TITUS
Rusudaniani
Part No. 22
Previous part

Paragraph: 17  
Line of edition: 29     აქა მისრელის ხელმწიფისაგან * ზავის გასტუმრება საშინაოდ


Line of edition: 30       რა სამი დღე * გამოვიდა, რომე ზავს თვისა მშობელთან კაცი
Line of edition: 31    
გაეგზავნა, მისრელმან გააღებინა ძველთა სალაროთა * კარი და,
Line of edition: 32    
რაც ზავის ქორწილში * ტახტი, გვირგვინი და ანუ საჭურჭლე
Line of edition: 33    
რამე მოეღოთ, ანუ სალხინო და ანუ სანადიმო, იგი სრულად
Line of edition: 34    
ზავის კერძად იყო, საჩუქარში არ ჩააგდო, მას გარეთ მოაღებინა
Line of edition: 35    
მრავალი ქამხისა, * ნახლისა და ხატაურისა * სტავრისა კარავნი,
Page of edition: 95   Line of edition: 1    
ოთაღნი, მრავალკეცი სრა-ფარდა. მოაღებინა ერთი ტახტი, *
Line of edition: 2    
მოთვალმარგალიტული, * მაღალი და დიდი ასეთი, რომე
Line of edition: 3    
სიმაღლე მისი ორმოცი ნაბიჯი იყო და სიფართე თავისა ასეთი,
Line of edition: 4    
რომე ოთხი ათასი კაცი ნადიმად დაჯდებოდა. მას წარიგებით
Line of edition: 5    
ოთხმოცი * სვეტი იყო. სვეტისა თავსა ზედან ასეთი
Line of edition: 6    
თვალნი ისხდა, რომე, ვითა სანთელნი, ეგრეთ ნათობდენ ბნელსა
Line of edition: 7    
ღამესა. რაგინდ დიდსა მინდორსა დგომილიყო, * სრულ იგი
Line of edition: 8    
მინდორი დღისად მსგავსად განათლდებოდა მათისა სიბრწყინვალითა.
Line of edition: 9    
მაგრამ მის ტახტისა თვალისა და მარგალიტისა სიმრავლე
Line of edition: 10    
არ გაიცდებოდა. მას ტახტისა მოფენილობა სრულად
Line of edition: 11    
ობლის მარგალიტითა იყო * გაკეთებული. მას ზედა ორი გვირგვინი
Line of edition: 12    
იდგა, მზის მსგავსად ნათელი, ქუდი მძიმე და ფასდაუდებელი,
Line of edition: 13    
ერთი რიდე და ტაბაჩა, რომელი კაცისა თვალსა * არ
Line of edition: 14    
უნახავს, ორი ტყავი, კაბა და სარტყელი, თვალ-მარგალიტითა
Line of edition: 15    
ფრქვეული. ასი სპილო მოასხეს სტავრისა ჩულებითა, მურასას
Line of edition: 16    
ზანზალაკითა. ამათ აკიდეს თვალ-მარგალიტი და ოქრო მაღრიბული.
Line of edition: 17    
ათი ათასსა აქლემსა ოქსინო აკიდეს, კერული და
Line of edition: 18    
შეუკერავი, სტავრა, ნახლი და ატლასი, თვალ-მარგალიტითა
Line of edition: 19    
ნაჭედი * ტყავები, სიასამურზე და ყარყუმზედ გადაკრული, * რომლისა
Line of edition: 20    
არ იყო რიცხვი. მოასხეს ათი ათასი ჯორები, აკიდეს
Line of edition: 21    
საჯულაბე და საღვინე კოკები, * სასმელები, თაფშები, ზარფუში,
Line of edition: 22    
სუფრები, მძიმედ მოთვალული. ათი ათასსა ცხენსა მძიმედ
Line of edition: 23    
ლარ-საფენი აკიდეს. მოასხეს ოცდაათი ათასი ზროხა და მოიღეს
Line of edition: 24    
მრავალი სანუკარი და შაქარი და მათ აჰკიდეს. კვლავ
Line of edition: 25    
მოასხეს ასოცი ათასი ცხვარი და მისთვისვე დადაღეს. * მოასხეს
Line of edition: 26    
ათას ორასი ტაიჭი, არაბთაგან დახედნილი, და დაკაზმეს
Line of edition: 27    
მურასად ნაჭედისა ლაგმებითა, მურასას უნაგირებითა, რომელ
Line of edition: 28    
ფრინველთა უსწრებდენ. თვალ-მარგალიტითა ფრქვეული
Line of edition: 29    
ჩულები * დახურეს. ასი ქალი მოასხეს * მნათობი, სამკაულითა
Line of edition: 30    
მოწყობილი, ასი ვაჟი ოქროს სარტყლოსანი, ოქროს სარმუზოსანი,
Line of edition: 31    
მრავალი ჩინური მუშკი, ანბარი და სურნელი, რომე მისი
Line of edition: 32    
სიმრავლე არ ითქმის კაცის ენითა.

Line of edition: 33       
ესე სრულად ზავს გაუგზავნა და ასრე შეუთვალა: შვილო
Line of edition: 34    
საყვარელო, ჩემთა თვალთა ნათელო! მცირესა ძღნობისათვის ნუ
Line of edition: 35    
მოგძულდები. მე ჩემი თავი და სული შენთვის მინდა, დღე
Line of edition: 36    
ყოველ შენისა სიამოვნისათვის ვიქნები. სამსახურისათვის * თუ
Line of edition: 37    
მწყალობ, ვითა ჩინეთი, ეგრეთ მისრეთიცა იმსახურე და მისრი
Line of edition: 38    
მუდამ * მონურად სარტყელშერტყმით შენს წინაშე იდგეს.

Line of edition: 39       
რა მოიღეს ზავსა წინა და ხელმწიფისა სიტყვა * მოახსენეს,

Page of edition: 96  
Line of edition: 1       
მან თავი მიწას დასდვა და დიდიმადლი მოციქულთა უბძანა
Line of edition: 2    
და ესე შესთვალა: მრცხვენიან დიდად, მეფეო, რომელი ესდენ
Line of edition: 3    
გაგსაჯე, გარნა იცის ღმერთმან, არა * მაგისთვის მოველ სამეფოსა
Line of edition: 4    
თქვენსა, რომელ ესდენი გებოძა. მაგრამ დიადი სიყვარული *
Line of edition: 5    
იყო გულსა * ჩემსა და არის თქვენი და შვილისა თქვენისა *
Line of edition: 6    
და ვერ მოვითმინე უთქვენოდ გზასა ჩემსა წასვლა. აწ თუმცა
Line of edition: 7    
უარი მეთქვა, ნუთუ განრისხებულიყო მაღალი ხელმწიფე და
Line of edition: 8    
აწ წავიღებ განძსა და საჭურჭლესა თქვენსა. ნუმცა არს თავი
Line of edition: 9    
და სული ჩემი უთქვენოდ, ნუცა ტახტი და გვირგვინი, ნუცა
Line of edition: 10    
ჩემნი ქალაქნი და საჭურჭლენი! * დღესითგან თქვენდა დამიც
Line of edition: 11    
ჩემი სიცოცხლე. თქვენ მამა ხართ ჩემი და მისრი უფროსი *
Line of edition: 12    
ძმა, მე უმცროსი ძე * და მსახური თქვენი. ნუთუ შევიწიო
Line of edition: 13    
ღმერთი და არ მოგაძულო თავი ჩემი. ეზომი მისცა საჩუქრის
Line of edition: 14    
მომღებთა, რომელ წაღება ეძნელებოდათ და აღარ უნდოდათ.
Line of edition: 15    
მათ * მადლი მოახსენეს.

Line of edition: 16       
მერმე მოვიდა მისრი და მოასხა * ხუთასი * ბედაური თეთრი
Line of edition: 17    
ქორი მწყაზარი, ხუთასი შავარდენი * და გავაზი, * ხუთასი ბარი,
Line of edition: 18    
ხუთასი სონღული და, რაც ფრინველი არის სანადირო, ყველასაგან
Line of edition: 19    
ხუთას-ხუთასი, ეგზომ შვენიერნი და ტურფად დაკაზმულნი,
Line of edition: 20    
რომელ მათ უამესი კაცისაგან არა ინახოდა * რა, და ეგრევე
Line of edition: 21    
თავის ოქროს თურებითა და მარგალიტის ნაკერის საბუხრებითა, *
Line of edition: 22    
და ეგრე მოახსენა: მინდორად მავალსა კაცსა ამისგან
Line of edition: 23    
კიდე ძღვენი არ ექნებოდაო და სასახლე * მე არა მაქვსო. გაეცინა
Line of edition: 24    
ზავს და ეგრე უთხრა: ნუთუ ხელმწიფისა მოჩივარი იყო,
Line of edition: 25    
განა ეგ არ არის მეფისა ბრალი. შენი საქმე საწუთროსა
Line of edition: 26    
დამბადებელსა ასრე გაუგია, გვალე, იარებოდე და მე შეგყარო,
Line of edition: 27    
ლომო ჭაბუკო, მზესა უღრუბლოსა. *

Line of edition: 28       
რა მისრის ზავისაგან ამისთანა სიტყვა ესმა, * სამოთხისა
Line of edition: 29    
ყვავილი * ვითა აყვავდა და დიდითა რათმე * შვენებითა დაშვენდა,
Line of edition: 30    
ქვე დავარდა და პირი მიწათა გააერთა, ეგრე მოახსენა,
Line of edition: 31    
ვითა: ღმთისაგან კიდე შენ ხარ ჩემი პატრონი. აწ მეორედ
Line of edition: 32    
შენითა წყალობითა განმიახლდა სული გვამსა. ვითაც შენ ჩემისა
Line of edition: 33    
გულისა ნაღველი განაქარვე და დამხსენ * დიდსა შეჭირვებასა.
Line of edition: 34    
ეგრეთვე * უჭიროდამცა არს უკუნისამდე მეფობა შენი, * შენითამცა
Line of edition: 35    
ნათობს * პირი ყოვლისა ქვეყანისა, გულნათელო და
Line of edition: 36    
ზნეუკლებო!

Line of edition: 37       
გამობრუნდა და მამისა წინა მივიდა მხიარულითა პირითა
Line of edition: 38    
და მოახსენა. * მასცა დიდად იამა, ადგა და ორნივე მამა-შვილნი
Line of edition: 39    
მივიდნენ და ზავისათვის მუხლს კოცნა სწადდათ. ზავ სცნა
Page of edition: 97   Line of edition: 1    
მეფისა მისლვა, ადგა და წინ მოეგება. ხელმწიფემან პირმიწაგაერთიანებით
Line of edition: 2    
მადლი მოახსენა და, როგორც მუხლს კოცნად
Line of edition: 3    
წადგეს, ზავ უკუმოხლტა და არა აკოცნინა და მერმე დადრკა *
Line of edition: 4    
და ეთაყვანა და ერთითა ხელითა მისრელი ააყენა და ერთითა
Line of edition: 5    
მისრი * და პირსა აკოცა და ეგრე უთხრა: ნუ იქმ, ხელმწიფეო! *
Line of edition: 6    
თუმცა ღმერთსა ჩემთვის დიდება უღირსებია, მაშინც ბიჭი ვარ
Line of edition: 7    
რეგვენი, მინდორად მავალი თქვენ * საწუთროსა დამბადებელსა
Line of edition: 8    
მარავალ წელ მაღალსა ტახტსა გვირგვინოსანი დაუდგინებიხარ
Line of edition: 9    
და მრავალჟამცა არის უცვალებელი მეფობა თქვენი! რად მოიღებო
Line of edition: 10    
ჩემზედა * ამპარტავანებისა სახელსაო.

Line of edition: 11       
მერმე დასხდენ ტახტსა და პური ითხოვეს. მას დღე კიდევ
Line of edition: 12    
ნადიმი და ლხინი იყო და უბოძა მისრელმან ზავისა ლაშქართა
Line of edition: 13    
ურიცხვი საბოძვარი. თვისად შესაფერად გამოესალმა მეფესა
Line of edition: 14    
და დედოფალსა ზავ და მოეხვივნეს, ტკბილად დაკოცნეს და
Line of edition: 15    
ცრემლთა მდინარენი * ღვარეს * მათისა გაყრისათვის.

Line of edition: 16       
მისრი თან * გაჰყვა და იარეს ოცი დღე ლხინითა და სიამოვნითა
Line of edition: 17    
და მივიდენ მას დიდსა მინდორსა და ზავ გარდახდომა
Line of edition: 18    
ბრძანა. მასვე წამსა გარდახდა ლაშქარი და ზავ * ეგრე
Line of edition: 19    
თქვა: შავრახსი მომგვარეთო, აქათგან წყალი ჩემგან კიდე არავინ
Line of edition: 20    
იცისო. შეჯდა და არავინ წაიტანა. * წავიდა და მის წყაროს
Line of edition: 21    
გვერდით გორა იყო ერთი მცირე და მას წაადგა, სადა
Line of edition: 22    
გველნი ენახნა. ნახა კიდევ * იგივე სამნი გველნი და ეგრე თქვა:
Line of edition: 23    
ჩემნი მოამბენი აქავ არიანო, ნუთუ კიდევ ამბავი იცოდენო.
Line of edition: 24    
მიეპარა და ყური დაუგდო. თეთრმან თქვა: მას აქეთ აღარა
Line of edition: 25    
ვნახეთ რაო, რომე ერთმანერთსა უთხრათო? შავმან თქვა: მაშინაც
Line of edition: 26    
დავაშავეო, რომე დაუხედავად ჩემი ამბავი ვთქვიო და
Line of edition: 27    
ჩემნი საქმენი მას ავგვარსა ჩინეთის მეფისა შვილსა ვაცნობე
Line of edition: 28    
და ქვეყანა დავაპყრობინე. იგი გრძნებითა სავსე თურე არის,
Line of edition: 29    
თვარა ასრე ვითა მოვიდა ჩემსა ალაგსა და ჩემგან მშვიდობით
Line of edition: 30    
წავიდაო! თეთრმან თქვა: თავმან შენმან, მეც მიკვირდა, რა
Line of edition: 31    
ინდოეთს წყალი ვნახე, მაგრამ ადამიანთა ვით შეუძლია აქ
Line of edition: 32    
მოსვლა?! წითელმან თქვა: ნეტარ თუმცა მე შემომყარა იგი
Line of edition: 33    
ეშმაკი და ვსცნობ * მისსა მოწიფულობასაო. შავმან თეთრსა
Line of edition: 34    
თავი გარდასდვა და ეგრე თქვა: აგერ ახლო მოსულა და ამას ღამე *
Line of edition: 35    
სამნივე მას ვესტუმროთ და ჭაბუკობისა ძალი გაუჩნდებაო.

Line of edition: 36       
რა ზავ ყველა მისი საწყენი გაიგონა, * გაჯავრებულმან *
Line of edition: 37    
მშვილდსა გარდააცვა * და ვეშპისა მკვლელი ბოძალი * ჰკრა და
Line of edition: 38    
შავი და თეთრი ორნივე * ერთმანერთსა მიაკრა. * * წითელმან რა
Line of edition: 39    
იგინი დახოცილნი ნახა, მიიხედ-მოიხედა და ზავ დაინახა, ეგრე
Page of edition: 98   Line of edition: 1    
თქვა: მოვიდა მტერი ჩვენიო. მოიღვლარჭნა და, როგორცა ზავ
Line of edition: 2    
ისრისა სროლასა ლამოდა, აფრინდა გველი და უნდოდა ზავს
Line of edition: 3    
მუცელში გავარდნოდა. * * რა ცხენმან მისი გრძნეულობა სცნა, *
Line of edition: 4    
იგიცა აჩქარდა და მოგანედ გარდახლტა ერთსა სათურგნოსა.
Line of edition: 5    
ზავს ააცდინა გველისა გრძნება და მოეწია * გველისა სიბილწე
Line of edition: 6    
ცხენსა * და მარჯვენა უკანა * ფეხი მუხლსა ქვემოთ მოაგდებინა.
Line of edition: 7    
გარდახლტა ზავ გაჯავრებული * და ლახტი შემოსტყორცნა
Line of edition: 8    
მისრისეული. დაეცა თავსა და მუნვე მოკვდა.

Line of edition: 9       
რა გველისაგან მოიცალა და ცხენი დაცემული ნახა, გული
Line of edition: 10    
დაეწვა და მწარენი ცრემლნი გარდმოყარნა. ასრე თქვა: ეს
Line of edition: 11    
მეორე შევცოდე * მამასა ჩემსაო, რომე ხუთი წელიაო ჩემთვის
Line of edition: 12    
ვატირეო და აწ მივალ და ამისთანა მეომარი ცხენი სამუდამოდ
Line of edition: 13    
დაუკარგეო. ნუმცა ნახავს პირი ჩემის ხელმწიფესა, თუ ეს
Line of edition: 14    
მომიკვდესო. უჯდა და ტიროდა.

Line of edition: 15       
რა ცოტა ხანი გამოვიდა, ცხენის ხვივილი ესმა. შეხედა და
Line of edition: 16    
მისრი და ინდოთ მეფის ძე და მათნი ვეზირნი მოვიდოდეს,
Line of edition: 17    
ზავის მაძებარნი. რა ზავ დაინახა, უყივლა: მალე წამოიარეთო.
Line of edition: 18    
რა მისი ხმა გაიგონეს, იამათ და მალედ * მივიდეს. რა ნახეს
Line of edition: 19    
ზავ მტირალი და ცხენი დაცემული, იმათაც დიდად დაუმძიმდათ,
Line of edition: 20    
მაგრამ ზავს ეგრე მოახსენეს: რად შეიწყენ, მეფეო, ერთისა
Line of edition: 21    
ცხენისათვის? მრავალი უმრავლესი და უკეთესი გყვანან.
Line of edition: 22    
ზავ თქვა: ყვალამცა შავრახსისა ნაცვლად იქნების! მე სულნი
Line of edition: 23    
ამისგან მიდგანან, თვარე აწემცა მკვდარი ვარო. რა ისრე შეწუხებული
Line of edition: 24    
მისრელმა ბერმა ვეზირმა ნახა, ეგრე მოახსენა: ნუ
Line of edition: 25    
შეიწყენო, * ხელმწიფეო, * შევიწიო * ღმერთი და ბედი თქვენი, აღვადგინო
Line of edition: 26    
ფერხთა ზედა შავრახსიო. იამა ზავს და ეგრე უბძანა:
Line of edition: 27    
რასა სდგა აქამდი, თუმცა ჩემისა გულისა ნასკვსა გახსნი?

Line of edition: 28       
მასვე წამსა მოიღო ვეზირმა მცირე რამე წამალი, გალესა
Line of edition: 29    
მის წყლითავე და შეასვა. დაწვა იგი წითელი გველი და მას
Line of edition: 30    
ფერხსა ზედან დააყარა. ხანი გამოხდა და ცხენმა დაიხვივლა
Line of edition: 31    
და მერმე წაიფრთხვინა. ესეთი რამე წაასხა, * რომე კუპრის
Line of edition: 32    
წყალსა გვანდა. რა მისგან დაიცალა, ცხენი მისებურად ფიცხლად
Line of edition: 33    
წამოხლტა. აღარც წყლული ქონდა, მაგრამ მას ფერხისა
Line of edition: 34    
კლება აუშნოებდა. ზავ იტირნა მისთვის და ეგრე თქვა: შავრახსი
Line of edition: 35    
გამოის უკეთ შვენოდა, კრულიმცა არის დღევანდელი *
Line of edition: 36    
დღე შენის ასრე გახდისათვისო! მერმე ინდოთ მეფის ძემან
Line of edition: 37    
ეგრე მოახსენა: ნუ, თავმან შენმან, ნუ შეიჭირვებ! ამას სიმალითა
Line of edition: 38    
ცხენი ვერ უდარებს, განა ერთი ფერხი ოქროსი შევაქნევინოთ
Line of edition: 39    
და ოთხივე იქნებაო. ამაზედა ზავ მოილხინა, დააძახა,
Page of edition: 99   Line of edition: 1    
ვითა: ლაშკარნი ნუ აიშლებიანო, ჩვენი ტახტი და ამა მინდორთა
Line of edition: 2    
სამყოფნი დიდებულნი მოვიდენ და კუბო მავრიდისაო. *

Line of edition: 3       
მასვე წამსა მოვიდეს * და დასცეს კარავნი და გარიგდენ დიდებულნი.
Line of edition: 4    
ზავ გაუძღვა ორთა მეფეთა ძეთა და თავისა მნათობსა
Line of edition: 5    
და იგი * ამო მინდორი დაარონინა, წყარონი აჩვენა და
Line of edition: 6    
იგი გველნი და ეგრე უთხრა: ამა მინდორთაგან ვიშოვე ესდენი
Line of edition: 7    
დიდება და თავნიცა თქვენი, განა არა უჯობდა ჩემსა * შავრახსსა
Line of edition: 8    
აქ მოსვლაო. * უამბო უველა და უჩვენა გველნი. გაკვირდეს
Line of edition: 9    
მეტად მათსა სიდიდესა და მისრი ეგრე მოახსენა: თავმან შენმან,
Line of edition: 10    
სამოცი წელია ჩემისა შობისა და იტყვიან მშობელნი ჩემნი
Line of edition: 11    
_ ხუთი წელი არ ყოფილხარ სახლსა შინაო. დღენი ჩემნი
Line of edition: 12    
ველად დამიყვია და მრავალთა უცხოთა მხეცთა ქვეყანასა
Line of edition: 13    
ვყოფილვარ. თვარე გველნი ხშირად მინადირებია მათრახითა, და
Line of edition: 14    
ამას უფრო უცხო არა მინახავ. გველთა სამყოფად არა ასეთი
Line of edition: 15    
ალაგი უნდოდაო. ღმერთმან მოგცეს სალხინოდ ალაგი ესე და
Line of edition: 16    
თქვენიცა შესაფერიაო. ამაზედან მობრუნდენ და ტახტზედ
Line of edition: 17    
დასხდენ და პური ითხოვეს და სმა და ნადიმი გამართეს. მას
Line of edition: 18    
დღესა ამოდ გამოისვენეს, მაგრამ ზავს მისივე ცხენისა
Line of edition: 19    
შეშჭირდებოდა.

Line of edition: 20       
რა დილა გათენდა, ზავ იხმნა ხელოსანნი და ეგრე უბრძანა:
Line of edition: 21    
ვინცა ჩემისა შავრახსისა ფეხსა გააკეთებთო, თავის სწორად
Line of edition: 22    
შეგინახავო. დასხდენ მაშინვე * და თითო ყველამ გააკეთა და
Line of edition: 23    
არა მოეწონა. * მერმე იგი ბერი კაცი მოიყვანეს, რომელსა მოაბით
Line of edition: 24    
აროინებდეს. იმან ასეთი გააკეთა, რომე ამას ვერ შეატყობდა
Line of edition: 25    
კაცი, * თუ ისივ თავისი ფეხი არ არისო. რა იგი ფეხი
Line of edition: 26    
მოაბეს, ცოტასა ხანსა შავრახსი გაჟინდა და მერმე ნელ-ნელა
Line of edition: 27    
თვით ზავ აროინა. სამსა დღესა იქიდან არ აიყარა და ცხენი
Line of edition: 28    
შეეჩვია მობმულსა ფეხსა * და აღარა სწყინობდა. იამა ზავსა და
Line of edition: 29    
ბურთობა მოინდომა. შესხდეს სამნივე მეფეთა ძენი და იბურთეს.
Line of edition: 30    
ზავ შავრახსსა იჯდა, მაგრამა იგი სხვანი ცხენნი მას * ვერ
Line of edition: 31    
უდარებდეს და, იგი სამნივე თუცა გენახა ერთად, ამასა ბძანებდი
Line of edition: 32    
_ სამნივე მზენი ეტლსა სხედანო და არცა კაცნი არიანო.
Line of edition: 33    
რა ზავის ცხენი ისრე კარგად იყო, ასრე გამხიარულდა
Line of edition: 34    
ზავ, რომე ყოველი ქვეყანა მისი ყოფილიყო. გარდახდენ და სმა და
Line of edition: 35    
ლხინი შექნეს.

Line of edition: 36       
ამაზედა მოვიდა ზავის ვეზირი და თანა მოყვა ვეზირის შვილი
Line of edition: 37    
ჩინელი. მოვიდენ და პირდამხობით * სალამი მოახსენეს. ადგა
Line of edition: 38    
ჩინელი და თავს გვარი გარდააყარა და დალოცა. ადგა ზავ,
Line of edition: 39    
ტახტისაგან ჩამოვიდა და ყელსა მოეხვია და პირსა აკოცა.
Page of edition: 100   Line of edition: 1    
ჩინელმა მეფისგან მოკითხვა მოახსენა და ესე, ვითა: ღმერთმან
Line of edition: 2    
ტკბილად მხედველმან, ეტლი კეთილად აბრუნვა ჩვენზედა და
Line of edition: 3    
გულნათლად მოგაბრუნა ბერის მამისაკენ. აწ რადღა დამადნობ
Line of edition: 4    
სიშორისათვის და არა ისწრაფი საწყალთა მშობელთა ნახვასა,
Line of edition: 5    
ნუთუ დღეთა ჩვენთა შინა გვეღირსოს შეყრა შენიო და ნახონ
Line of edition: 6    
თვალთა ჩვენთა ორნი მნათობნი გვირგვინოსანი ტახტისა ჩვენისა
Line of edition: 7    
განმანათლებელადო. დაჯდომა უბძანეს და პური ითხოვეს.
Line of edition: 8    
ნადიმი გაიახლეს და ამო ლხინი ნახეს.

Line of edition: 9       
რა დილა გათენდა და მზე გუნბათზედა ამაღლდა, კრეს სამრიგად
Line of edition: 10    
ქოსსა და ნაღარასა და შესხდენ მეფენი და გადგა * ლაშკარი
Line of edition: 11    
ბოლუქ-ბოლუქად, * რომელსა ვერ იტევდა ქვეყანა და იყო
Line of edition: 12    
ცხენთა დგენა, აშფაშაგთა * სროლა და ჯირითობა, რომე კაცის
Line of edition: 13    
თვალითა მის უტურფესი არა ინახოდა რა. რა ჩინელმა თავისის
Line of edition: 14    
ხელმწიფის შვილის ესეთი რიგი და სიმდიდრე ნახა, გაკვირდა
Line of edition: 15    
და ღმერთსა დიდი მადლი შესწირა. იარეს ნადირობითა
Line of edition: 16    
და ისრის სროლითა და შეექცეოდეს. გამოჩნდა მცირე ჯარი
Line of edition: 17    
და მიმართეს ამათაც და ისინიც მოეჯარნეს. იცნა ჩინელმა,
Line of edition: 18    
გაქუსლა ცხენი და ეგრე უთხრა: ესე ჩვენის ახლის ხელმწიფისა
Line of edition: 19    
ჯარია. გარდახედით, რომე არა წესია ხელმწიფეთა *
Line of edition: 20    
თვისთა * მონათაგან ცხენით ნახვაო. გარდახდეს მახვე წამსა და
Line of edition: 21    
ეგეთნი წამოვიდეს. რა მიახლოვდეს, რომე ზავ იცნეს, დაცვივდენ
Line of edition: 22    
და თაყვანი სცეს და ღმერთსა მადლი შესწირეს მათის
Line of edition: 23    
ნახვისათვის. მოვიდეს და ცხენისა ფერხსა აკოცეს და თავსა
Line of edition: 24    
ოქრო გარდააყარეს. სამასი ახალი მოწიფული ზავის თანშესდილნი
Line of edition: 25    
დიდებულთა შვილნი იყვნეს. ზავს მათი ნახვა იამა და
Line of edition: 26    
პირთა აკოცა. გარდახდენ და მას ღამესა ამო ლხინი ნახეს.
Line of edition: 27    
მეორეს დღესა კიდევ აიყარნენ და იარეს საღამომდის. კიდევ
Line of edition: 28    
მოეგება ხუთასიოდ ახალი მოწიფული. დაცვივდენ, პირდამხობით
Line of edition: 29    
თაყვანი სცეს და მშვიდობით ნახვა მიულოცეს. მესამესა
Line of edition: 30    
დღესა მოეგება სრულად ჩინელთა დიდებულთა ჯარი უანგარიშო
Line of edition: 31    
და თაყვანი სცეს, მრავალი გარდასაყარი გარდააყარეს
Line of edition: 32    
და ღმერთსა დიდი მადლი შესწირეს მისის გამდიდრებისა და
Line of edition: 33    
მშვიდობით ნახვისათვის. მას ღამესა მათ გამოუსვენა. დილას
Line of edition: 34    
კიდევ აიყარნეს და იარეს და მოეგება დიდი ჯარი, სრულად
Line of edition: 35    
მხცეშერეული * კაცი, და მათ მიულოცეს და დიდი ქება მოახსენეს.
Line of edition: 36    
მეხუთესა დღესა, საღამოსა ჟამსა, მოვიდა თვით ხელმწიფე
Line of edition: 37    
და ბერი ვეზირი და სულა ბერთა ჯარი ახლდა, ასრე რომე
Line of edition: 38    
არცა ვაშკაცი ერია და არცა მხცეშერეული, * სრულად ბერნი,
Line of edition: 39    
დღემიყრილნი კაცნი იახლნენ. შეიქნა ქოსთა ხმა, ნაღარისა
Page of edition: 101   Line of edition: 1    
დგერა ასეთი, რომე ყურთა ხმა აღარ იყო. * გაერთდა ორთავე *
Line of edition: 2    
ქოსთა ხმა, მოახლოვდა მეფეცა. რა * ზავ მამა დაინახა, მაშინვე *
Line of edition: 3    
გარდამოხლტა და იგი მეფეთა შვილნიცა გარდახდენ, სრულად
Line of edition: 4    
ჯარნი დაქვეითდენ. ზავ ჩინელსა აგრე უბძანა: შენ მალე წადი
Line of edition: 5    
და ხელმწიფეს მოახსენე: ნუ გარდახდება. ნურცა ბერსა მამაშენსა
Line of edition: 6    
გარდაახდენ. მან მოახსენა: მაგას არა * იქს ჩემის
Line of edition: 7    
სიტყვითა ხელმწიფეო, რომე თქვენ გარდამხდარი * და ქვეითად მოარული *
Line of edition: 8    
გნახოსო და თვითაც არ გარდახდესო. თუ ტყუვილი
Line of edition: 9    
მოვახსენო, რომე თქვენი შვილი ნადირს გაყვაო და აქ არ
Line of edition: 10    
არისო, თუ შორით ვერ გიცნობს, რა ახლოს მიხვალ და სალამს
Line of edition: 11    
მისცემ, თავს მომკვეთსო. ზავ გაუწყრა: მცდარი ხარო
Line of edition: 12    
და რეგვენიო, შენ არა გავხარ ჭკუვით მამასა შენსაო. მე ამას
Line of edition: 13    
გეუბნებიო, რომე ჩემ მაგიერ სახელი ღმთისა აფიცეო _ თუ
Line of edition: 14    
ჩემი სიყვარული გაქვსო, ნუ გარდახდებიო, ვირე ერთად არ
Line of edition: 15    
შევიყაროთო _, და შენ ტყუვილსა ამბობო?!

Line of edition: 16       
რა ზავ გაჯავრებული ჩინელმა ნახა, ქარისაგან უმალესად
Line of edition: 17    
წავიდა და ასეთს დროს მივიდა, რომე წინა ჯარი გარდმომხდარი
Line of edition: 18    
იყო და ხელმწიფე ხლდებოდა და დიდებულნი უშლიდენ:
Line of edition: 19    
ვერ შეძლებო. ჩინელიცა მივიდა და შვილის შეთვლილობა
Line of edition: 20    
მოახსენა. * რა ხელმწიფემან მოისმინა, ატირდა და ეგრე ბძანა: * მე
Line of edition: 21    
ჩემითა სიტყვითა დავკარგეო * და იგი ღმერთმან დიდის ფათერაკისაგან
Line of edition: 22    
გამოხსნილი და გამდიდრებული მომგვარაო და მას
Line of edition: 23    
ჩემივე სიყვარული არ დავიწყებიაო და კიდევე ჩემთვის შეიჭირვებსო.
Line of edition: 24    
ამაზედა გული აუდუღდა და დაბნდა. როგორცა ცხენიდამე
Line of edition: 25    
ჩამოვარდნას ლამოდა, ჩინელმა დაიჭირა. მოეხვივნეს
Line of edition: 26    
და, ვითა უსულო, ეგრე გარდმოიღეს. რა ვეღარ მოაბრუნეს,
Line of edition: 27    
შეიქნა ზახილი და მოსაწევარი. რა ჯარის არეულობა ნახა ზავ,
Line of edition: 28    
გამოეშურა. როგორცა მივიდა და მამა მდებარე ნახა, *
Line of edition: 29    
ატირდა და ღმერთს შეეხვეწა: შენ, ყოვლისა შემოქმედო,
Line of edition: 30    
მიჩვენე ხელმწიფე თვალახმული და ნურცა ამას ჩემი სევდით
Line of edition: 31    
დამწვარს მოკლავ, შენის წყალობისაგან უნაწილოდ ნუ ამყოფებ.
Line of edition: 32    
მერმე ჩასძახა: აჰა, ხელმწიფეო, შენი ზავ, რომელმან ხუთ
Line of edition: 33    
წელ შენ დაგიტევა თვისითა სირეგვნითა და ველად რბოდა,
Line of edition: 34    
აწ მოგივიდა. რად არ შემოხედავ ანუ არას უბძანებ მოწყალისა
Line of edition: 35    
გულითა და ტკბილითა ენითა? რა ვეღარ ასმინა, მერმე ჩასძახა
Line of edition: 36    
ხმითა მწარითა: აჰა, მამაო, თუმცა შენ არ გნახო ცოცხალი,
Line of edition: 37    
მეცა შენს წინა * ჩემის ხანჯლითა მოვკვდები და აღარ
Line of edition: 38    
ვნახავ ნათელსა უშენოდ.
Line of edition: 39    
რა შვილის ძახილი შეესმა და იცნა, სულად მოვიდა, თვალთა
Page of edition: 102   Line of edition: 1    
ხელი უკუივლო, მიიხედა და მოიხედა და, რა ზავ დაინახა,
Line of edition: 2    
ახლტა და ყელს მოეხვია. დიდხანს მოჭდობილნი იყვნეს ესე *
Line of edition: 3    
და ეგეთი ტიროდა ბერი ხელმწიფე ზოსტერი. რა გაიყარნეს,
Line of edition: 4    
ზავ დავარდა და თაყვანი სცა, პირი მიწასა გააერთა და დანაშაულის
Line of edition: 5    
შენდობა ითხოვა. მოვიდა მამამან, ააყენა და ყელსა
Line of edition: 6    
მოეხვია და თვალთა და პირთა აკოცა. მერმე დაიჩოქა და
Line of edition: 7    
ქუდმოხდით ღმერთსა დიდი მადლი მისცა: დიდება შენ, წმინდაო
Line of edition: 8    
მოსამართლეო, რომელმან არ დამაგდე * უძეოდ და არცა
Line of edition: 9    
ჩემის ცოდვის მსგავსად დამსაჯე და მიჩვენე ჩემი ზავ შენითა
Line of edition: 10    
შეწევნითა ამაღლებული და მტერნი ჩვენნი დამხობილნიო.
Line of edition: 11    
სიხარულისაგან პირი აუყვავდა * და თვალთა ცრემლი მოსდიოდა.
Line of edition: 12    
მიეხვივნეს სრულად ჩინელნი დიდებულმი და მცირებულნი
Line of edition: 13    
ზავს, ლოცვიდიან, ხელსა და ფეხსა კოცნიდენ და ღმერთსა
Line of edition: 14    
ევედრებოდენ მისი ნახვისათვის და სიხარულისა ცრემლსა
Line of edition: 15    
აფრქვევდენ.

Line of edition: 16       
რა მათი სალამი გარდასწყდა, მერმე მოვიდეს ორნივე მეფეთა
Line of edition: 17    
ძენი და ხელმწიფესა ზოსტერს სალამი მოახსენეს. მეფემან
Line of edition: 18    
ვითა შვილნი დაკოცნა და დიდად მოეწონნეს. ზავ ეგრე
Line of edition: 19    
მოახსენა: მეფეო, თავმან შენმან, მე ამათგან დიდი ვალი მძეს
Line of edition: 20    
და სულნიცა ამათისა მამისაგან მიდგანან. აწ მე ესენი ამად
Line of edition: 21    
წამოვასხი, რომე დიდის ხელმწიფის შვილნი არიან და გმირნი
Line of edition: 22    
ჭაბუკნი, შვენებითა და სიმხნითა სრულნი, რომე არ არის
Line of edition: 23    
პირსა ქვეყანისასა ამათნი მჯობნი და დათა ჩემთა საფერნი. აწ
Line of edition: 24    
ბძანება ხელმწიფისა რა * არსო? ხელმწიფემან ეგრე მოახსენა:
Line of edition: 25    
შვილო, ჩემთა სულთა მდგმელო, თვალთა ნათელო! მე დღენი
Line of edition: 26    
ჩემნი * წარმივლიან. აწ შენ ხარ ბერთა მშობელთა პატრონი და
Line of edition: 27    
დათაცა შენთა მოწყალე, რომელი გენებოს, იგიმცა იქნას. მე
Line of edition: 28    
მაგათთანასა სიძეს ვნატრობდი. მადლი შემოქმედსა ცისასა,
Line of edition: 29    
რომე ესეთნი * ყოვლითა ზნითა სრულნი ვიშოვეო. ზავ მოახსენა:
Line of edition: 30    
ხელმწიფე დიდად გარჯილიაო და აქავე შევისვენოთო. მასვე
Line of edition: 31    
წამსა დასცეს მრავალნი ხატაურის სტავრისა * კარავნი და
Line of edition: 32    
სამსა დღესა * იქ შეისვენეს დიდითა ლხინითა და სიამოვნითა.
Line of edition: 33    
მეოთხესა დღესა აიყარენ და წამოვიდენ თავისა სახელმწიფოსა.

Line of edition: n.94/29    
ხელმწიფის A, მეფისგან C. ^
Line of edition: n.94/30    
დღე ] + კიდევე C. ^
Line of edition: n.94/31    
სალაროთა ] _ B. ^
Line of edition: n.94/32    
ქორწილშიდ B. ^
Line of edition: n.94/35    
ქამხისა ] ბომაზისა A. ^
Line of edition: n.94/35    
ხატაურისა ] _ AB. ^
Line of edition: n.95/1    
მოაღებინა ერთი ტახტი ] _ AC. ^
Line of edition: n.95/2    
მოთვალმარგალიტული ] + ტახტი B. ^
Line of edition: n.95/5    
ოთხმოცი ] + ოქროს C. ^
Line of edition: n.95/7    
დგომილიყო ] მდგარიყო C. ^
Line of edition: n.95/11    
იყო ] _ B. ^
Line of edition: n.95/13    
თვალსა ] + ეგეთი C. ^
Line of edition: n.95/19    
ნაჭედი ] ნაკერი B. ^
Line of edition: n.95/19    
გადაკრული ] კარულები A, კრული C. ^
Line of edition: n.95/21    
კოკები ] + ყოველი B. ^
Line of edition: n.95/25    
მისთვისვე დადაღეს ] _ A. ^
Line of edition: n.95/29    
ჩულები ] ახლები C. ^
Line of edition: n.95/29    
მოასხეს ] _ A. ^
Line of edition: n.95/36    
ვიქნები. სამსახურისათვის ] _ A. ^
Line of edition: n.95/38    
მუდამ ] _ B. ^
Line of edition: n.95/39    
სიტყვა ] + მოისმინა A. ^
Line of edition: n.96/3    
არა ] _ B. ^
Line of edition: n.96/4    
სიყვარული ] სიბრალული B. ^
Line of edition: n.96/5    
გულსა ] _ B. ^
Line of edition: n.96/5    
თქვენისა ] _ B. ^
Line of edition: n.96/10    
ჩემთა ქალაქთა და საჭურჭლეთა A. ^
Line of edition: n.96/11    
უმფროსი B. ^
Line of edition: n.96/12    
ძე ] ძმა A. ^
Line of edition: n.96/15    
მათ ] _ B. ^
Line of edition: n.96/16    
და მოასხა ] _ B. ^
Line of edition: n.96/16    
ხუთასი ] ათი ათასი C. ^
Line of edition: n.96/17    
ათასი შავარდენი BC. ^
Line of edition: n.96/17    
გავაზი ] + ხუთასი ავაზა AC. ^
Line of edition: n.96/20    
ინახოდა ] ნახულა B. ^
Line of edition: n.96/21    
და ეგრევე ... საბუხრებითა ] _ BC. ^
Line of edition: n.96/23    
სასახლე ] სახლი BC. ^
Line of edition: n.96/27    
უღურბლოსაო B. ^
Line of edition: n.96/28    
ესმა ] მოისმინა B. ^
Line of edition: n.96/29    
ყვავილითა A. ^
Line of edition: n.96/29    
რათმე ] _ B. ^
Line of edition: n.96/33    
დამხსენ ] მიხსენ B. ^
Line of edition: n.96/34    
ეგრეთვე ] ეგრეცა B, ეგრემცა C. ^
Line of edition: n.96/34    
შენი ] თქვენი B. ^
Line of edition: n.96/35    
ნათობს ] იხარებს B. ^
Line of edition: n.96/38    
მოახსენა ] _ B. ^
Line of edition: n.97/3    
დადრკა ] დავარდა B. ^
Line of edition: n.97/5    
და ერთითა მისრი ] _ B. ^
Line of edition: n.97/5    
ნუ იქმ ხელმწიფეო ] _ B. ^
Line of edition: n.97/7    
თქვენ ] თქვენთვის AC. ^
Line of edition: n.97/10    
ჩემზედა ] ჩვენსა B. ^
Line of edition: n.97/15    
ცრემლთა მდინარენი ] ცრემლნი მდუღარენი BC. ^
Line of edition: n.97/15    
ღვარეს ] ყარნეს B. ^
Line of edition: n.97/16    
თან ] _ B. ^
Line of edition: n.97/18    
ზავ ] _ AC. ^
Line of edition: n.97/20    
გაიტანა BC. ^
Line of edition: n.97/22    
კიდევ ] _ B. ^
Line of edition: n.97/33    
სცნობ AC. ^
Line of edition: n.97/34    
ამაზღამ B. ^
Line of edition: n.97/36    
გაიგონა ] მოისმინა B. ^
Line of edition: n.97/36    
გამჯავრებულმან B. ^
Line of edition: n.97/37    
გარდააცვა და ] ამოიღო BC. ^
Line of edition: n.97/37    
ბოძალი ] ისარი B. ^
Line of edition: n.97/38    
ორნივე ] _ B. ^
Line of edition: n.97/38    
მიაკრა ] მიყარა B. ^
Line of edition: n.97/38    
რა ] მუნ B. ^
Line of edition: n.98/3    
როგორცა ... გავარდნოდა ] _ B. ^
Line of edition: n.98/3    
ზავს მუცელში გავარდნოდა ] ზავის მუცელსა შიგან გაერბინა C. ^
Line of edition: n.98/3    
სცნა ] ნახა B. ^
Line of edition: n.98/5    
მოეწია ] + ცხენსა C. ^
Line of edition: n.98/6    
ცხენსა ] _ C. ^
Line of edition: n.98/6    
უკანა ] _ B. ^
Line of edition: n.98/7    
გაჯავრებული + მოურბინა C. ^
Line of edition: n.98/11    
შევცოდე ] შევცოდება AC, შეცობა B. ^
Line of edition: n.98/18    
მალედ ] _ AB. ^
Line of edition: n.98/25    
შეიწყენო ] შეიჭირვებ C. ^
Line of edition: n.98/25    
ხელმწიფეო ] მეფეო C. ^
Line of edition: n.98/25    
შევიწიო ] _ AB. ^
Line of edition: n.98/31    
წაასხა ] _ B. ^
Line of edition: n.98/35    
დღემანდელი B. ^
Line of edition: n.99/2    
კუბო მავრიდისაო ] _ B. ^
Line of edition: n.99/3    
მასვე წამსა მოვიდეს ] _ B. ^
Line of edition: n.99/5    
იგი ] _ B. ^
Line of edition: n.99/7    
ჩემსა ] _ B. ^
Line of edition: n.99/8    
მოსლაო B. ^
Line of edition: n.99/22    
მაშინვე ] ყველა B. ^
Line of edition: n.99/23    
მეეწონა B. ^
Line of edition: n.99/25    
ვერ შეატყობდა კაცი ] იტყოდენ B. ^
Line of edition: n.99/28    
ფეხსა ] ცხენისა ფეხსა B. ^
Line of edition: n.99/30    
მას ] _ AB. ^
Line of edition: n.99/37    
პირდამხობით ] + ხელმწიფესა ეთაყვანა და B. ^
Line of edition: n.100/10    
გადგა ] დადგეს B. ^
Line of edition: n.100/11    
ბოლო ექ ბოლო ექად A, ბოლქვ _ ბოლქვად B. ^
Line of edition: n.100/12    
აშფაშაგთა ] აშსთაშთა A. ^
Line of edition: n.100/19    
ჯარია. ხელმწიფეთა ] _ A. ^
Line of edition: n.100/20    
თვისთა ] მათისა C. ^
Line of edition: n.100/35    
მხეცშერეული ABC. ^
Line of edition: n.100/38    
მხეცშერეული ABC. ^
Line of edition: n.101/1    
იყო ] _ B. ^
Line of edition: n.101/1    
ორთავე ] ოთხთავე C. ^
Line of edition: n.101/2    
რა ] _ A. ^
Line of edition: n.101/2    
მაშინვე ] _ B. ^
Line of edition: n.101/6    
არა ] _ C. ^
Line of edition: n.101/7    
გარდამხდარი და ] _ C. ^
Line of edition: n.101/7    
მოარული ] მოსული B. ^
Line of edition: n.101/20    
ჩინელიცა ... მოახსენა ] _ B. ^
Line of edition: n.101/20    
ბძანა ] მოახსენა B. ^
Line of edition: n.101/21    
დავკარგეო ] + ძე ჩემიო B. ^
Line of edition: n.101/28    
ნახა ] ნახეს ზავ B. ^
Line of edition: n.101/37    
შენს წინა ] _ B. ^
Line of edition: n.102/2    
ესე ] _ C. ^
Line of edition: n.102/8    
დამაგდე ] + შენ A. ^
Line of edition: n.102/11    
აუყვავდა ] უყვაოდა C. ^
Line of edition: n.102/24    
რა ] _ A, არა C. ^
Line of edition: n.102/26    
ჩემნი ] + და თვალთა ნათელო C. ^
Line of edition: n.102/29    
ესეთნი ] ესენი AB. ^
Line of edition: n.102/31    
სტავრისა ] _ AB. ^
Line of edition: n.102/32    
იქ ... მეოთხესა დღესა ] _ A. ^


Next part



This text is part of the TITUS edition of Rusudaniani.

Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 13.5.2014. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder.