TITUS
Ramayana
Part No. 118
Previous part

Chapter: 41 
Adhyāya 41


Verse: 1 
Halfverse: a    tatas tu tamasā tīraṃ   ramyam āśritya rāgʰavaḥ
   tatas tu tamasā tīraṃ   ramyam āśritya rāgʰavaḥ /
Halfverse: c    sītām udvīkṣya saumitrim   idaṃ vacanam abravīt
   sītām udvīkṣya saumitrim   idaṃ vacanam abravīt /1/

Verse: 2 
Halfverse: a    iyam adya niśā pūrvā   saumitre prastʰitā vanam
   iyam adya niśā pūrvā   saumitre prastʰitā vanam /
Halfverse: c    vanavāsasya bʰadraṃ te   sa notkaṇṭʰitum arhasi
   vana-vāsasya bʰadraṃ te   sa na_utkaṇṭʰitum arhasi /2/

Verse: 3 
Halfverse: a    paśya śūnyāny araṇyāni   rudantīva samantataḥ
   paśya śūnyāny araṇyāni   rudanti_iva samantataḥ /
Halfverse: c    yatʰānilayam āyadbʰir   nilīnāni mr̥gadvijaiḥ
   yatʰā-nilayam āyadbʰir   nilīnāni mr̥ga-dvijaiḥ /3/

Verse: 4 
Halfverse: a    adyāyodʰyā tu nagarī   rājadʰānī pitur mama
   adya_ayodʰyā tu nagarī   rāja-dʰānī pitur mama /
Halfverse: c    sastrīpuṃsā gatān asmāñ   śociṣyati na saṃśayaḥ
   sastrī-puṃsā gatān asmān   śociṣyati na saṃśayaḥ /4/

Verse: 5 
Halfverse: a    bʰarataḥ kʰalu dʰarmātmā   pitaraṃ mātaraṃ ca me
   bʰarataḥ kʰalu dʰarma_ātmā   pitaraṃ mātaraṃ ca me /
Halfverse: c    dʰarmārtʰakāmasahitair   vākyair āśvāsayiṣyati
   dʰarma_artʰa-kāma-sahitair   vākyair āśvāsayiṣyati /5/

Verse: 6 
Halfverse: a    bʰaratasyānr̥śaṃsatvaṃ   saṃcintyāhaṃ punaḥ punaḥ
   bʰaratasya_ānr̥śaṃsatvaṃ   saṃcintya_ahaṃ punaḥ punaḥ /
Halfverse: c    nānuśocāmi pitaraṃ   mātaraṃ cāpi lakṣmaṇa
   na_anuśocāmi pitaraṃ   mātaraṃ ca_api lakṣmaṇa /6/

Verse: 7 
Halfverse: a    tvayā kāryaṃ naravyāgʰra   mām anuvrajatā kr̥tam
   tvayā kāryaṃ nara-vyāgʰra   mām anuvrajatā kr̥tam /
Halfverse: c    anveṣṭavyā hi vaidehyā   rakṣaṇārtʰe sahāyatā
   anveṣṭavyā hi vaidehyā   rakṣaṇa_artʰe sahāyatā /7/

Verse: 8 
Halfverse: a    adbʰir eva tu saumitre   vatsyāmy adya niśām imām
   adbʰir eva tu saumitre   vatsyāmy adya niśām imām /
Halfverse: c    etad dʰi rocate mahyaṃ   vanye 'pi vividʰe sati
   etadd^hi rocate mahyaṃ   vanye_api vividʰe sati /8/

Verse: 9 
Halfverse: a    evam uktvā tu saumitraṃ   sumantram api rāgʰavaḥ
   evam uktvā tu saumitraṃ   sumantram api rāgʰavaḥ /
Halfverse: c    apramattas tvam aśveṣu   bʰava saumyety uvāca ha
   apramattas tvam aśveṣu   bʰava saumya_ity uvāca ha /9/

Verse: 10 
Halfverse: a    so 'śvān sumantraḥ saṃyamya   sūrye 'staṃ samupāgate
   so_aśvān sumantraḥ saṃyamya   sūrye_astaṃ samupāgate /
Halfverse: c    prabʰūtayavasān kr̥tvā   babʰūva pratyanantaraḥ
   prabʰūta-yavasān kr̥tvā   babʰūva pratyanantaraḥ /10/

Verse: 11 
Halfverse: a    upāsyatu śivāṃ saṃdʰyāṃ   dr̥ṣṭvā rātrim upastʰitām
   upāsyatu śivāṃ saṃdʰyāṃ   dr̥ṣṭvā rātrim upastʰitām /
Halfverse: c    rāmasya śayanaṃ cakre   sūtaḥ saumitriṇā saha
   rāmasya śayanaṃ cakre   sūtaḥ saumitriṇā saha /11/

Verse: 12 
Halfverse: a    tāṃ śayyāṃ tamasātīre   vīkṣya vr̥kṣadalaiḥ kr̥tām
   tāṃ śayyāṃ tamasā-tīre   vīkṣya vr̥kṣa-dalaiḥ kr̥tām /
Halfverse: c    rāmaḥ saumitriṇāṃ sārdʰaṃ   sabʰāryaḥ saṃviveśa ha
   rāmaḥ saumitriṇāṃ sārdʰaṃ   sabʰāryaḥ saṃviveśa ha /12/

Verse: 13 
Halfverse: a    sabʰāryaṃ saṃprasuptaṃ taṃ   bʰrātaraṃ vīkṣya lakṣmaṇaḥ
   sabʰāryaṃ saṃprasuptaṃ taṃ   bʰrātaraṃ vīkṣya lakṣmaṇaḥ /
Halfverse: c    katʰayām āsa sūtāya   rāmasya vividʰān guṇān
   katʰayām āsa sūtāya   rāmasya vividʰān guṇān /13/

Verse: 14 
Halfverse: a    jāgrato hy eva tāṃ rātriṃ   saumitrer udito raviḥ
   jāgrato hy eva tāṃ rātriṃ   saumitrer udito raviḥ /
Halfverse: c    sūtasya tamasātīre   rāmasya bruvato guṇān
   sūtasya tamasā-tīre   rāmasya bruvato guṇān /14/

Verse: 15 
Halfverse: a    gokulākulatīrāyās   tamasāyā vidūrataḥ
   go-kula_ākula-tīrāyās   tamasāyāḥ vidūrataḥ /
Halfverse: c    avasat tatra tāṃ rātriṃ   rāmaḥ prakr̥tibʰiḥ saha
   avasat tatra tāṃ rātriṃ   rāmaḥ prakr̥tibʰiḥ saha /15/

Verse: 16 
Halfverse: a    uttʰāya tu mahātejāḥ   prakr̥tīs tā niśāmya ca
   uttʰāya tu mahā-tejāḥ   prakr̥tīs tā niśāmya ca /
Halfverse: c    abravīd bʰrātaraṃ rāmo   lakṣmaṇaṃ puṇyalakṣaṇam
   abravīd bʰrātaraṃ rāmo   lakṣmaṇaṃ puṇya-lakṣaṇam /16/

Verse: 17 
Halfverse: a    asmadvyapekṣān saumitre   nirapekṣān gr̥heṣv api
   asmad-vyapekṣān saumitre   nirapekṣān gr̥heṣv api /
Halfverse: c    vr̥kṣamūleṣu saṃsuptān   paśya lakṣmaṇa sāmpratam
   vr̥kṣa-mūleṣu saṃsuptān   paśya lakṣmaṇa sāmpratam /17/

Verse: 18 
Halfverse: a    yatʰaite niyamaṃ paurāḥ   kurvanty asmannivartane
   yatʰā_ete niyamaṃ paurāḥ   kurvanty asman-nivartane /
Halfverse: c    api prāṇān asiṣyanti   na tu tyakṣyanti niścayam
   api prāṇān asiṣyanti   na tu tyakṣyanti niścayam /18/

Verse: 19 
Halfverse: a    yāvad eva tu saṃsuptās   tāvad eva vayaṃ lagʰu
   yāvad eva tu saṃsuptās   tāvad eva vayaṃ lagʰu /
Halfverse: c    ratʰam āruhya gaccʰāmaḥ   pantʰānam akutobʰayam
   ratʰam āruhya gaccʰāmaḥ   pantʰānam akuto-bʰayam /19/

Verse: 20 
Halfverse: a    ato bʰūyo 'pi nedānīm   ikṣvākupuravāsinaḥ
   ato bʰūyo_api na_idānīm   ikṣvāku-pura-vāsinaḥ /
Halfverse: c    svapeyur anuraktā māṃ   vr̥kṣamūlāni saṃśritāḥ
   svapeyur anuraktā māṃ   vr̥kṣa-mūlāni saṃśritāḥ /20/ {!}

Verse: 21 
Halfverse: a    paurā hy ātmakr̥tād duḥkʰād   vipramocyā nr̥pātmajaiḥ
   paurā hy ātma-kr̥tād duḥkʰād   vipramocyā nr̥pa_ātmajaiḥ /
Halfverse: c    na tu kʰalv ātmanā yojyā   duḥkʰena puravāsinaḥ
   na tu kʰalv ātmanā yojyā   duḥkʰena pura-vāsinaḥ /21/

Verse: 22 
Halfverse: a    abravīl lakṣmaṇo rāmaṃ   sākṣād dʰarmam iva stʰitam
   abravīl lakṣmaṇo rāmaṃ   sākṣād dʰarmam iva stʰitam /
Halfverse: c    rocate me mahāprājña   kṣipram āruhyatām iti
   rocate me mahā-prājña   kṣipram āruhyatām iti /22/

Verse: 23 
Halfverse: a    sūtas tataḥ saṃtvaritaḥ   syandanaṃ tair hayottamaiḥ
   sūtas tataḥ saṃtvaritaḥ   syandanaṃ tair haya_uttamaiḥ /
Halfverse: c    yojayitvātʰa rāmāya   prāñjaliḥ pratyavedayat
   yojayitvā_atʰa rāmāya   prāñjaliḥ pratyavedayat /23/

Verse: 24 
Halfverse: a    mohanārtʰaṃ tu paurāṇāṃ   sūtaṃ rāmo 'bravīd vacaḥ
   mohana_artʰaṃ tu paurāṇāṃ   sūtaṃ rāmo_abravīd vacaḥ /
Halfverse: c    udaṅmukʰaḥ prayāhi tvaṃ   ratʰam āstʰāya sāratʰe
   udaṅ-mukʰaḥ prayāhi tvaṃ   ratʰam āstʰāya sāratʰe /24/

Verse: 25 
Halfverse: a    muhūrtaṃ tvaritaṃ gatvā   nirgataya ratʰaṃ punaḥ
   muhūrtaṃ tvaritaṃ gatvā   nirgataya ratʰaṃ punaḥ /
Halfverse: c    yatʰā na vidyuḥ paurā māṃ   tatʰā kuru samāhitaḥ
   yatʰā na vidyuḥ paurā māṃ   tatʰā kuru samāhitaḥ /25/

Verse: 26 
Halfverse: a    rāmasya vacanaṃ śrutvā   tatʰā cakre sa sāratʰiḥ
   rāmasya vacanaṃ śrutvā   tatʰā cakre sa sāratʰiḥ /
Halfverse: c    pratyāgamya ca rāmasya   syandanaṃ pratyavedayat
   pratyāgamya ca rāmasya   syandanaṃ pratyavedayat /26/

Verse: 27 
Halfverse: a    taṃ syandanam adʰiṣṭʰāya   rāgʰavaḥ sapariccʰadaḥ
   taṃ syandanam adʰiṣṭʰāya   rāgʰavaḥ sapariccʰadaḥ /
Halfverse: c    śīgʰragām ākulāvartāṃ   tamasām ataran nadīm
   śīgʰragām ākula_āvartāṃ   tamasām ataran nadīm /27/

Verse: 28 
Halfverse: a    sa saṃtīrya mahābāhuḥ   śrīmāñ śivam akaṇṭakam
   sa saṃtīrya mahā-bāhuḥ   śrīmān śivam akaṇṭakam /
Halfverse: c    prāpadyata mahāmārgam   abʰayaṃ bʰayadarśinām
   prāpadyata mahā-mārgam   abʰayaṃ bʰaya-darśinām /28/

Verse: 29 
Halfverse: a    prabʰātāyāṃ tu śarvaryāṃ   paurās te rāgʰavo vinā
   prabʰātāyāṃ tu śarvaryāṃ   paurās te rāgʰavo vinā /
Halfverse: c    śokopahataniśceṣṭā   babʰūvur hatacetasaḥ
   śoka_upahata-niśceṣṭā   babʰūvur hata-cetasaḥ /29/

Verse: 30 
Halfverse: a    śokajāśruparidyūnā   vīkṣamāṇās tatas tataḥ
   śokaja_aśru-paridyūnā   vīkṣamāṇās tatas tataḥ /
Halfverse: c    ālokam api rāmasya   na paśyanti sma duḥkʰitāḥ
   ālokam api rāmasya   na paśyanti sma duḥkʰitāḥ /30/

Verse: 31 
Halfverse: a    tato mārgānusāreṇa   gatvā kiṃ cit kṣaṇaṃ punaḥ
   tato mārga_anusāreṇa   gatvā kiṃcit kṣaṇaṃ punaḥ /
Halfverse: c    mārganāśād viṣādena   mahatā samabʰiplutaḥ
   mārga-nāśād viṣādena   mahatā samabʰiplutaḥ /31/

Verse: 32 
Halfverse: a    ratʰasya mārganāśena   nyavartanta manasvinaḥ
   ratʰasya mārga-nāśena   nyavartanta manasvinaḥ /
Halfverse: c    kim idaṃ kiṃ kariṣyāmo   daivenopahatā iti
   kim idaṃ kiṃ kariṣyāmo   daivena_upahatā iti /32/

Verse: 33 
Halfverse: a    tato yatʰāgatenaiva   mārgeṇa klāntacetasaḥ
   tato yatʰā_āgatena_eva   mārgeṇa klānta-cetasaḥ /
Halfverse: c    ayodʰyām agaman sarve   purīṃ vyatʰitasajjanām
   ayodʰyām agaman sarve   purīṃ vyatʰita-sajjanām /33/ {E}



Next part


This text is part of the TITUS edition of Ramayana.

Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 8.12.2008. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder.