TITUS
Ramayana
Part No. 123
Previous part

Chapter: 46 
Adhyāya 46


Verse: 1 
Halfverse: a    prabʰātāyāṃ tu śarvaryāṃ   pr̥tʰu vr̥kṣā mahāyaśāḥ
   prabʰātāyāṃ tu śarvaryāṃ   pr̥tʰu vr̥kṣā mahā-yaśāḥ /
Halfverse: c    uvāca rāmaḥ saumitriṃ   lakṣmaṇaṃ śubʰalakṣaṇam
   uvāca rāmaḥ saumitriṃ   lakṣmaṇaṃ śubʰa-lakṣaṇam /1/

Verse: 2 
Halfverse: a    bʰāskarodayakālo 'yaṃ   gatā bʰagavatī niśā
   bʰāskara_udaya-kālo_ayaṃ   gatā bʰagavatī niśā /
Halfverse: c    asau sukr̥ṣṇo vihagaḥ   kokilas tāta kūjati
   asau sukr̥ṣṇo vihagaḥ   kokilas tāta kūjati /2/

Verse: 3 
Halfverse: a    barhiṇānāṃ ca nirgʰoṣaḥ   śrūyate nadatāṃ vane
   barhiṇānāṃ ca nirgʰoṣaḥ   śrūyate nadatāṃ vane /
Halfverse: c    tarāma jāhnavīṃ saumya   śīgʰragāṃ sāgaraṃgamām
   tarāma jāhnavīṃ saumya   śīgʰragāṃ sāgaraṃ-gamām /3/

Verse: 4 
Halfverse: a    vijñāya rāmasya vacaḥ   saumitrir mitranandanaḥ
   vijñāya rāmasya vacaḥ   saumitrir mitra-nandanaḥ /
Halfverse: c    guham āmantrya sūtaṃ ca   so 'tiṣṭʰad bʰrātur agrataḥ
   guham āmantrya sūtaṃ ca   so_atiṣṭʰad bʰrātur agrataḥ /4/

Verse: 5 
Halfverse: a    tataḥ kalāpān saṃnahya   kʰaḍgau baddʰvā ca dʰanvinau
   tataḥ kalāpān saṃnahya   kʰaḍgau baddʰvā ca dʰanvinau /
Halfverse: c    jagmatur yena tau gaṅgāṃ   sītayā saha rāgʰavau
   jagmatur yena tau gaṅgāṃ   sītayā saha rāgʰavau /5/

Verse: 6 
Halfverse: a    rāmam eva tu dʰarmajñam   upagamya vinītavat
   rāmam eva tu dʰarmajñam   upagamya vinītavat /
Halfverse: c    kim ahaṃ karavāṇīti   sūtaḥ prāñjalir abravīt
   kim ahaṃ karavāṇi_iti   sūtaḥ prāñjalir abravīt /6/

Verse: 7 
Halfverse: a    nivartasvety uvācainam   etāvad dʰi kr̥taṃ mama
   nivartasva_ity uvāca_enam   etāvadd^hi kr̥taṃ mama /
Halfverse: c    yānaṃ vihāya padbʰyāṃ tu   gamiṣyāmo mahāvanam
   yānaṃ vihāya padbʰyāṃ tu   gamiṣyāmo mahā-vanam /7/

Verse: 8 
Halfverse: a    ātmānaṃ tv abʰyanujñātam   avekṣyārtaḥ sa sāratʰiḥ
   ātmānaṃ tv abʰyanujñātam   avekṣya_ārtaḥ sa sāratʰiḥ /
Halfverse: c    sumantraḥ puruṣavyāgʰram   aikṣvākam idam abravīt
   sumantraḥ puruṣa-vyāgʰram   aikṣvākam idam abravīt /8/

Verse: 9 
Halfverse: a    nātikrāntam idaṃ loke   puruṣeṇeha kena cit
   na_atikrāntam idaṃ loke   puruṣeṇa_iha kenacit /
Halfverse: c    tava sabʰrātr̥bʰāryasya   vāsaḥ prākr̥tavad vane
   tava sabʰrātr̥-bʰāryasya   vāsaḥ prākr̥tavad vane /9/

Verse: 10 
Halfverse: a    na manye brahmacarye 'sti   svadʰīte vā pʰalodayaḥ
   na manye brahma-carye_asti   svadʰīte vā pʰala_udayaḥ /
Halfverse: c    mārdavārjavayor vāpi   tvāṃ ced vyasanam āgatam
   mārdava_ārjavayor vā_api   tvāṃ ced vyasanam āgatam /10/

Verse: 11 
Halfverse: a    saha rāgʰava vaidehyā   bʰrātrā caiva vane vasan
   saha rāgʰava vaidehyā   bʰrātrā caiva vane vasan /
Halfverse: c    tvaṃ gatiṃ prāpsyase vīra   trīm̐l lokāṃs tu jayann iva
   tvaṃ gatiṃ prāpsyase vīra   trīm̐l lokāṃs tu jayann iva /11/

Verse: 12 
Halfverse: a    vayaṃ kʰalu hatā rāma   ye tayāpy upavañcitāḥ
   vayaṃ kʰalu hatā rāma   ye tayā_apy upavañcitāḥ /
Halfverse: c    kaikeyyā vaśam eṣyāmaḥ   pāpāyā duḥkʰabʰāginaḥ
   kaikeyyā vaśam eṣyāmaḥ   pāpāyā duḥkʰa-bʰāginaḥ /12/

Verse: 13 
Halfverse: a    iti bruvann ātma samaṃ   sumantraḥ sāratʰis tadā
   iti bruvann ātma samaṃ   sumantraḥ sāratʰis tadā /
Halfverse: c    dr̥ṣṭvā dura gataṃ rāmaṃ   duḥkʰārto rurude ciram
   dr̥ṣṭvā dura gataṃ rāmaṃ   duḥkʰa_ārto rurude ciram /13/

Verse: 14 
Halfverse: a    tatas tu vigate bāṣpe   sūtaṃ spr̥ṣṭodakaṃ śucim
   tatas tu vigate bāṣpe   sūtaṃ spr̥ṣṭa_udakaṃ śucim /
Halfverse: c    rāmas tu madʰuraṃ vākyaṃ   punaḥ punar uvāca tam
   rāmas tu madʰuraṃ vākyaṃ   punaḥ punar uvāca tam /14/

Verse: 15 
Halfverse: a    ikṣvākūṇāṃ tvayā tulyaṃ   suhr̥daṃ nopalakṣaye
   ikṣvākūṇāṃ tvayā tulyaṃ   suhr̥daṃ na_upalakṣaye /
Halfverse: c    yatʰā daśaratʰo rājā   māṃ na śocet tatʰā kuru
   yatʰā daśaratʰo rājā   māṃ na śocet tatʰā kuru /15/

Verse: 16 
Halfverse: a    śokopahata cetāś ca   vr̥ddʰaś ca jagatīpatiḥ
   śoka_upahata cetāś ca   vr̥ddʰaś ca jagatī-patiḥ /
Halfverse: c    kāma bʰārāvasannaś ca   tasmād etad bravīmi te
   kāma bʰāra_avasannaś ca   tasmād etad bravīmi te /16/

Verse: 17 
Halfverse: a    yad yad ājñāpayet kiṃ cit   sa mahātmā mahīpatiḥ
   yad yad ājñāpayet kiṃcit   sa mahātmā mahī-patiḥ /
Halfverse: c    kaikeyyāḥ priyakāmārtʰaṃ   kāryaṃ tad avikāṅkṣayā
   kaikeyyāḥ priya-kāma_artʰaṃ   kāryaṃ tad avikāṅkṣayā /17/

Verse: 18 
Halfverse: a    etadartʰaṃ hi rājyāni   praśāsati nareśvarāḥ
   etad-artʰaṃ hi rājyāni   praśāsati nara_īśvarāḥ /
Halfverse: c    yad eṣāṃ sarvakr̥tyeṣu   mano na pratihanyate
   yad eṣāṃ sarva-kr̥tyeṣu   mano na pratihanyate /18/

Verse: 19 
Halfverse: a    tad yatʰā sa mahārājo   nālīkam adʰigaccʰati
   tad yatʰā sa mahā-rājo   na_alīkam adʰigaccʰati /
Halfverse: c    na ca tāmyati duḥkʰena   sumantra kuru tat tatʰā
   na ca tāmyati duḥkʰena   sumantra kuru tat tatʰā /19/

Verse: 20 
Halfverse: a    adr̥ṣṭaduḥkʰaṃ rājānaṃ   vr̥ddʰam āryaṃ jitendriyam
   adr̥ṣṭa-duḥkʰaṃ rājānaṃ   vr̥ddʰam āryaṃ jita_indriyam /
Halfverse: c    brūyās tvam abʰivādyaiva   mama hetor idaṃ vacaḥ
   brūyās tvam abʰivādya_eva   mama hetor idaṃ vacaḥ /20/

Verse: 21 
Halfverse: a    naivāham anuśocāmi   lakṣmaṇo na ca maitʰilī
   na_eva_aham anuśocāmi   lakṣmaṇo na ca maitʰilī /
Halfverse: c    ayodʰyāyāś cyutāś ceti   vane vatsyāmaheti vā
   ayodʰyāyāś cyutāś ca_iti   vane vatsyāmaha_iti vā /21/ {maheti!}

Verse: 22 
Halfverse: a    caturdaśasu varṣeṣu   nivr̥tteṣu punaḥ punaḥ
   catur-daśasu varṣeṣu   nivr̥tteṣu punaḥ punaḥ /
Halfverse: c    lakṣmaṇaṃ māṃ ca sītāṃ ca   drakṣyasi kṣipram āgatān
   lakṣmaṇaṃ māṃ ca sītāṃ ca   drakṣyasi kṣipram āgatān /22/

Verse: 23 
Halfverse: a    evam uktvā tu rājānaṃ   mātaraṃ ca sumantra me
   evam uktvā tu rājānaṃ   mātaraṃ ca sumantra me /
Halfverse: c    anyāś ca devīḥ sahitāḥ   kaikeyīṃ ca punaḥ punaḥ
   anyāś ca devīḥ sahitāḥ   kaikeyīṃ ca punaḥ punaḥ /23/

Verse: 24 
Halfverse: a    ārogyaṃ brūhi kausalyām   atʰa pādābʰivandanam
   ārogyaṃ brūhi kausalyām   atʰa pāda_abʰivandanam /
Halfverse: c    sītāyā mama cāryasya   vacanāl lakṣmaṇasya ca
   sītāyā mama ca_āryasya   vacanāl lakṣmaṇasya ca /24/

Verse: 25 
Halfverse: a    brūyāś ca hi mahārājaṃ   bʰarataṃ kṣipram ānaya
   brūyāś ca hi mahā-rājaṃ   bʰarataṃ kṣipram ānaya /
Halfverse: c    āgataś cāpi bʰarataḥ   stʰāpyo nr̥pamate pade
   āgataś ca_api bʰarataḥ   stʰāpyo nr̥pa-mate pade /25/

Verse: 26 
Halfverse: a    bʰarataṃ ca pariṣvajya   yauvarājye 'bʰiṣicya ca
   bʰarataṃ ca pariṣvajya   yauvarājye_abʰiṣicya ca /
Halfverse: c    asmatsaṃtāpajaṃ duḥkʰaṃ   na tvām abʰibʰaviṣyati
   asmat-saṃtāpajaṃ duḥkʰaṃ   na tvām abʰibʰaviṣyati /26/

Verse: 27 
Halfverse: a    bʰarataś cāpi vaktavyo   yatʰā rājani vartase
   bʰarataś ca_api vaktavyo   yatʰā rājani vartase /
Halfverse: c    tatʰā mātr̥ṣu vartetʰāḥ   sarvāsv evāviśeṣataḥ
   tatʰā mātr̥ṣu vartetʰāḥ   sarvāsv eva_aviśeṣataḥ /27/

Verse: 28 
Halfverse: a    yatʰā ca tava kaikeyī   sumitrā cāviśeṣataḥ
   yatʰā ca tava kaikeyī   sumitrā ca_aviśeṣataḥ /
Halfverse: c    tatʰaiva devī kausalyā   mama mātā viśeṣataḥ
   tatʰaiva devī kausalyā   mama mātā viśeṣataḥ /28/

Verse: 29 
Halfverse: a    nivartyamāno rāmeṇa   sumantraḥ śokakarśitaḥ
   nivartyamāno rāmeṇa   sumantraḥ śoka-karśitaḥ /
Halfverse: c    tat sarvaṃ vacanaṃ śrutvā   snehāt kākutstʰam abravīt
   tat sarvaṃ vacanaṃ śrutvā   snehāt kākutstʰam abravīt /29/

Verse: 30 
Halfverse: a    yad ahaṃ nopacāreṇa   brūyāṃ snehād aviklavaḥ
   yad ahaṃ na_upacāreṇa   brūyāṃ snehād aviklavaḥ /
Halfverse: c    bʰaktimān iti tat tāvad   vākyaṃ tvaṃ kṣantum arhasi
   bʰaktimān iti tat tāvad   vākyaṃ tvaṃ kṣantum arhasi /30/

Verse: 31 
Halfverse: a    katʰaṃ hi tvadvihīno 'haṃ   pratiyāsyāmi tāṃ purīm
   katʰaṃ hi tvad-vihīno_ahaṃ   pratiyāsyāmi tāṃ purīm /
Halfverse: c    tava tāta viyogena   putraśokākulām iva
   tava tāta viyogena   putra-śoka_ākulām iva /31/

Verse: 32 
Halfverse: a    sarāmam api tāvan me   ratʰaṃ dr̥ṣṭvā tadā janaḥ
   sarāmam api tāvan me   ratʰaṃ dr̥ṣṭvā tadā janaḥ /
Halfverse: c    vinā rāmaṃ ratʰaṃ dr̥ṣṭvā   vidīryetāpi sā purī
   vinā rāmaṃ ratʰaṃ dr̥ṣṭvā   vidīryeta_api sā purī /32/

Verse: 33 
Halfverse: a    dainyaṃ hi nagarī gaccʰed   dr̥ṣṭvā śūnyam imaṃ ratʰam
   dainyaṃ hi nagarī gaccʰed   dr̥ṣṭvā śūnyam imaṃ ratʰam /
Halfverse: c    sūtāvaśeṣaṃ svaṃ sainyaṃ   hatavīram ivāhave
   sūta_avaśeṣaṃ svaṃ sainyaṃ   hata-vīram iva_āhave /33/

Verse: 34 
Halfverse: a    dūre 'pi nivasantaṃ tvāṃ   mānasenāgrataḥ stʰitam
   dūre_api nivasantaṃ tvāṃ   mānasena_agrataḥ stʰitam /
Halfverse: c    cintayantyo 'dya nūnaṃ tvāṃ   nirāhārāḥ kr̥tāḥ prajāḥ
   cintayantyo_adya nūnaṃ tvāṃ   nirāhārāḥ kr̥tāḥ prajāḥ /34/

Verse: 35 
Halfverse: a    ārtanādo hi yaḥ paurair   muktas tadvipravāsane
   ārta-nādo hi yaḥ paurair   muktas tad-vipravāsane /
Halfverse: c    ratʰastʰaṃ māṃ niśāmyaiva   kuryuḥ śataguṇaṃ tataḥ
   ratʰastʰaṃ māṃ niśāmya_eva   kuryuḥ śata-guṇaṃ tataḥ /35/

Verse: 36 
Halfverse: a    ahaṃ kiṃ cāpi vakṣyāmi   devīṃ tava suto mayā
   ahaṃ kiṃ ca_api vakṣyāmi   devīṃ tava suto mayā /
Halfverse: c    nīto 'sau mātulakulaṃ   saṃtāpaṃ mā kr̥tʰā iti
   nīto_asau mātula-kulaṃ   saṃtāpaṃ mā kr̥tʰā iti /36/

Verse: 37 
Halfverse: a    asatyam api naivāhaṃ   brūyāṃ vacanam īdr̥śam
   asatyam api na_eva_ahaṃ   brūyāṃ vacanam īdr̥śam /
Halfverse: c    katʰam apriyam evāhaṃ   brūyāṃ satyam idaṃ vacaḥ
   katʰam apriyam eva_ahaṃ   brūyāṃ satyam idaṃ vacaḥ /37/

Verse: 38 
Halfverse: a    mama tāvan niyogastʰās   tvadbandʰujanavāhinaḥ
   mama tāvan niyogastʰās   tvad-bandʰu-jana-vāhinaḥ /
Halfverse: c    katʰaṃ ratʰaṃ tvayā hīnaṃ   pravakṣyanti hayottamāḥ
   katʰaṃ ratʰaṃ tvayā hīnaṃ   pravakṣyanti haya_uttamāḥ /38/

Verse: 39 
Halfverse: a    yadi me yācamānasya   tyāgam eva kariṣyasi
   yadi me yācamānasya   tyāgam eva kariṣyasi /
Halfverse: c    saratʰo 'gniṃ pravekṣyāmi   tyakta mātra iha tvayā
   saratʰo_agniṃ pravekṣyāmi   tyakta mātra iha tvayā /39/

Verse: 40 
Halfverse: a    bʰaviṣyanti vane yāni   tapovigʰnakarāṇi te
   bʰaviṣyanti vane yāni   tapo-vigʰna-karāṇi te /
Halfverse: c    ratʰena pratibādʰiṣye   tāni sattvāni rāgʰava
   ratʰena pratibādʰiṣye   tāni sattvāni rāgʰava /40/

Verse: 41 
Halfverse: a    tat kr̥tena mayā prāptaṃ   ratʰa caryā kr̥taṃ sukʰam
   tat kr̥tena mayā prāptaṃ   ratʰa caryā kr̥taṃ sukʰam /
Halfverse: c    āśaṃse tvatkr̥tenāhaṃ   vanavāsakr̥taṃ sukʰam
   āśaṃse tvat-kr̥tena_ahaṃ   vana-vāsa-kr̥taṃ sukʰam /41/

Verse: 42 
Halfverse: a    prasīdeccʰāmi te 'raṇye   bʰavituṃ pratyanantaraḥ
   prasīda_iccʰāmi te_araṇye   bʰavituṃ pratyanantaraḥ /
Halfverse: c    prītyābʰihitam iccʰāmi   bʰava me patyanantaraḥ
   prītyā_abʰihitam iccʰāmi   bʰava me patyanantaraḥ /42/

Verse: 43 
Halfverse: a    tava śuśrūṣaṇaṃ mūrdʰnā   kariṣyāmi vane vasan
   tava śuśrūṣaṇaṃ mūrdʰnā   kariṣyāmi vane vasan /
Halfverse: c    ayodʰyāṃ devalokaṃ vā   sarvatʰā prajahāmy aham
   ayodʰyāṃ deva-lokaṃ vā   sarvatʰā prajahāmy aham /43/

Verse: 44 
Halfverse: a    na hi śakyā praveṣṭuṃ sā   mayāyodʰyā tvayā vinā
   na hi śakyā praveṣṭuṃ sā   mayā_ayodʰyā tvayā vinā /
Halfverse: c    rājadʰānī mahendrasya   yatʰā duṣkr̥takarmaṇā
   rāja-dʰānī mahā_indrasya   yatʰā duṣkr̥ta-karmaṇā /44/

Verse: 45 
Halfverse: a    ime cāpi hayā vīra   yadi te vanavāsinaḥ
   ime ca_api hayā vīra   yadi te vana-vāsinaḥ /
Halfverse: c    paricaryāṃ kariṣyanti   prāpsyanti paramāṃ gatim
   paricaryāṃ kariṣyanti   prāpsyanti paramāṃ gatim /45/

Verse: 46 
Halfverse: a    vanavāse kṣayaṃ prāpte   mamaiṣa hi manoratʰaḥ
   vana-vāse kṣayaṃ prāpte   mama_eṣa hi mano-ratʰaḥ /
Halfverse: c    yad anena ratʰenaiva   tvāṃ vaheyaṃ purīṃ punaḥ
   yad anena ratʰena_eva   tvāṃ vaheyaṃ purīṃ punaḥ /46/

Verse: 47 
Halfverse: a    caturdaśa hi varṣāṇi   sahitasya tvayā vane
   catur-daśa hi varṣāṇi   sahitasya tvayā vane /
Halfverse: c    kṣaṇabʰūtāni yāsyanti   śataśas tu tato 'nyatʰā
   kṣaṇa-bʰūtāni yāsyanti   śataśas tu tato_anyatʰā /47/

Verse: 48 
Halfverse: a    bʰr̥tyavatsala tiṣṭʰantaṃ   bʰartr̥putragate patʰi
   bʰr̥tya-vatsala tiṣṭʰantaṃ   bʰartr̥-putra-gate patʰi /
Halfverse: c    bʰaktaṃ bʰr̥tyaṃ stʰitaṃ stʰityāṃ   tvaṃ na māṃ hātum arhasi
   bʰaktaṃ bʰr̥tyaṃ stʰitaṃ stʰityāṃ   tvaṃ na māṃ hātum arhasi /48/

Verse: 49 
Halfverse: a    evaṃ bahuvidʰaṃ dīnaṃ   yācamānaṃ punaḥ punaḥ
   evaṃ bahu-vidʰaṃ dīnaṃ   yācamānaṃ punaḥ punaḥ /
Halfverse: c    rāmo bʰr̥tyānukampī tu   sumantram idam abravīt
   rāmo bʰr̥tya_anukampī tu   sumantram idam abravīt /49/

Verse: 50 
Halfverse: a    jānāmi paramāṃ bʰaktiṃ   mayi te bʰartr̥vatsala
   jānāmi paramāṃ bʰaktiṃ   mayi te bʰartr̥-vatsala /
Halfverse: c    śr̥ṇu cāpi yadartʰaṃ tvāṃ   preṣayāmi purīm itaḥ
   śr̥ṇu ca_api yad-artʰaṃ tvāṃ   preṣayāmi purīm itaḥ /50/

Verse: 51 
Halfverse: a    nagarīṃ tvāṃ gataṃ dr̥ṣṭvā   jananī me yavīyasī
   nagarīṃ tvāṃ gataṃ dr̥ṣṭvā   jananī me yavīyasī /
Halfverse: c    kaikeyī pratyayaṃ gaccʰed   iti rāmo vanaṃ gataḥ
   kaikeyī pratyayaṃ gaccʰed   iti rāmo vanaṃ gataḥ /51/

Verse: 52 
Halfverse: a    parituṣṭā hi sā devi   vanavāsaṃ gate mayi
   parituṣṭā hi sā devi   vana-vāsaṃ gate mayi /
Halfverse: c    rājānaṃ nātiśaṅketa   mitʰyāvādīti dʰārmikam
   rājānaṃ na_atiśaṅketa   mitʰyā-vādī_iti dʰārmikam /52/

Verse: 53 
Halfverse: a    eṣa me pratʰamaḥ kalpo   yad ambā me yavīyasī
   eṣa me pratʰamaḥ kalpo   yad ambā me yavīyasī /
Halfverse: c    bʰaratārakṣitaṃ spʰītaṃ   putrarājyam avāpnuyāt
   bʰarata_ārakṣitaṃ spʰītaṃ   putra-rājyam avāpnuyāt /53/

Verse: 54 
Halfverse: a    mama priyārtʰaṃ rājñaś ca   saratʰas tvaṃ purīṃ vraja
   mama priya_artʰaṃ rājñaś ca   saratʰas tvaṃ purīṃ vraja /
Halfverse: c    saṃdiṣṭaś cāsi yānartʰāṃs   tāṃs tān brūyās tatʰātatʰā
   saṃdiṣṭaś ca_asi yā_anartʰāṃs   tāṃs tān brūyās tatʰā-tatʰā /54/

Verse: 55 
Halfverse: a    ity uktvā vacanaṃ sūtaṃ   sāntvayitvā punaḥ punaḥ
   ity uktvā vacanaṃ sūtaṃ   sāntvayitvā punaḥ punaḥ /
Halfverse: c    guhaṃ vacanam aklībaṃ   rāmo hetumad abravīt
   guhaṃ vacanam aklībaṃ   rāmo hetumad abravīt /
Halfverse: e    jaṭāḥ kr̥tvā gamiṣyāmi   nyagrodʰakṣīram ānaya
   jaṭāḥ kr̥tvā gamiṣyāmi   nyagrodʰa-kṣīram ānaya /55/

Verse: 56 
Halfverse: a    tat kṣīraṃ rājaputrāya   guhaḥ kṣipram upāharat
   tat kṣīraṃ rāja-putrāya   guhaḥ kṣipram upāharat /
Halfverse: c    lakṣmaṇasyātmanaś caiva   rāmas tenākaroj jaṭāḥ
   lakṣmaṇasya_ātmanaś caiva   rāmas tena_akaroj jaṭāḥ /56/

Verse: 57 
Halfverse: a    tau tadā cīravasanau   jaṭāmaṇḍaladʰāriṇau
   tau tadā cīra-vasanau   jaṭā-maṇḍala-dʰāriṇau /
Halfverse: c    aśobʰetām r̥ṣisamau   bʰrātarau rāmalakṣmaṇau
   aśobʰetām r̥ṣi-samau   bʰrātarau rāma-lakṣmaṇau /57/ {!}

Verse: 58 
Halfverse: a    tato vaikʰānasaṃ mārgam   āstʰitaḥ sahalakṣmaṇaḥ
   tato vaikʰānasaṃ mārgam   āstʰitaḥ saha-lakṣmaṇaḥ /
Halfverse: c    vratam ādiṣṭavān rāmaḥ   sahāyaṃ guham abravīt
   vratam ādiṣṭavān rāmaḥ   sahāyaṃ guham abravīt /58/

Verse: 59 
Halfverse: a    apramatto bale kośe   durge janapade tatʰā
   apramatto bale kośe   durge jana-pade tatʰā /
Halfverse: c    bʰavetʰā guha rājyaṃ hi   durārakṣatamaṃ matam
   bʰavetʰā guha rājyaṃ hi   durārakṣatamaṃ matam /59/

Verse: 60 
Halfverse: a    tatas taṃ samanujñāya   guham ikṣvākunandanaḥ
   tatas taṃ samanujñāya   guham ikṣvāku-nandanaḥ /
Halfverse: c    jagāma tūrṇam avyagraḥ   sabʰāryaḥ sahalakṣmaṇaḥ
   jagāma tūrṇam avyagraḥ   sabʰāryaḥ saha-lakṣmaṇaḥ /60/

Verse: 61 
Halfverse: a    sa tu dr̥ṣṭvā nadītīre   nāvam ikṣvākunandanaḥ
   sa tu dr̥ṣṭvā nadī-tīre   nāvam ikṣvāku-nandanaḥ /
Halfverse: c    titīrṣuḥ śīgʰragāṃ gaṅgām   idaṃ lakṣmaṇam abravīt
   titīrṣuḥ śīgʰragāṃ gaṅgām   idaṃ lakṣmaṇam abravīt /61/

Verse: 62 
Halfverse: a    āroha tvaṃ nara vyāgʰra   stʰitāṃ nāvam imāṃ śanaiḥ
   āroha tvaṃ nara vyāgʰra   stʰitāṃ nāvam imāṃ śanaiḥ /
Halfverse: c    sītāṃ cāropayānvakṣaṃ   parigr̥hya manasvinīm
   sītāṃ ca_āropaya_anvakṣaṃ   parigr̥hya manasvinīm /62/

Verse: 63 
Halfverse: a    sa bʰrātuḥ śāsanaṃ śrutvā   sarvam apratikūlayan
   sa bʰrātuḥ śāsanaṃ śrutvā   sarvam apratikūlayan /
Halfverse: c    āropya maitʰilīṃ pūrvam   ārurohātmavāṃs tataḥ
   āropya maitʰilīṃ pūrvam   āruroha_ātmavāṃs tataḥ /63/

Verse: 64 
Halfverse: a    atʰāruroha tejasvī   svayaṃ lakṣmaṇapūrvajaḥ
   atʰa_āruroha tejasvī   svayaṃ lakṣmaṇa-pūrvajaḥ /
Halfverse: c    tato niṣādādʰipatir   guho jñātīn acodayat
   tato niṣāda_adʰipatir   guho jñātīn acodayat /64/

Verse: 65 
Halfverse: a    anujñāya sumantraṃ ca   sabalaṃ caiva taṃ guham
   anujñāya sumantraṃ ca   sabalaṃ caiva taṃ guham /
Halfverse: c    āstʰāya nāvaṃ rāmas tu   codayām āsa nāvikān
   āstʰāya nāvaṃ rāmas tu   codayām āsa nāvikān /65/

Verse: 66 
Halfverse: a    tatas taiś coditā sā nauḥ   karṇadʰārasamāhitā
   tatas taiś coditā sā nauḥ   karṇa-dʰāra-samāhitā /
Halfverse: c    śubʰaspʰyavegābʰihatā   śīgʰraṃ salilam atyagāt
   śubʰa-spʰya-vega_abʰihatā   śīgʰraṃ salilam atyagāt /66/

Verse: 67 
Halfverse: a    madʰyaṃ tu samanuprāpya   bʰāgīratʰyās tv aninditā
   madʰyaṃ tu samanuprāpya   bʰāgīratʰyās tv aninditā /
Halfverse: c    vaidehī prāñjalir bʰūtvā   tāṃ nadīm idam abravīt
   vaidehī prāñjalir bʰūtvā   tāṃ nadīm idam abravīt /67/

Verse: 68 
Halfverse: a    putro daśaratʰasyāyaṃ   mahārājasya dʰīmataḥ
   putro daśaratʰasya_ayaṃ   mahā-rājasya dʰīmataḥ /
Halfverse: c    nideśaṃ pālayatv enaṃ   gaṅge tvadabʰirakṣitaḥ
   nideśaṃ pālayatv enaṃ   gaṅge tvad-abʰirakṣitaḥ /68/

Verse: 69 
Halfverse: a    caturdaśa hi varṣāṇi   samagrāṇy uṣya kānane
   catur-daśa hi varṣāṇi   samagrāṇy uṣya kānane /
Halfverse: c    bʰrātrā saha mayā caiva   punaḥ pratyāgamiṣyati
   bʰrātrā saha mayā caiva   punaḥ pratyāgamiṣyati /69/

Verse: 70 
Halfverse: a    tatas tvāṃ devi subʰage   kṣemeṇa punar āgatā
   tatas tvāṃ devi subʰage   kṣemeṇa punar āgatā /
Halfverse: c    yakṣye pramuditā gaṅge   sarvakāmasamr̥ddʰaye
   yakṣye pramuditā gaṅge   sarva-kāma-samr̥ddʰaye /70/

Verse: 71 
Halfverse: a    tvaṃ hi tripatʰagā devi   brahma lokaṃ samīkṣase
   tvaṃ hi tripatʰagā devi   brahma lokaṃ samīkṣase /
Halfverse: c    bʰāryā codadʰirājasya   loke 'smin saṃpradr̥śyase
   bʰāryā ca_udadʰi-rājasya   loke_asmin saṃpradr̥śyase /71/

Verse: 72 
Halfverse: a    sā tvāṃ devi namasyāmi   praśaṃsāmi ca śobʰane
   sā tvāṃ devi namasyāmi   praśaṃsāmi ca śobʰane /
Halfverse: c    prāpta rājye naravyāgʰra   śivena punar āgate
   prāpta rājye nara-vyāgʰra   śivena punar āgate /72/

Verse: 73 
Halfverse: a    gavāṃ śatasahasrāṇi   vastrāṇy annaṃ ca peśalam
   gavāṃ śata-sahasrāṇi   vastrāṇy annaṃ ca peśalam /
Halfverse: c    brāhmaṇebʰyaḥ pradāsyāmi   tava priyacikīrṣayā
   brāhmaṇebʰyaḥ pradāsyāmi   tava priya-cikīrṣayā /73/

Verse: 74 
Halfverse: a    tatʰā saṃbʰāṣamāṇā sā   sītā gaṅgām aninditā
   tatʰā saṃbʰāṣamāṇā sā   sītā gaṅgām aninditā /
Halfverse: c    dakṣiṇā dakṣiṇaṃ tīraṃ   kṣipram evābʰyupāgamat
   dakṣiṇā dakṣiṇaṃ tīraṃ   kṣipram eva_abʰyupāgamat /74/

Verse: 75 
Halfverse: a    tīraṃ tu samanuprāpya   nāvaṃ hitvā nararṣabʰaḥ
   tīraṃ tu samanuprāpya   nāvaṃ hitvā nara-r̥ṣabʰaḥ /
Halfverse: c    prātiṣṭʰata saha bʰrātrā   vaidehyā ca paraṃtapaḥ
   prātiṣṭʰata saha bʰrātrā   vaidehyā ca paraṃ-tapaḥ /75/

Verse: 76 
Halfverse: a    atʰābravīn mahābāhuḥ   sumitrānandavardʰanam
   atʰa_abravīn mahā-bāhuḥ   sumitra_ānanda-vardʰanam /
Halfverse: c    agrato gaccʰa saumitre   sītā tvām anugaccʰatu
   agrato gaccʰa saumitre   sītā tvām anugaccʰatu /76/

Verse: 77 
Halfverse: a    pr̥ṣṭʰato 'haṃ gamiṣyāmi   tvāṃ ca sītāṃ ca pālayan
   pr̥ṣṭʰato_ahaṃ gamiṣyāmi   tvāṃ ca sītāṃ ca pālayan /
Halfverse: c    adya duḥkʰaṃ tu vaidehī   vanavāsasya vetsyati
   adya duḥkʰaṃ tu vaidehī   vana-vāsasya vetsyati /77/

Verse: 78 


Halfverse: a    gataṃ tu gaṅgāparapāram āśu    gataṃ tu gaṅgāparapāram āśu
   gataṃ tu gaṅgā-para-pāram āśu    gataṃ tu gaṅgā-para-pāram āśu / {Gem}
Halfverse: b    rāmaṃ sumantraḥ pratataṃ nirīkṣya    rāmaṃ sumantraḥ pratataṃ nirīkṣya
   rāmaṃ sumantraḥ pratataṃ nirīkṣya    rāmaṃ sumantraḥ pratataṃ nirīkṣya / {Gem}
Halfverse: c    adʰvaprakarṣād vinivr̥ttadr̥ṣṭir    adʰvaprakarṣād vinivr̥ttadr̥ṣṭir
   adʰva-prakarṣād vinivr̥tta-dr̥ṣṭir    adʰva-prakarṣād vinivr̥tta-dr̥ṣṭir / {Gem}
Halfverse: d    mumoca bāṣpaṃ vyatʰitas tapasvī    mumoca bāṣpaṃ vyatʰitas tapasvī
   mumoca bāṣpaṃ vyatʰitas tapasvī    mumoca bāṣpaṃ vyatʰitas tapasvī /78/ {Gem}

Verse: 79 
Halfverse: a    tau tatra hatvā caturo mahāmr̥gān    tau tatra hatvā caturo mahāmr̥gān
   tau tatra hatvā caturo mahā-mr̥gān    tau tatra hatvā caturo mahā-mr̥gān / {Gem}
Halfverse: b    varāham r̥śyaṃ pr̥ṣataṃ mahārurum    varāham r̥śyaṃ pr̥ṣataṃ mahārurum
   varāham r̥śyaṃ pr̥ṣataṃ mahā-rurum    varāham r̥śyaṃ pr̥ṣataṃ mahā-rurum / {Gem}
Halfverse: c    ādāya medʰyaṃ tvaritaṃ bubʰukṣitau    ādāya medʰyaṃ tvaritaṃ bubʰukṣitau
   ādāya medʰyaṃ tvaritaṃ bubʰukṣitau    ādāya medʰyaṃ tvaritaṃ bubʰukṣitau / {Gem}
Halfverse: d    vāsāya kāle yayatur vanaspatim    vāsāya kāle yayatur vanaspatim
   vāsāya kāle yayatur vanas-patim    vāsāya kāle yayatur vanas-patim /79/ {E} {Gem}




Next part


This text is part of the TITUS edition of Ramayana.

Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 8.12.2008. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder.