TITUS
Ramayana
Part No. 117
Previous part

Chapter: 40 
Adhyāya 40


Verse: 1 
Halfverse: a    anuraktā mahātmānaṃ   rāmaṃ satyaparakramam
   anuraktā mahātmānaṃ   rāmaṃ satya-parakramam /
Halfverse: c    anujagmuḥ prayāntaṃ taṃ   vanavāsāya mānavāḥ
   anujagmuḥ prayāntaṃ taṃ   vana-vāsāya mānavāḥ /1/

Verse: 2 
Halfverse: a    nivartite 'pi ca balāt   suhr̥dvarge ca rājini
   nivartite_api ca balāt   suhr̥d-varge ca rājini /
Halfverse: c    naiva te saṃnyavartanta   rāmasyānugatā ratʰam
   na_eva te saṃnyavartanta   rāmasya_anugatā ratʰam /2/

Verse: 3 
Halfverse: a    ayodʰyānilayānāṃ hi   puruṣāṇāṃ mahāyaśāḥ
   ayodʰyā-nilayānāṃ hi   puruṣāṇāṃ mahā-yaśāḥ /
Halfverse: c    babʰūva guṇasaṃpannaḥ   pūrṇacandra iva priyaḥ
   babʰūva guṇa-saṃpannaḥ   pūrṇa-candra iva priyaḥ /3/

Verse: 4 
Halfverse: a    sa yācyamānaḥ kākutstʰaḥ   svābʰiḥ prakr̥tibʰis tadā
   sa yācyamānaḥ kākutstʰaḥ   svābʰiḥ prakr̥tibʰis tadā /
Halfverse: c    kurvāṇaḥ pitaraṃ satyaṃ   vanam evānvapadyata
   kurvāṇaḥ pitaraṃ satyaṃ   vanam eva_anvapadyata /4/

Verse: 5 
Halfverse: a    avekṣamāṇaḥ sasnehaṃ   cakṣuṣā prapibann iva
   avekṣamāṇaḥ sasnehaṃ   cakṣuṣā prapibann iva /
Halfverse: c    uvāca rāmaḥ snehena   tāḥ prajāḥ svāḥ prajā iva
   uvāca rāmaḥ snehena   tāḥ prajāḥ svāḥ prajā iva /5/

Verse: 6 
Halfverse: a    yā prītir bahumānaś ca   mayy ayodʰyānivāsinām
   yā prītir bahumānaś ca   mayy ayodʰyā-nivāsinām /
Halfverse: c    matpriyārtʰaṃ viśeṣeṇa   bʰarate sā niveśyatām
   mat-priya_artʰaṃ viśeṣeṇa   bʰarate sā niveśyatām /6/

Verse: 7 
Halfverse: a    sa hi kalyāṇa cāritraḥ   kaikeyyānandavardʰanaḥ
   sa hi kalyāṇa cāritraḥ   kaikeyyā_ānanda-vardʰanaḥ /
Halfverse: c    kariṣyati yatʰāvad vaḥ   priyāṇi ca hitāni ca
   kariṣyati yatʰāvad vaḥ   priyāṇi ca hitāni ca /7/

Verse: 8 
Halfverse: a    jñānavr̥ddʰo vayobālo   mr̥dur vīryaguṇānvitaḥ
   jñāna-vr̥ddʰo vayo-bālo   mr̥dur vīrya-guṇa_anvitaḥ /
Halfverse: c    anurūpaḥ sa vo bʰartā   bʰaviṣyati bʰayāpahaḥ
   anurūpaḥ sa vo bʰartā   bʰaviṣyati bʰaya_apahaḥ /8/

Verse: 9 
Halfverse: a    sa hi rājaguṇair yukto   yuvarājaḥ samīkṣitaḥ
   sa hi rāja-guṇair yukto   yuva-rājaḥ samīkṣitaḥ /
Halfverse: c    api cāpi mayā śiṣṭaiḥ   kāryaṃ vo bʰartr̥śāsanam
   api ca_api mayā śiṣṭaiḥ   kāryaṃ vo bʰartr̥-śāsanam /9/

Verse: 10 
Halfverse: a    na ca tapyed yatʰā cāsau   vanavāsaṃ gate mayi
   na ca tapyed yatʰā ca_asau   vana-vāsaṃ gate mayi /
Halfverse: c    mahārājas tatʰā kāryo   mama priyacikīrṣayā
   mahā-rājas tatʰā kāryo   mama priya-cikīrṣayā /10/

Verse: 11 
Halfverse: a    yatʰā yatʰā dāśaratʰir   dʰarmam evāstʰito 'bʰavat
   yatʰā yatʰā dāśaratʰir   dʰarmam eva_āstʰito_abʰavat /
Halfverse: c    tatʰā tatʰā prakr̥tayo   rāmaṃ patim akāmayan
   tatʰā tatʰā prakr̥tayo   rāmaṃ patim akāmayan /11/

Verse: 12 
Halfverse: a    bāṣpeṇa pihitaṃ dīnaṃ   rāmaḥ saumitriṇā saha
   bāṣpeṇa pihitaṃ dīnaṃ   rāmaḥ saumitriṇā saha /
Halfverse: c    cakarṣeva guṇair baddʰvā   janaṃ punar ivāsanam
   cakarṣa_iva guṇair baddʰvā   janaṃ punar iva_āsanam /12/

Verse: 13 
Halfverse: a    te dvijās trividʰaṃ vr̥ddʰā   jñānena vayasaujasā
   te dvijās trividʰaṃ vr̥ddʰā   jñānena vayasā_ojasā /
Halfverse: c    vayaḥprakampaśiraso   dūrād ūcur idaṃ vacaḥ
   vayaḥ-prakampa-śiraso   dūrād ūcur idaṃ vacaḥ /13/

Verse: 14 
Halfverse: a    vahanto javanā rāmaṃ   bʰo bʰo jātyās turaṃgamāḥ
   vahanto javanā rāmaṃ   bʰo bʰo jātyās turaṃ-gamāḥ /
Halfverse: c    nivartadʰvaṃ na gantavyaṃ   hitā bʰavata bʰartari
   nivartadʰvaṃ na gantavyaṃ   hitā bʰavata bʰartari /
Halfverse: e    upavāhyas tu vo bʰartā   nāpavāhyaḥ purād vanam
   upavāhyas tu vo bʰartā   na_apavāhyaḥ purād vanam /

Verse: 15 
Halfverse: a    evam ārtapralāpāṃs tān   vr̥ddʰān pralapato dvijān
   evam ārta-pralāpāṃs tān   vr̥ddʰān pralapato dvijān /
Halfverse: c    avekṣya sahasā rāmo   ratʰād avatatāra ha
   avekṣya sahasā rāmo   ratʰād avatatāra ha /15/

Verse: 16 
Halfverse: a    padbʰyām eva jagāmātʰa   sasītaḥ sahalakṣmaṇaḥ
   padbʰyām eva jagāma_atʰa   sasītaḥ saha-lakṣmaṇaḥ /
Halfverse: c    saṃnikr̥ṣṭapadanyāso   rāmo vanaparāyaṇaḥ
   saṃnikr̥ṣṭa-pada-nyāso   rāmo vana-parāyaṇaḥ /16/

Verse: 17 
Halfverse: a    dvijātīṃs tu padātīṃs tān   rāmaś cāritravatsalaḥ
   dvijātīṃs tu padātīṃs tān   rāmaś cāritra-vatsalaḥ /
Halfverse: c    na śaśāka gʰr̥ṇācakṣuḥ   parimoktuṃ ratʰena saḥ
   na śaśāka gʰr̥ṇā-cakṣuḥ   parimoktuṃ ratʰena saḥ /17/

Verse: 18 
Halfverse: a    gaccʰantam eva taṃ dr̥ṣṭvā   rāmaṃ saṃbʰrāntamānasāḥ
   gaccʰantam eva taṃ dr̥ṣṭvā   rāmaṃ saṃbʰrānta-mānasāḥ /
Halfverse: c    ūcuḥ paramasaṃtaptā   rāmaṃ vākyam idaṃ dvijāḥ
   ūcuḥ parama-saṃtaptā   rāmaṃ vākyam idaṃ dvijāḥ /18/

Verse: 19 
Halfverse: a    brāhmaṇyaṃ kr̥tsnam etat tvāṃ   brahmaṇyam anugaccʰati
   brāhmaṇyaṃ kr̥tsnam etat tvāṃ   brahmaṇyam anugaccʰati /
Halfverse: c    dvijaskandʰādʰirūḍʰās tvām   agnayo 'py anuyānty amī
   dvija-skandʰa_adʰirūḍʰās tvām   agnayo_apy anuyānty amī /19/

Verse: 20 
Halfverse: a    vājapeyasamuttʰāni   cʰatrāṇy etāni paśya naḥ
   vājapeya-samuttʰāni   cʰatrāṇy etāni paśya naḥ /
Halfverse: c    pr̥ṣṭʰato 'nuprayātāni   haṃsān iva jalātyaye
   pr̥ṣṭʰato_anuprayātāni   haṃsān iva jala_atyaye /20/

Verse: 21 
Halfverse: a    anavāptātapatrasya   raśmisaṃtāpitasya te
   anavāpta_ātapatrasya   raśmi-saṃtāpitasya te /
Halfverse: c    ebʰiś cʰāyāṃ kariṣyāmaḥ   svaiś cʰatrair vājapeyikaiḥ
   ebʰiś cʰāyāṃ kariṣyāmaḥ   svaiś cʰatrair vājapeyikaiḥ /21/

Verse: 22 
Halfverse: a    yā hi naḥ satataṃ buddʰir   vedamantrānusāriṇī
   yā hi naḥ satataṃ buddʰir   veda-mantra_anusāriṇī /
Halfverse: c    tvatkr̥te sā kr̥tā vatsa   vanavāsānusāriṇī
   tvat-kr̥te sā kr̥tā vatsa   vana-vāsa_anusāriṇī /22/

Verse: 23 
Halfverse: a    hr̥dayeṣv avatiṣṭʰante   vedā ye naḥ paraṃ dʰanam
   hr̥dayeṣv avatiṣṭʰante   vedā ye naḥ paraṃ dʰanam /
Halfverse: c    vatsyanty api gr̥heṣv eva   dārāś cāritrarakṣitāḥ
   vatsyanty api gr̥heṣv eva   dārāś cāritra-rakṣitāḥ /23/

Verse: 24 
Halfverse: a    na punar niścayaḥ kāryas   tvadgatau sukr̥tā matiḥ
   na punar niścayaḥ kāryas   tvad-gatau sukr̥tā matiḥ /
Halfverse: c    tvayi dʰarmavyapekṣe tu   kiṃ syād dʰarmam avekṣitum
   tvayi dʰarma-vyapekṣe tu   kiṃ syād dʰarmam avekṣitum /24/

Verse: 25 
Halfverse: a    yācito no nivartasva   haṃsaśuklaśiroruhaiḥ
   yācito no nivartasva   haṃsa-śukla-śiro-ruhaiḥ /
Halfverse: c    śirobʰir nibʰr̥tācāra   mahīpatanapāṃśulaiḥ
   śirobʰir nibʰr̥ta_ācāra   mahī-patana-pāṃśulaiḥ /25/

Verse: 26 
Halfverse: a    bahūnāṃ vitatā yajñā   dvijānāṃ ya ihāgatāḥ
   bahūnāṃ vitatā yajñā   dvijānāṃ ya iha_āgatāḥ /
Halfverse: c    teṣāṃ samāptir āyattā   tava vatsa nivartane
   teṣāṃ samāptir āyattā   tava vatsa nivartane /26/

Verse: 27 
Halfverse: a    bʰaktimanti hi bʰūtāni   jaṃgamājaṃgamāni ca
   bʰaktimanti hi bʰūtāni   jaṃgama_ajaṃgamāni ca /
Halfverse: c    yācamāneṣu teṣu tvaṃ   bʰaktiṃ bʰakteṣu darśaya
   yācamāneṣu teṣu tvaṃ   bʰaktiṃ bʰakteṣu darśaya /27/

Verse: 28 
Halfverse: a    anugaṃtum aśaktās tvāṃ   mūlair uddʰr̥tavegibʰiḥ
   anugaṃtum aśaktās tvāṃ   mūlair uddʰr̥ta-vegibʰiḥ /
Halfverse: c    unnatā vāyuvegena   vikrośantīva pādapāḥ
   unnatā vāyu-vegena   vikrośanti_iva pādapāḥ /28/

Verse: 29 
Halfverse: a    niśceṣṭāhārasaṃcārā   vr̥kṣaikastʰānaviṣṭʰitāḥ
   niśceṣṭa_āhāra-saṃcārā   vr̥kṣa_eka-stʰāna-viṣṭʰitāḥ /
Halfverse: c    pakṣiṇo 'pi prayācante   sarvabʰūtānukampinam
   pakṣiṇo_api prayācante   sarva-bʰūta_anukampinam /29/

Verse: 30 
Halfverse: a    evaṃ vikrośatāṃ teṣāṃ   dvijātīnāṃ nivartane
   evaṃ vikrośatāṃ teṣāṃ   dvijātīnāṃ nivartane /
Halfverse: c    dadr̥śe tamasā tatra   vārayantīva rāgʰavam
   dadr̥śe tamasā tatra   vārayanti_iva rāgʰavam /30/ {E}



Next part


This text is part of the TITUS edition of Ramayana.

Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 8.12.2008. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder.