TITUS
Ramayana
Part No. 129
Previous part

Chapter: 52 
Adhyāya 52


Verse: 1 
Halfverse: a    pratyāśvasto yadā rājā   mohāt pratyāgataḥ punaḥ
   pratyāśvasto yadā rājā   mohāt pratyāgataḥ punaḥ /
Halfverse: c    atʰājuhāva taṃ sūtaṃ   rāmavr̥ttāntakāraṇāt
   atʰa_ājuhāva taṃ sūtaṃ   rāma-vr̥tta_anta-kāraṇāt /1/

Verse: 2 
Halfverse: a    vr̥ddʰaṃ paramasaṃtaptaṃ   navagraham iva dvipam
   vr̥ddʰaṃ parama-saṃtaptaṃ   nava-graham iva dvipam /
Halfverse: c    viniḥśvasantaṃ dʰyāyantam   asvastʰam iva kuñjaram
   viniḥśvasantaṃ dʰyāyantam   asvastʰam iva kuñjaram /2/

Verse: 3 
Halfverse: a    rājā tu rajasā sūtaṃ   dʰvastāṅgaṃ samupastʰitam
   rājā tu rajasā sūtaṃ   dʰvasta_aṅgaṃ samupastʰitam /
Halfverse: c    aśru pūrṇamukʰaṃ dīnam   uvāca paramārtavat
   aśru pūrṇa-mukʰaṃ dīnam   uvāca parama_ārtavat /3/

Verse: 4 
Halfverse: a    kva nu vatsyati dʰarmātmā   vr̥kṣamūlam upāśritaḥ
   kva nu vatsyati dʰarma_ātmā   vr̥kṣa-mūlam upāśritaḥ /
Halfverse: c    so 'tyantasukʰitaḥ sūta   kim aśiṣyati rāgʰavaḥ
   so_atyanta-sukʰitaḥ sūta   kim aśiṣyati rāgʰavaḥ /
Halfverse: e    bʰūmipālātmajo bʰūmau   śete katʰam anātʰavat
   bʰūmi-pāla_ātmajo bʰūmau   śete katʰam anātʰavat /4/

Verse: 5 
Halfverse: a    yaṃ yāntam anuyānti sma   padāti ratʰakuñjarāḥ
   yaṃ yāntam anuyānti sma   padāti ratʰa-kuñjarāḥ /
Halfverse: c    sa vatsyati katʰaṃ rāmo   vijanaṃ vanam āśritaḥ
   sa vatsyati katʰaṃ rāmo   vijanaṃ vanam āśritaḥ /5/

Verse: 6 
Halfverse: a    vyālair mr̥gair ācaritaṃ   kr̥ṣṇasarpaniṣevitam
   vyālair mr̥gair ācaritaṃ   kr̥ṣṇa-sarpa-niṣevitam /
Halfverse: c    katʰaṃ kumārau vaidehyā   sārdʰaṃ vanam upastʰitau
   katʰaṃ kumārau vaidehyā   sārdʰaṃ vanam upastʰitau /6/

Verse: 7 
Halfverse: a    sukumāryā tapasvinyā   sumantra saha sītayā
   sukumāryā tapasvinyā   sumantra saha sītayā /
Halfverse: c    rājaputrau katʰaṃ pādair   avaruhya ratʰād gatau
   rāja-putrau katʰaṃ pādair   avaruhya ratʰād gatau /7/

Verse: 8 
Halfverse: a    siddʰārtʰaḥ kʰalu sūta tvaṃ   yena dr̥ṣṭau mamātmajau
   siddʰa_artʰaḥ kʰalu sūta tvaṃ   yena dr̥ṣṭau mama_ātmajau /
Halfverse: c    vanāntaṃ praviśantau tāv   aśvināv iva mandaram
   vana_antaṃ praviśantau tāv   aśvināv iva mandaram /8/

Verse: 9 
Halfverse: a    kim uvāca vaco rāmaḥ   kim uvāca ca lakṣmaṇaḥ
   kim uvāca vaco rāmaḥ   kim uvāca ca lakṣmaṇaḥ /
Halfverse: c    sumantra vanam āsādya   kim uvāca ca maitʰilī
   sumantra vanam āsādya   kim uvāca ca maitʰilī /
Halfverse: e    āsitaṃ śayitaṃ bʰuktaṃ   sūta rāmasya kīrtaya
   āsitaṃ śayitaṃ bʰuktaṃ   sūta rāmasya kīrtaya /9/

Verse: 10 
Halfverse: a    iti sūto narendreṇa   coditaḥ sajjamānayā
   iti sūto nara_indreṇa   coditaḥ sajjamānayā /
Halfverse: c    uvāca vācā rājānaṃ   sabāṣpaparirabdʰayā
   uvāca vācā rājānaṃ   sa-bāṣpa-parirabdʰayā /10/

Verse: 11 
Halfverse: a    abravīn māṃ mahārāja   dʰarmam evānupālayan
   abravīn māṃ mahā-rāja   dʰarmam eva_anupālayan /
Halfverse: c    añjaliṃ rāgʰavaḥ kr̥tvā   śirasābʰipraṇamya ca
   añjaliṃ rāgʰavaḥ kr̥tvā   śirasā_abʰipraṇamya ca /11/

Verse: 12 
Halfverse: a    sūta madvacanāt tasya   tātasya viditātmanaḥ
   sūta mad-vacanāt tasya   tātasya vidita_ātmanaḥ /
Halfverse: c    śirasā vandanīyasya   vandyau pādau mahātmanaḥ
   śirasā vandanīyasya   vandyau pādau mahātmanaḥ /12/

Verse: 13 
Halfverse: a    sarvam antaḥpuraṃ vācyaṃ   sūta mad vacanāt tvayā
   sarvam antaḥ-puraṃ vācyaṃ   sūta mad vacanāt tvayā /
Halfverse: c    ārogyam aviśeṣeṇa   yatʰārhaṃ cābʰivādanam
   ārogyam aviśeṣeṇa   yatʰā_arhaṃ ca_abʰivādanam /13/

Verse: 14 
Halfverse: a    mātā ca mama kausalyā   kuśalaṃ cābʰivādanam
   mātā ca mama kausalyā   kuśalaṃ ca_abʰivādanam /
Halfverse: c    devi devasya pādau ca   devavat paripālaya
   devi devasya pādau ca   devavat paripālaya /14/

Verse: 15 
Halfverse: a    bʰarataḥ kuśalaṃ vācyo   vācyo madvacanena ca
   bʰarataḥ kuśalaṃ vācyo   vācyo mad-vacanena ca /
Halfverse: c    sarvāsv eva yatʰānyāyaṃ   vr̥ttiṃ vartasva mātr̥ṣu
   sarvāsv eva yatʰā-nyāyaṃ   vr̥ttiṃ vartasva mātr̥ṣu /15/

Verse: 16 
Halfverse: a    vaktavyaś ca mahābāhur   ikṣvākukulanandanaḥ
   vaktavyaś ca mahā-bāhur   ikṣvāku-kula-nandanaḥ /
Halfverse: c    pitaraṃ yauvarājyastʰo   rājyastʰam anupālaya
   pitaraṃ yauvarājyastʰo   rājyastʰam anupālaya /16/

Verse: 17 
Halfverse: a    ity evaṃ māṃ mahārāja   bruvann eva mahāyaśāḥ
   ity evaṃ māṃ mahā-rāja   bruvann eva mahā-yaśāḥ /
Halfverse: c    rāmo rājīvatāmrākṣo   bʰr̥śam aśrūṇy avartayat
   rāmo rājīva-tāmra_akṣo   bʰr̥śam aśrūṇy avartayat /17/

Verse: 18 
Halfverse: a    lakṣmaṇas tu susaṃkruddʰo   niḥśvasan vākyam abravīt
   lakṣmaṇas tu susaṃkruddʰo   niḥśvasan vākyam abravīt /
Halfverse: c    kenāyam aparādʰena   rājaputro vivāsitaḥ
   kena_ayam aparādʰena   rāja-putro vivāsitaḥ /18/

Verse: 19 
Halfverse: a    yadi pravrājito rāmo   lobʰakāraṇakāritam
   yadi pravrājito rāmo   lobʰa-kāraṇa-kāritam /
Halfverse: c    varadānanimittaṃ vā   sarvatʰā duṣkr̥taṃ kr̥tam
   vara-dāna-nimittaṃ vā   sarvatʰā duṣkr̥taṃ kr̥tam /
Halfverse: e    rāmasya tu parityāge   na hetum upalakṣaye
   rāmasya tu parityāge   na hetum upalakṣaye /19/

Verse: 20 
Halfverse: a    asamīkṣya samārabdʰaṃ   viruddʰaṃ buddʰilāgʰavāt
   asamīkṣya samārabdʰaṃ   viruddʰaṃ buddʰi-lāgʰavāt /
Halfverse: c    janayiṣyati saṃkrośaṃ   rāgʰavasya vivāsanam
   janayiṣyati saṃkrośaṃ   rāgʰavasya vivāsanam /20/

Verse: 21 
Halfverse: a    ahaṃ tāvan mahārāje   pitr̥tvaṃ nopalakṣaye
   ahaṃ tāvan mahā-rāje   pitr̥tvaṃ na_upalakṣaye /
Halfverse: c    bʰrātā bʰartā ca bandʰuś ca   pitā ca mama rāgʰavaḥ
   bʰrātā bʰartā ca bandʰuś ca   pitā ca mama rāgʰavaḥ /21/

Verse: 22 
Halfverse: a    sarvalokapriyaṃ tyaktvā   sarvalokahite ratam
   sarva-loka-priyaṃ tyaktvā   sarva-loka-hite ratam /
Halfverse: c    sarvaloko 'nurajyeta   katʰaṃ tvānena karmaṇā
   sarva-loko_anurajyeta   katʰaṃ tvā_anena karmaṇā /22/

Verse: 23 
Halfverse: a    jānakī tu mahārāja   niḥśvasantī tapasvinī
   jānakī tu mahā-rāja   niḥśvasantī tapasvinī /
Halfverse: c    bʰūtopahatacitteva   viṣṭʰitā vr̥ṣmr̥tā stʰitā
   bʰūta_upahata-cittā_iva   viṣṭʰitā vr̥ṣmr̥tā stʰitā /23/

Verse: 24 
Halfverse: a    adr̥ṣṭapūrvavyasanā   rājaputrī yaśasvinī
   adr̥ṣṭa-pūrva-vyasanā   rāja-putrī yaśasvinī /
Halfverse: c    tena duḥkʰena rudatī   naiva māṃ kiṃ cid abravīt
   tena duḥkʰena rudatī   na_eva māṃ kiṃcid abravīt /24/

Verse: 25 
Halfverse: a    udvīkṣamāṇā bʰartāraṃ   mukʰena pariśuṣyatā
   udvīkṣamāṇā bʰartāraṃ   mukʰena pariśuṣyatā /
Halfverse: c    mumoca sahasā bāṣpaṃ   māṃ prayāntam udīkṣya sā
   mumoca sahasā bāṣpaṃ   māṃ prayāntam udīkṣya sā /25/

Verse: 26 


Halfverse: a    tatʰaiva rāmo 'śrumukʰaḥ kr̥tāñjaliḥ    tatʰaiva rāmo 'śrumukʰaḥ kr̥tāñjaliḥ
   tatʰaiva rāmo_aśru-mukʰaḥ kr̥ta_añjaliḥ    tatʰaiva rāmo_aśru-mukʰaḥ kr̥ta_añjaliḥ / {Gem}
Halfverse: b    stʰito 'bʰaval lakṣmaṇabāhupālitaḥ    stʰito 'bʰaval lakṣmaṇabāhupālitaḥ
   stʰito_abʰaval lakṣmaṇa-bāhu-pālitaḥ    stʰito_abʰaval lakṣmaṇa-bāhu-pālitaḥ / {Gem}
Halfverse: c    tatʰaiva sītā rudatī tapasvinī    tatʰaiva sītā rudatī tapasvinī
   tatʰaiva sītā rudatī tapasvinī    tatʰaiva sītā rudatī tapasvinī / {Gem}
Halfverse: d    nirīkṣate rājaratʰaṃ tatʰaiva mām    nirīkṣate rājaratʰaṃ tatʰaiva mām
   nirīkṣate rāja-ratʰaṃ tatʰaiva mām    nirīkṣate rāja-ratʰaṃ tatʰaiva mām /26/ {E} {Gem}




Next part


This text is part of the TITUS edition of Ramayana.

Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 8.12.2008. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder.