tīvram utpāditaṃ duḥkʰaṃ   bʰrātr̥̄ṇāṃ me tatʰā pituḥ /
Halfverse: c    yayā seyaṃ nr̥śaṃsasya   karmaṇaḥ pʰalam aśnutām
   yayā sā_iyaṃ nr̥śaṃsasya   karmaṇaḥ pʰalam aśnutām /10/

Verse: 11 
Halfverse: a    evam uktā ca tenāśu   sakʰī janasamāvr̥tā
   evam uktā ca tena_āśu   sakʰī jana-samāvr̥tā /
Halfverse: c    gr̥hītā balavat kubjā   sā tadgr̥ham anādayat
   gr̥hītā balavat kubjā   sā tad-gr̥ham anādayat /11/

Verse: 12 
Halfverse: a    tataḥ subʰr̥śa saṃtaptas   tasyāḥ sarvaḥ sakʰījanaḥ
   tataḥ subʰr̥śa saṃtaptas   tasyāḥ sarvaḥ sakʰī-janaḥ /
Halfverse: c    kruddʰam ājñāya śatrugʰnaṃ   vyapalāyata sarvaśaḥ
   kruddʰam ājñāya śatrugʰnaṃ   vyapalāyata sarvaśaḥ /12/

Verse: 13 
Halfverse: a    amantrayata kr̥tsnaś ca   tasyāḥ sarvasakʰījanaḥ
   amantrayata kr̥tsnaś ca   tasyāḥ sarva-sakʰī-janaḥ /
Halfverse: c    yatʰāyaṃ samupakrānto   niḥśeṣaṃ naḥ kariṣyati
   yatʰā_ayaṃ samupakrānto   niḥśeṣaṃ naḥ kariṣyati /13/

Verse: 14 
Halfverse: a    sānukrośāṃ vadānyāṃ ca   dʰarmajñāṃ ca yaśasvinīm
   sānukrośāṃ vadānyāṃ ca   dʰarmajñāṃ ca yaśasvinīm /
Halfverse: c    kausalyāṃ śaraṇaṃ yāmaḥ   sā hi no 'stu dʰruvā gatiḥ
   kausalyāṃ śaraṇaṃ yāmaḥ   sā hi no_astu dʰruvā gatiḥ /14/

Verse: 15 
Halfverse: a    sa ca roṣeṇa tāmrākṣaḥ   śatrugʰnaḥ śatrutāpanaḥ
   sa ca roṣeṇa tāmra_akṣaḥ   śatrugʰnaḥ śatru-tāpanaḥ /
Halfverse: c    vicakarṣa tadā kubjāṃ   krośantīṃ pr̥tʰivītale
   vicakarṣa tadā kubjāṃ   krośantīṃ pr̥tʰivī-tale /15/

Verse: 16 
Halfverse: a    tasyā hy ākr̥ṣyamāṇāyā   mantʰarāyās tatas tataḥ
   tasyā hy ākr̥ṣyamāṇāyā   mantʰarāyās tatas tataḥ /
Halfverse: c    citraṃ bahuvidʰaṃ bʰāṇḍaṃ   pr̥tʰivyāṃ tad vyaśīryata
   citraṃ bahu-vidʰaṃ bʰāṇḍaṃ   pr̥tʰivyāṃ tad vyaśīryata /16/

Verse: 17 
Halfverse: a    tena bʰāṇḍena saṃkīrṇaṃ   śrīmadrājaniveśanam
   tena bʰāṇḍena saṃkīrṇaṃ   śrīmad-rāja-niveśanam /
Halfverse: c    aśobʰata tadā bʰūyaḥ   śāradaṃ gaganaṃ yatʰā
   aśobʰata tadā bʰūyaḥ   śāradaṃ gaganaṃ yatʰā /17/

Verse: 18 
Halfverse: a    sa balī balavat krodʰād   gr̥hītvā puruṣarṣabʰaḥ
   sa balī balavat krodʰād   gr̥hītvā puruṣa-r̥ṣabʰaḥ /
Halfverse: c    kaikeyīm abʰinirbʰartsya   babʰāṣe paruṣaṃ vacaḥ
   kaikeyīm abʰinirbʰartsya   babʰāṣe paruṣaṃ vacaḥ /18/

Verse: 19 
Halfverse: a    tair vākyaiḥ paruṣair duḥkʰaiḥ   kaikeyī bʰr̥śaduḥkʰitā
   tair vākyaiḥ paruṣair duḥkʰaiḥ   kaikeyī bʰr̥śa-duḥkʰitā / {!}
Halfverse: c    śatrugʰna bʰayasaṃtrastā   putraṃ śaraṇam āgatā
   śatrugʰna bʰaya-saṃtrastā   putraṃ śaraṇam āgatā /19/

Verse: 20 
Halfverse: a    tāṃ prekṣya bʰarataḥ kruddʰaṃ   śatrugʰnam idam abravīt
   tāṃ prekṣya bʰarataḥ kruddʰaṃ   śatrugʰnam idam abravīt /
Halfverse: c    avadʰyāḥ sarvabʰūtānāṃ   pramadāḥ kṣamyatām iti
   avadʰyāḥ sarva-bʰūtānāṃ   pramadāḥ kṣamyatām iti /20/

Verse: 21 
Halfverse: a    hanyām aham imāṃ pāpāṃ   kaikeyīṃ duṣṭacāriṇīm
   hanyām aham imāṃ pāpāṃ   kaikeyīṃ duṣṭa-cāriṇīm /
Halfverse: c    yadi māṃ dʰārmiko rāmo   nāsūyen mātr̥gʰātakam
   yadi māṃ dʰārmiko rāmo   na_asūyen mātr̥-gʰātakam /21/

Verse: 22 
Halfverse: a    imām api hatāṃ kubjāṃ   yadi jānāti rāgʰavaḥ
   imām api hatāṃ kubjāṃ   yadi jānāti rāgʰavaḥ /
Halfverse: c    tvāṃ ca māṃ caiva dʰarmātmā   nābʰibʰāṣiṣyate dʰruvam
   tvāṃ ca māṃ caiva dʰarma_ātmā   na_abʰibʰāṣiṣyate dʰruvam /22/

Verse: 23 
Halfverse: a    bʰaratasya vacaḥ śrutvā   śatrugʰno lakṣmaṇānujaḥ
   bʰaratasya vacaḥ śrutvā   śatrugʰno lakṣmaṇa_anujaḥ /
Halfverse: c    nyavartata tato roṣāt   tāṃ mumoca ca mantʰarām
   nyavartata tato roṣāt   tāṃ mumoca ca mantʰarām /23/

Verse: 24 
Halfverse: a    sā pādamūle kaikeyyā   mantʰarā nipapāta ha
   sā pāda-mūle kaikeyyā   mantʰarā nipapāta ha /
Halfverse: c    niḥśvasantī suduḥkʰārtā   kr̥paṇaṃ vilalāpa ca
   niḥśvasantī suduḥkʰa_ārtā   kr̥paṇaṃ vilalāpa ca /24/

Verse: 25 


Halfverse: a    śatrugʰnavikṣepavimūḍʰasaṃjñāṃ    śatrugʰnavikṣepavimūḍʰasaṃjñāṃ
   śatrugʰna-vikṣepa-vimūḍʰa-saṃjñāṃ    śatrugʰna-vikṣepa-vimūḍʰa-saṃjñāṃ / {Gem}
Halfverse: b    samīkṣya kubjāṃ bʰaratasya mātā    samīkṣya kubjāṃ bʰaratasya mātā
   samīkṣya kubjāṃ bʰaratasya mātā    samīkṣya kubjāṃ bʰaratasya mātā / {Gem}
Halfverse: c    śanaiḥ samāśvāsayad ārtarūpāṃ    śanaiḥ samāśvāsayad ārtarūpāṃ
   śanaiḥ samāśvāsayad ārta-rūpāṃ    śanaiḥ samāśvāsayad ārta-rūpāṃ / {Gem}
Halfverse: d    krauñcīṃ vilagnām iva vīkṣamāṇām    krauñcīṃ vilagnām iva vīkṣamāṇām
   krauñcīṃ vilagnām iva vīkṣamāṇām    krauñcīṃ vilagnām iva vīkṣamāṇām /25/ {E} {Gem}




Next part


This text is part of the TITUS edition of Ramayana.

Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 8.12.2008. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder.