TITUS
Ramayana
Part No. 175
Previous part

Chapter: 98 
Adhyāya 98


Verse: 1 
Halfverse: a    tataḥ puruṣasiṃhānāṃ   vr̥tānāṃ taiḥ suhr̥dgaṇaiḥ
   tataḥ puruṣa-siṃhānāṃ   vr̥tānāṃ taiḥ suhr̥d-gaṇaiḥ /
Halfverse: c    śocatām eva rajanī   duḥkʰena vyatyavartata
   śocatām eva rajanī   duḥkʰena vyatyavartata /1/

Verse: 2 
Halfverse: a    rajanyāṃ suprabʰātāyāṃ   bʰrātaras te suhr̥dvr̥tāḥ
   rajanyāṃ suprabʰātāyāṃ   bʰrātaras te suhr̥d-vr̥tāḥ /
Halfverse: c    mandākinyāṃ hutaṃ japyaṃ   kr̥tvā rāmam upāgaman
   mandākinyāṃ hutaṃ japyaṃ   kr̥tvā rāmam upāgaman /2/

Verse: 3 
Halfverse: a    tūṣṇīṃ te samupāsīnā   na kaś cit kiṃ cid abravīt
   tūṣṇīṃ te samupāsīnā   na kaścit kiṃcid abravīt /
Halfverse: c    bʰaratas tu suhr̥nmadʰye   rāmavacanam abravīt
   bʰaratas tu suhr̥n-madʰye   rāma-vacanam abravīt /3/

Verse: 4 
Halfverse: a    sāntvitā māmikā mātā   dattaṃ rājyam idaṃ mama
   sāntvitā māmikā mātā   dattaṃ rājyam idaṃ mama /
Halfverse: c    tad dadāmi tavaivāhaṃ   bʰuṅkṣva rājyam akaṇṭakam
   tad dadāmi tava_eva_ahaṃ   bʰuṅkṣva rājyam akaṇṭakam /4/

Verse: 5 
Halfverse: a    mahatevāmbuvegena   bʰinnaḥ setur jalāgame
   mahatā_iva_ambu-vegena   bʰinnaḥ setur jala_āgame /
Halfverse: c    durāvāraṃ tvadanyena   rājyakʰaṇḍam idaṃ mahat
   durāvāraṃ tvad-anyena   rājya-kʰaṇḍam idaṃ mahat /5/

Verse: 6 
Halfverse: a    gatiṃ kʰara ivāśvasya   tārkṣyasyeva patatriṇaḥ
   gatiṃ kʰara iva_aśvasya   tārkṣyasya_iva patatriṇaḥ /
Halfverse: c    anugantuṃ na śaktir me   gatiṃ tava mahīpate
   anugantuṃ na śaktir me   gatiṃ tava mahī-pate /6/

Verse: 7 
Halfverse: a    sujīvaṃ nityaśas tasya   yaḥ parair upajīvyate
   sujīvaṃ nityaśas tasya   yaḥ parair upajīvyate /
Halfverse: c    rāma tena tu durjīvaṃ   yaḥ parān upajīvati
   rāma tena tu durjīvaṃ   yaḥ parān upajīvati /7/

Verse: 8 
Halfverse: a    yatʰā tu ropito vr̥kṣaḥ   puruṣeṇa vivardʰitaḥ
   yatʰā tu ropito vr̥kṣaḥ   puruṣeṇa vivardʰitaḥ /
Halfverse: c    hrasvakena durāroho   rūḍʰaskandʰo mahādrumaḥ
   hrasvakena durāroho   rūḍʰa-skandʰo mahā-drumaḥ /8/

Verse: 9 
Halfverse: a    sa yadā puṣpito bʰūtvā   pʰalāni na vidarśayet
   sa yadā puṣpito bʰūtvā   pʰalāni na vidarśayet /
Halfverse: c    sa tāṃ nānubʰavet prītiṃ   yasya hetoḥ prabʰāvitaḥ
   sa tāṃ na_anubʰavet prītiṃ   yasya hetoḥ prabʰāvitaḥ /9/

Verse: 10 
Halfverse: a    eṣopamā mahābāho   tvam artʰaṃ vettum arhasi
   eṣā_upamā mahā-bāho   tvam artʰaṃ vettum arhasi /
Halfverse: c    yadi tvam asmān r̥ṣabʰo   bʰartā bʰr̥tyān na śādʰi hi
   yadi tvam asmān r̥ṣabʰo   bʰartā bʰr̥tyān na śādʰi hi /10/

Verse: 11 
Halfverse: a    śreṇayas tvāṃ mahārāja   paśyantv agryāś ca sarvaśaḥ
   śreṇayas tvāṃ mahā-rāja   paśyantv agryāś ca sarvaśaḥ /
Halfverse: c    pratapantam ivādityaṃ   rājye stʰitam ariṃdamam
   pratapantam iva_ādityaṃ   rājye stʰitam ariṃ-damam /11/

Verse: 12 
Halfverse: a    tavānuyāne kākutstʰa   mattā nardantu kuñjarāḥ {!}
   tava_anuyāne kākutstʰa   mattā nardantu kuñjarāḥ / {!} {!}
Halfverse: c    antaḥpura gatā nāryo   nandantu susamāhitāḥ
   antaḥ-pura gatā nāryo   nandantu susamāhitāḥ /12/

Verse: 13 
Halfverse: a    tasya sādʰv ity amanyanta   nāgarā vividʰā janāḥ
   tasya sādʰv ity amanyanta   nāgarā vividʰā janāḥ /
Halfverse: c    bʰaratasya vacaḥ śrutvā   rāmaṃ pratyanuyācataḥ
   bʰaratasya vacaḥ śrutvā   rāmaṃ pratyanuyācataḥ /13/

Verse: 14 
Halfverse: a    tam evaṃ duḥkʰitaṃ prekṣya   vilapantaṃ yaśasvinam
   tam evaṃ duḥkʰitaṃ prekṣya   vilapantaṃ yaśasvinam /
Halfverse: c    rāmaḥ kr̥tātmā bʰarataṃ   samāśvāsayad ātmavān
   rāmaḥ kr̥ta_ātmā bʰarataṃ   samāśvāsayad ātmavān /14/

Verse: 15 
Halfverse: a    nātmanaḥ kāmakāro 'sti   puruṣo 'yam anīśvaraḥ
   na_ātmanaḥ kāma-kāro_asti   puruṣo_ayam anīśvaraḥ /
Halfverse: c    itaś cetarataś cainaṃ   kr̥tāntaḥ parikarṣati
   itaś ca_itarataś ca_enaṃ   kr̥ta_antaḥ parikarṣati /15/

Verse: 16 
Halfverse: a    sarve kṣayāntā nicayāḥ   patanāntāḥ samuccʰrayāḥ
   sarve kṣaya_antā nicayāḥ   patana_antāḥ samuccʰrayāḥ /
Halfverse: c    saṃyogā viprayogāntā   maraṇāntaṃ ca jīvitam
   saṃyogā viprayoga_antā   maraṇa_antaṃ ca jīvitam /16/

Verse: 17 
Halfverse: a    yatʰā pʰalānaṃ pakvānāṃ   nānyatra patanād bʰayam
   yatʰā pʰalānaṃ pakvānāṃ   na_anyatra patanād bʰayam /
Halfverse: c    evaṃ narasya jātasya   nānyatra maraṇād bʰayam
   evaṃ narasya jātasya   na_anyatra maraṇād bʰayam /17/

Verse: 18 
Halfverse: a    yatʰāgāraṃ dr̥ḍʰastʰūṇaṃ   jīrṇaṃ bʰūtvāvasīdati
   yatʰā_agāraṃ dr̥ḍʰa-stʰūṇaṃ   jīrṇaṃ bʰūtvā_avasīdati /
Halfverse: c    tatʰāvasīdanti narā   jarāmr̥tyuvaśaṃ gatāḥ
   tatʰā_avasīdanti narā   jarā-mr̥tyu-vaśaṃ gatāḥ /18/

Verse: 19 
Halfverse: a    ahorātrāṇi gaccʰanti   sarveṣāṃ prāṇinām iha
   aho-rātrāṇi gaccʰanti   sarveṣāṃ prāṇinām iha /
Halfverse: c    āyūṃṣi kṣapayanty āśu   grīṣme jalam ivāṃśavaḥ
   āyūṃṣi kṣapayanty āśu   grīṣme jalam iva_aṃśavaḥ /19/

Verse: 20 
Halfverse: a    ātmānam anuśoca tvaṃ   kim anyam anuśocasi
   ātmānam anuśoca tvaṃ   kim anyam anuśocasi /
Halfverse: c    āyus te hīyate yasya   stʰitasya ca gatasya ca
   āyus te hīyate yasya   stʰitasya ca gatasya ca /20/

Verse: 21 
Halfverse: a    sahaiva mr̥tyur vrajati   saha mr̥tyur niṣīdati
   saha_eva mr̥tyur vrajati   saha mr̥tyur niṣīdati /
Halfverse: c    gatvā sudīrgʰam adʰvānaṃ   saha mr̥tyur nivartate
   gatvā sudīrgʰam adʰvānaṃ   saha mr̥tyur nivartate /21/

Verse: 22 
Halfverse: a    gātreṣu valayaḥ prāptāḥ   śvetāś caiva śiroruhāḥ
   gātreṣu valayaḥ prāptāḥ   śvetāś caiva śiro-ruhāḥ /
Halfverse: c    jarayā puruṣo jīrṇaḥ   kiṃ hi kr̥tvā prabʰāvayet
   jarayā puruṣo jīrṇaḥ   kiṃ hi kr̥tvā prabʰāvayet /22/

Verse: 23 
Halfverse: a    nandanty udita āditye   nandanty astam ite ravau
   nandanty udita āditye   nandanty astam ite ravau /
Halfverse: c    ātmano nāvabudʰyante   manuṣyā jīvitakṣayam
   ātmano na_avabudʰyante   manuṣyā jīvita-kṣayam /23/

Verse: 24 
Halfverse: a    hr̥ṣyanty r̥tumukʰaṃ dr̥ṣṭvā   navaṃ navam ihāgatam
   hr̥ṣyanty r̥tu-mukʰaṃ dr̥ṣṭvā   navaṃ navam iha_āgatam /
Halfverse: c    r̥tūnāṃ parivartena   prāṇināṃ prāṇasaṃkṣayaḥ
   r̥tūnāṃ parivartena   prāṇināṃ prāṇa-saṃkṣayaḥ /24/

Verse: 25 
Halfverse: a    yatʰā kāṣṭʰaṃ ca kāṣṭʰaṃ ca   sameyātāṃ mahārṇave
   yatʰā kāṣṭʰaṃ ca kāṣṭʰaṃ ca   sameyātāṃ mahā_arṇave /
Halfverse: c    sametya ca vyapeyātāṃ   kālam āsādya kaṃ cana
   sametya ca vyapeyātāṃ   kālam āsādya kaṃcana /25/

Verse: 26 
Halfverse: a    evaṃ bʰāryāś ca putrāś ca   jñātayaś ca vasūni ca
   evaṃ bʰāryāś ca putrāś ca   jñātayaś ca vasūni ca /
Halfverse: c    sametya vyavadʰāvanti   dʰruvo hy eṣāṃ vinābʰavaḥ
   sametya vyavadʰāvanti   dʰruvo hy eṣāṃ vinā-bʰavaḥ /26/

Verse: 27 
Halfverse: a    nātra kaś cid yatʰā bʰāvaṃ   prāṇī samabʰivartate
   na_atra kaścid yatʰā bʰāvaṃ   prāṇī samabʰivartate /
Halfverse: c    tena tasmin na sāmartʰyaṃ   pretasyāsty anuśocataḥ
   tena tasmin na sāmartʰyaṃ   pretasya_asty anuśocataḥ /27/

Verse: 28 
Halfverse: a    yatʰā hi sārtʰaṃ gaccʰantaṃ   brūyāt kaś cit patʰi stʰitaḥ
   yatʰā hi sārtʰaṃ gaccʰantaṃ   brūyāt kaścit patʰi stʰitaḥ /
Halfverse: c    aham apy āgamiṣyāmi   pr̥ṣṭʰato bʰavatām iti
   aham apy āgamiṣyāmi   pr̥ṣṭʰato bʰavatām iti /28/

Verse: 29 
Halfverse: a    evaṃ pūrvair gato mārgaḥ   pitr̥paitāmaho dʰruvaḥ
   evaṃ pūrvair gato mārgaḥ   pitr̥-paitāmaho dʰruvaḥ /
Halfverse: c    tam āpannaḥ katʰaṃ śoced   yasya nāsti vyatikramaḥ
   tam āpannaḥ katʰaṃ śoced   yasya na_asti vyatikramaḥ /

Verse: 30 
Halfverse: a    vayasaḥ patamānasya   srotaso vānivartinaḥ
   vayasaḥ patamānasya   srotaso vā_anivartinaḥ /
Halfverse: c    ātmā sukʰe niyoktavyaḥ   sukʰabʰājaḥ prajāḥ smr̥tāḥ
   ātmā sukʰe niyoktavyaḥ   sukʰa-bʰājaḥ prajāḥ smr̥tāḥ /30/

Verse: 31 
Halfverse: a    dʰarmātmā sa śubʰaiḥ kr̥tsnaiḥ   kratubʰiś cāptadakṣiṇaiḥ
   dʰarma_ātmā sa śubʰaiḥ kr̥tsnaiḥ   kratubʰiś ca_āpta-dakṣiṇaiḥ /
Halfverse: c    dʰūtapāpo gataḥ svargaṃ   pitā naḥ pr̥tʰivīpatiḥ
   dʰūta-pāpo gataḥ svargaṃ   pitā naḥ pr̥tʰivī-patiḥ /31/

Verse: 32 
Halfverse: a    bʰr̥tyānāṃ bʰaraṇāt samyak   prajānāṃ paripālanāt
   bʰr̥tyānāṃ bʰaraṇāt samyak   prajānāṃ paripālanāt /
Halfverse: c    artʰādānāc ca dʰārmeṇa   pitā nas tridivaṃ gataḥ
   artʰa_ādānāc ca dʰārmeṇa   pitā nas tridivaṃ gataḥ /

Verse: 33 
Halfverse: a    iṣṭvā bahuvidʰair yajñair   bʰogāṃś cāvāpya puṣkalān
   iṣṭvā bahuvidʰair yajñair   bʰogāṃś ca_avāpya puṣkalān /
Halfverse: c    uttamaṃ cāyur āsādya   svar gataḥ pr̥tʰivīpatiḥ
   uttamaṃ ca_āyur āsādya   svar gataḥ pr̥tʰivī-patiḥ /33/

Verse: 34 
Halfverse: a    sa jīrṇaṃ mānuṣaṃ dehaṃ   parityajya pitā hi naḥ
   sa jīrṇaṃ mānuṣaṃ dehaṃ   parityajya pitā hi naḥ /
Halfverse: c    daivīm r̥ddʰim anuprāpto   brahmalokavihāriṇīm
   daivīm r̥ddʰim anuprāpto   brahma-loka-vihāriṇīm /34/

Verse: 35 
Halfverse: a    taṃ tu naivaṃ vidʰaḥ kaś cit   prājñaḥ śocitum arhati
   taṃ tu na_evaṃ vidʰaḥ kaścit   prājñaḥ śocitum arhati /
Halfverse: c    tvadvidʰo yadvidʰaś cāpi   śrutavān buddʰimattaraḥ
   tvad-vidʰo yad-vidʰaś ca_api   śrutavān buddʰimattaraḥ /35/

Verse: 36 
Halfverse: a    ete bahuvidʰāḥ śokā   vilāpa rudite tatʰā
   ete bahu-vidʰāḥ śokā   vilāpa rudite tatʰā /
Halfverse: c    varjanīyā hi dʰīreṇa   sarvāvastʰāsu dʰīmatā
   varjanīyā hi dʰīreṇa   sarva_avastʰāsu dʰīmatā /36/

Verse: 37 
Halfverse: a    sa svastʰo bʰava mā śoco   yātvā cāvasa tāṃ purīm
   sa svastʰo bʰava mā śoco   yātvā ca_āvasa tāṃ purīm /
Halfverse: c    tatʰā pitrā niyukto 'si   vaśinā vadatāṃ vara {!}
   tatʰā pitrā niyukto_asi   vaśinā vadatāṃ vara /37/ {!} {!}

Verse: 38 
Halfverse: a    yatrāham api tenaiva   niyuktaḥ puṇyakarmaṇā
   yatra_aham api tena_eva   niyuktaḥ puṇya-karmaṇā /
Halfverse: c    tatraivāhaṃ kariṣyāmi   pitur āryasya śāsanam
   tatra_eva_ahaṃ kariṣyāmi   pitur āryasya śāsanam /38/

Verse: 39 
Halfverse: a    na mayā śāsanaṃ tasya   tyaktuṃ nyāyyam ariṃdama
   na mayā śāsanaṃ tasya   tyaktuṃ nyāyyam ariṃ-dama /
Halfverse: c    tat tvayāpi sadā mānyaṃ   sa vai bandʰuḥ sa naḥ pitā
   tat tvayā_api sadā mānyaṃ   sa vai bandʰuḥ sa naḥ pitā /39/

Verse: 40 
Halfverse: a    evam uktvā tu virate   rāme vacanam artʰavat
   evam uktvā tu virate   rāme vacanam artʰavat /
Halfverse: c    uvāca bʰarataś citraṃ   dʰārmiko dʰārmikaṃ vacaḥ
   uvāca bʰarataś citraṃ   dʰārmiko dʰārmikaṃ vacaḥ /40/

Verse: 41 
Halfverse: a    ko hi syād īdr̥śo loke   yādr̥śas tvam ariṃdama
   ko hi syād īdr̥śo loke   yādr̥śas tvam ariṃ-dama /
Halfverse: c    na tvāṃ pravyatʰayed duḥkʰaṃ   prītir vā na praharṣayet
   na tvāṃ pravyatʰayed duḥkʰaṃ   prītir vā na praharṣayet /41/

Verse: 42 
Halfverse: a    saṃmataś cāsi vr̥ddʰānāṃ   tāṃś ca pr̥ccʰasi saṃśayān
   saṃmataś ca_asi vr̥ddʰānāṃ   tāṃś ca pr̥ccʰasi saṃśayān /
Halfverse: c    yatʰā mr̥tas tatʰā jīvan   yatʰāsati tatʰā sati
   yatʰā mr̥tas tatʰā jīvan   yatʰā_asati tatʰā sati /42/

Verse: 43 
Halfverse: a    yasyaiṣa buddʰilābʰaḥ syāt   paritapyeta kena saḥ
   yasya_eṣa buddʰi-lābʰaḥ syāt   paritapyeta kena saḥ /
Halfverse: c    sa evaṃ vyasanaṃ prāpya   na viṣīditum arhati
   sa evaṃ vyasanaṃ prāpya   na viṣīditum arhati /43/

Verse: 44 
Halfverse: a    amaropamasattvas tvaṃ   mahātmā satyasaṃgaraḥ
   amara_upama-sattvas tvaṃ   mahātmā satya-saṃgaraḥ /
Halfverse: c    sarvajñaḥ sarvadarśī ca   buddʰimāṃś cāsi rāgʰava
   sarvajñaḥ sarva-darśī ca   buddʰimāṃś ca_asi rāgʰava /44/

Verse: 45 
Halfverse: a    na tvām evaṃ guṇair yuktaṃ   prabʰavābʰavakovidam
   na tvām evaṃ guṇair yuktaṃ   prabʰava_abʰava-kovidam /
Halfverse: c    aviṣahyatamaṃ duḥkʰam   āsādayitum arhati
   aviṣahyatamaṃ duḥkʰam   āsādayitum arhati /45/

Verse: 46 
Halfverse: a    proṣite mayi yat pāpaṃ   mātrā matkāraṇāt kr̥tam
   proṣite mayi yat pāpaṃ   mātrā mat-kāraṇāt kr̥tam /
Halfverse: c    kṣudrayā tad aniṣṭaṃ me   prasīdatu bʰavān mama
   kṣudrayā tad aniṣṭaṃ me   prasīdatu bʰavān mama /46/

Verse: 47 
Halfverse: a    dʰarmabandʰena baddʰo 'smi   tenemāṃ neha mātaram
   dʰarma-bandʰena baddʰo_asmi   tena_imāṃ na_iha mātaram /
Halfverse: c    hanmi tīvreṇa daṇḍena   daṇḍārhāṃ pāpakāriṇīm
   hanmi tīvreṇa daṇḍena   daṇḍa_arhāṃ pāpa-kāriṇīm /47/

Verse: 48 
Halfverse: a    katʰaṃ daśaratʰāj jātaḥ   śuddʰābʰijanakarmaṇaḥ
   katʰaṃ daśaratʰāj jātaḥ   śuddʰa_abʰijana-karmaṇaḥ /
Halfverse: c    jānan dʰarmam adʰarmiṣṭʰaṃ   kuryāṃ karma jugupsitam
   jānan dʰarmam adʰarmiṣṭʰaṃ   kuryāṃ karma jugupsitam /48/

Verse: 49 
Halfverse: a    guruḥ kriyāvān vr̥ddʰaś ca   rājā pretaḥ piteti ca
   guruḥ kriyāvān vr̥ddʰaś ca   rājā pretaḥ pitā_iti ca /
Halfverse: c    tātaṃ na parigarheyaṃ   daivataṃ ceti saṃsadi
   tātaṃ na parigarheyaṃ   daivataṃ ca_iti saṃsadi /49/

Verse: 50 
Halfverse: a    ko hi dʰarmārtʰayor hīnam   īdr̥śaṃ karma kilbiṣam
   ko hi dʰarma_artʰayor hīnam   īdr̥śaṃ karma kilbiṣam /
Halfverse: c    striyāḥ priyacikīrṣuḥ san   kuryād dʰarmajña dʰarmavit
   striyāḥ priya-cikīrṣuḥ san   kuryād dʰarmajña dʰarmavit /50/

Verse: 51 
Halfverse: a    antakāle hi bʰūtāni   muhyantīti purāśrutiḥ
   anta-kāle hi bʰūtāni   muhyanti_iti purā-śrutiḥ /
Halfverse: c    rājñaivaṃ kurvatā loke   pratyakṣā sā śrutiḥ kr̥tā
   rājñā_evaṃ kurvatā loke   pratyakṣā sā śrutiḥ kr̥tā /51/

Verse: 52 
Halfverse: a    sādʰv artʰam abʰisaṃdʰāya   krodʰān mohāc ca sāhasāt
   sādʰv artʰam abʰisaṃdʰāya   krodʰān mohāc ca sāhasāt /
Halfverse: c    tātasya yad atikrāntaṃ   pratyāharatu tad bʰavān
   tātasya yad atikrāntaṃ   pratyāharatu tad bʰavān /52/

Verse: 53 
Halfverse: a    pitur hi samatikrāntaṃ   putro yaḥ sādʰu manyate
   pitur hi samatikrāntaṃ   putro yaḥ sādʰu manyate /
Halfverse: c    tad apatyaṃ mataṃ loke   viparītam ato 'nyatʰā
   tad apatyaṃ mataṃ loke   viparītam ato_anyatʰā /53/

Verse: 54 
Halfverse: a    tad apatyaṃ bʰavān astu   mā bʰavān duṣkr̥taṃ pituḥ
   tad apatyaṃ bʰavān astu   mā bʰavān duṣkr̥taṃ pituḥ /
Halfverse: c    abʰipat tat kr̥taṃ karma   loke dʰīravigarhitam
   abʰipat tat kr̥taṃ karma   loke dʰīra-vigarhitam /54/

Verse: 55 
Halfverse: a    kaikeyīṃ māṃ ca tātaṃ ca   suhr̥do bāndʰavāṃś ca naḥ
   kaikeyīṃ māṃ ca tātaṃ ca   suhr̥do bāndʰavāṃś ca naḥ /
Halfverse: c    paurajānapadān sarvāṃs   trātu sarvam idaṃ bʰavān
   paura-jānapadān sarvāṃs   trātu sarvam idaṃ bʰavān /55/

Verse: 56 
Halfverse: a    kva cāraṇyaṃ kva ca kṣātraṃ   kva jaṭāḥ kva ca pālanam
   kva ca_araṇyaṃ kva ca kṣātraṃ   kva jaṭāḥ kva ca pālanam /
Halfverse: c    īdr̥śaṃ vyāhataṃ karma   na bʰavān kartum arhati
   īdr̥śaṃ vyāhataṃ karma   na bʰavān kartum arhati /56/

Verse: 57 
Halfverse: a    atʰa kleśajam eva tvaṃ   dʰarmaṃ caritum iccʰasi
   atʰa kleśajam eva tvaṃ   dʰarmaṃ caritum iccʰasi /
Halfverse: c    dʰarmeṇa caturo varṇān   pālayan kleśam āpnuhi
   dʰarmeṇa caturo varṇān   pālayan kleśam āpnuhi /57/

Verse: 58 
Halfverse: a    caturṇām āśramāṇāṃ hi   gārhastʰyaṃ śreṣṭʰam āśramam
   caturṇām āśramāṇāṃ hi   gārhastʰyaṃ śreṣṭʰam āśramam /
Halfverse: c    āhur dʰarmajña dʰarmajñās   taṃ katʰaṃ tyaktum arhasi
   āhur dʰarmajña dʰarmajñās   taṃ katʰaṃ tyaktum arhasi /58/

Verse: 59 
Halfverse: a    śrutena bālaḥ stʰānena   janmanā bʰavato hy aham
   śrutena bālaḥ stʰānena   janmanā bʰavato hy aham /
Halfverse: c    sa katʰaṃ pālayiṣyāmi   bʰūmiṃ bʰavati tiṣṭʰati
   sa katʰaṃ pālayiṣyāmi   bʰūmiṃ bʰavati tiṣṭʰati /59/

Verse: 60 
Halfverse: a    hīnabuddʰiguṇo bālo   hīnaḥ stʰānena cāpy aham
   hīna-buddʰi-guṇo bālo   hīnaḥ stʰānena ca_apy aham /
Halfverse: c    bʰavatā ca vinā bʰūto   na vartayitum utsahe
   bʰavatā ca vinā bʰūto   na vartayitum utsahe /60/

Verse: 61 
Halfverse: a    idaṃ nikʰilam avyagraṃ   pitryaṃ rājyam akaṇṭakam
   idaṃ nikʰilam avyagraṃ   pitryaṃ rājyam akaṇṭakam /
Halfverse: c    anuśādʰi svadʰarmeṇa   dʰarmajña saha bāndʰavaiḥ
   anuśādʰi svadʰarmeṇa   dʰarmajña saha bāndʰavaiḥ /61/

Verse: 62 
Halfverse: a    ihaiva tvābʰiṣiñcantu   dʰarmajña saha bāndʰavaiḥ
   iha_eva tvā_abʰiṣiñcantu   dʰarmajña saha bāndʰavaiḥ /
Halfverse: c    r̥tvijaḥ savasiṣṭʰāś ca   mantravan mantrakovidāḥ
   r̥tvijaḥ savasiṣṭʰāś ca   mantravan mantra-kovidāḥ /62/

Verse: 63 
Halfverse: a    abʰiṣiktas tvam asmābʰir   ayodʰyāṃ pālane vraja
   abʰiṣiktas tvam asmābʰir   ayodʰyāṃ pālane vraja /
Halfverse: c    vijitya tarasā lokān   marudbʰir iva vāsavaḥ
   vijitya tarasā lokān   marudbʰir iva vāsavaḥ /63/

Verse: 64 
Halfverse: a    r̥ṇāni trīṇy apākurvan   durhr̥daḥ sādʰu nirdahan
   r̥ṇāni trīṇy apākurvan   durhr̥daḥ sādʰu nirdahan /
Halfverse: c    suhr̥das tarpayan kāmais   tvam evātrānuśādʰi mām
   suhr̥das tarpayan kāmais   tvam eva_atra_anuśādʰi mām /64/

Verse: 65 
Halfverse: a    adyārya muditāḥ santu   suhr̥das te 'bʰiṣecane
   adya_ārya muditāḥ santu   suhr̥das te_abʰiṣecane /
Halfverse: c    adya bʰītāḥ pālayantāṃ   durhr̥das te diśo daśa
   adya bʰītāḥ pālayantāṃ   durhr̥das te diśo daśa /65/

Verse: 66 
Halfverse: a    ākrośaṃ mama mātuś ca   pramr̥jya puruṣarṣabʰa
   ākrośaṃ mama mātuś ca   pramr̥jya puruṣa-r̥ṣabʰa /
Halfverse: c    adya tatra bʰavantaṃ ca   pitaraṃ rakṣa kilbiṣāt
   adya tatra bʰavantaṃ ca   pitaraṃ rakṣa kilbiṣāt /66/

Verse: 67 
Halfverse: a    śirasā tvābʰiyāce 'haṃ   kuruṣva karuṇāṃ mayi
   śirasā tvā_abʰiyāce_ahaṃ   kuruṣva karuṇāṃ mayi /
Halfverse: c    bāndʰaveṣu ca sarveṣu   bʰūteṣv iva maheśvaraḥ
   bāndʰaveṣu ca sarveṣu   bʰūteṣv iva mahā_īśvaraḥ /67/

Verse: 68 
Halfverse: a    atʰa vā pr̥ṣṭʰataḥ kr̥tvā   vanam eva bʰavān itaḥ
   atʰa vā pr̥ṣṭʰataḥ kr̥tvā   vanam eva bʰavān itaḥ /
Halfverse: c    gamiṣyati gamiṣyāmi   bʰavatā sārdʰam apy aham
   gamiṣyati gamiṣyāmi   bʰavatā sārdʰam apy aham /

Verse: 69 


Halfverse: a    tatʰāpi rāmo bʰaratena tāmyata    tatʰāpi rāmo bʰaratena tāmyata
   tatʰāpi rāmo bʰaratena tāmyata    tatʰāpi rāmo bʰaratena tāmyata / {Gem}
Halfverse: b    prasādyamānaḥ śirasā mahīpatiḥ    prasādyamānaḥ śirasā mahīpatiḥ
   prasādyamānaḥ śirasā mahī-patiḥ    prasādyamānaḥ śirasā mahī-patiḥ / {Gem}
Halfverse: c    na caiva cakre gamanāya sattvavān    na caiva cakre gamanāya sattvavān
   na caiva cakre gamanāya sattvavān    na caiva cakre gamanāya sattvavān / {Gem}
Halfverse: d    matiṃ pitus tadvacane pratiṣṭʰitaḥ    matiṃ pitus tadvacane pratiṣṭʰitaḥ
   matiṃ pitus tad-vacane pratiṣṭʰitaḥ    matiṃ pitus tad-vacane pratiṣṭʰitaḥ /69/ {Gem}

Verse: 70 
Halfverse: a    tad adbʰutaṃ stʰairyam avekṣya rāgʰave    tad adbʰutaṃ stʰairyam avekṣya rāgʰave
   tad adbʰutaṃ stʰairyam avekṣya rāgʰave    tad adbʰutaṃ stʰairyam avekṣya rāgʰave / {Gem}
Halfverse: b    samaṃ jano harṣam avāpa duḥkʰitaḥ    samaṃ jano harṣam avāpa duḥkʰitaḥ
   samaṃ jano harṣam avāpa duḥkʰitaḥ    samaṃ jano harṣam avāpa duḥkʰitaḥ / {Gem}
Halfverse: c    na yāty ayodʰyām iti duḥkʰito 'bʰavat    na yāty ayodʰyām iti duḥkʰito 'bʰavat
   na yāty ayodʰyām iti duḥkʰito_abʰavat    na yāty ayodʰyām iti duḥkʰito_abʰavat / {Gem}
Halfverse: d    stʰirapratijñatvam avekṣya harṣitaḥ    stʰirapratijñatvam avekṣya harṣitaḥ
   stʰira-pratijñatvam avekṣya harṣitaḥ    stʰira-pratijñatvam avekṣya harṣitaḥ /70/ {Gem}

Verse: 71 
Halfverse: a    tam r̥tvijo naigamayūtʰavallabʰās    tam r̥tvijo naigamayūtʰavallabʰās
   tam r̥tvijo naigama-yūtʰa-vallabʰās    tam r̥tvijo naigama-yūtʰa-vallabʰās / {Gem}
Halfverse: b    tatʰā visaṃjñāśrukalāś ca mātaraḥ    tatʰā visaṃjñāśrukalāś ca mātaraḥ
   tatʰā visaṃjñā_aśru-kalāś ca mātaraḥ    tatʰā visaṃjñā_aśru-kalāś ca mātaraḥ / {Gem}
Halfverse: c    tatʰā bruvāṇaṃ bʰarataṃ pratuṣṭuvuḥ    tatʰā bruvāṇaṃ bʰarataṃ pratuṣṭuvuḥ
   tatʰā bruvāṇaṃ bʰarataṃ pratuṣṭuvuḥ    tatʰā bruvāṇaṃ bʰarataṃ pratuṣṭuvuḥ / {Gem}
Halfverse: d    praṇamya rāmaṃ ca yayācire saha    praṇamya rāmaṃ ca yayācire saha
   praṇamya rāmaṃ ca yayācire saha    praṇamya rāmaṃ ca yayācire saha /71/ {E} {Gem}




Next part


This text is part of the TITUS edition of Ramayana.

Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 8.12.2008. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder.