TITUS
Ramayana
Part No. 187
Previous part

Chapter: 110 
Adhyāya 110


Verse: 1 
Halfverse: a    sā tv evam uktā vaidehī   anasūyān asūyayā
   sā tv evam uktā vaidehī   anasūyān asūyayā /
Halfverse: c    pratipūjya vaco mandaṃ   pravaktum upacakrame
   pratipūjya vaco mandaṃ   pravaktum upacakrame /1/

Verse: 2 
Halfverse: a    naitad āścaryam āryāyā   yan māṃ tvam anubʰāṣase
   na_etad āścaryam āryāyā   yan māṃ tvam anubʰāṣase /
Halfverse: c    viditaṃ tu mamāpy etad   yatʰā nāryāḥ patir guruḥ
   viditaṃ tu mama_apy etad   yatʰā nāryāḥ patir guruḥ /2/

Verse: 3 
Halfverse: a    yady apy eṣa bʰaved bʰartā   mamārye vr̥ttavarjitaḥ
   yady apy eṣa bʰaved bʰartā   mama_ārye vr̥tta-varjitaḥ /
Halfverse: c    advaidʰam upavartavyas   tatʰāpy eṣa mayā bʰavet
   advaidʰam upavartavyas   tatʰā_apy eṣa mayā bʰavet /3/

Verse: 4 
Halfverse: a    kiṃ punar yo guṇaślāgʰyaḥ   sānukrośo jitendriyaḥ
   kiṃ punar yo guṇa-ślāgʰyaḥ   sānukrośo jita_indriyaḥ /
Halfverse: c    stʰirānurāgo dʰarmātmā   mātr̥vartī pitr̥ priyaḥ
   stʰira_anurāgo dʰarma_ātmā   mātr̥-vartī pitr̥ priyaḥ /4/

Verse: 5 
Halfverse: a    yāṃ vr̥ttiṃ vartate rāmaḥ   kausalyāyāṃ mahābalaḥ
   yāṃ vr̥ttiṃ vartate rāmaḥ   kausalyāyāṃ mahā-balaḥ /
Halfverse: c    tām eva nr̥panārīṇām   anyāsām api vartate
   tām eva nr̥pa-nārīṇām   anyāsām api vartate /5/

Verse: 6 
Halfverse: a    sakr̥d dr̥ṣṭāsv api strīṣu   nr̥peṇa nr̥pavatsalaḥ
   sakr̥d dr̥ṣṭāsv api strīṣu   nr̥peṇa nr̥pa-vatsalaḥ /
Halfverse: c    mātr̥vad vartate vīro   mānam utsr̥jya dʰarmavit
   mātr̥vad vartate vīro   mānam utsr̥jya dʰarmavit /6/

Verse: 7 
Halfverse: a    āgaccʰantyāś ca vijanaṃ   vanam evaṃ bʰayāvaham
   āgaccʰantyāś ca vijanaṃ   vanam evaṃ bʰaya_āvaham /
Halfverse: c    samāhitaṃ hi me śvaśrvā   hr̥daye yat stʰitaṃ mama
   samāhitaṃ hi me śvaśrvā   hr̥daye yat stʰitaṃ mama /7/

Verse: 8 
Halfverse: a    prāṇipradānakāle ca   yat purā tv agnisaṃnidʰau
   prāṇi-pradāna-kāle ca   yat purā tv agni-saṃnidʰau /
Halfverse: c    anuśiṣṭā jananyāsmi   vākyaṃ tad api me dʰr̥tam
   anuśiṣṭā jananyā_asmi   vākyaṃ tad api me dʰr̥tam /8/

Verse: 9 
Halfverse: a    navīkr̥taṃ tu tat sarvaṃ   vākyais te dʰarmacāriṇi
   navī-kr̥taṃ tu tat sarvaṃ   vākyais te dʰarma-cāriṇi /
Halfverse: c    patiśuśrūṣaṇān nāryās   tapo nānyad vidʰīyate
   pati-śuśrūṣaṇān nāryās   tapo na_anyad vidʰīyate /9/

Verse: 10 
Halfverse: a    sāvitrī patiśuśrūṣāṃ   kr̥tvā svarge mahīyate
   sāvitrī pati-śuśrūṣāṃ   kr̥tvā svarge mahīyate /10/
Halfverse: c    tatʰā vr̥ttiś ca yātā tvaṃ   patiśuśrūṣayā divam
   tatʰā vr̥ttiś ca yātā tvaṃ   pati-śuśrūṣayā divam /10/

Verse: 11 
Halfverse: a    variṣṭʰā sarvanārīṇām   eṣā ca divi devatā
   variṣṭʰā sarva-nārīṇām   eṣā ca divi devatā /
Halfverse: c    rohiṇī ca vinā candraṃ   muhūrtam api dr̥śyate
   rohiṇī ca vinā candraṃ   muhūrtam api dr̥śyate /11/

Verse: 12 
Halfverse: a    evaṃvidʰāś ca pravarāḥ   striyo bʰartr̥dr̥ḍʰavratāḥ
   evaṃ-vidʰāś ca pravarāḥ   striyo bʰartr̥-dr̥ḍʰa-vratāḥ /
Halfverse: c    devaloke mahīyante   puṇyena svena karmaṇā
   deva-loke mahīyante   puṇyena svena karmaṇā /12/

Verse: 13 
Halfverse: a    tato 'nasūyā saṃhr̥ṣṭā   śrutvoktaṃ sītayā vacaḥ
   tato_anasūyā saṃhr̥ṣṭā   śrutvā_uktaṃ sītayā vacaḥ /
Halfverse: c    śirasy āgʰrāya covāca   maitʰilīṃ harṣayanty uta
   śirasy āgʰrāya ca_uvāca   maitʰilīṃ harṣayanty uta /13/

Verse: 14 
Halfverse: a    niyamair vividʰair āptaṃ   tapo hi mahad asti me
   niyamair vividʰair āptaṃ   tapo hi mahad asti me /
Halfverse: c    tat saṃśritya balaṃ sīte   cʰandaye tvāṃ śucivrate
   tat saṃśritya balaṃ sīte   cʰandaye tvāṃ śuci-vrate /14/

Verse: 15 
Halfverse: a    upapannaṃ ca yuktaṃ ca   vacanaṃ tava maitʰili
   upapannaṃ ca yuktaṃ ca   vacanaṃ tava maitʰili /
Halfverse: c    prītā cāsmy ucitaṃ kiṃ te   karavāṇi bravīhi me
   prītā ca_asmy ucitaṃ kiṃ te   karavāṇi bravīhi me /
Halfverse: e    kr̥tam ity abravīt sītā   tapobalasamanvitām
   kr̥tam ity abravīt sītā   tapo-bala-samanvitām /15/

Verse: 16 
Halfverse: a    sā tv evam uktā dʰarmajñā   tayā prītatarābʰavat
   sā tv evam uktā dʰarmajñā   tayā prītatarā_abʰavat /
Halfverse: c    sapʰalaṃ ca praharṣaṃ te   hanta sīte karomy aham
   sapʰalaṃ ca praharṣaṃ te   hanta sīte karomy aham /16/

Verse: 17 
Halfverse: a    idaṃ divyaṃ varaṃ mālyaṃ   vastram ābʰaraṇāni ca
   idaṃ divyaṃ varaṃ mālyaṃ   vastram ābʰaraṇāni ca /
Halfverse: c    aṅgarāgaṃ ca vaidehi   mahārham anulepanam
   aṅga-rāgaṃ ca vaidehi   mahā_arham anulepanam /17/

Verse: 18 
Halfverse: a    mayā dattam idaṃ sīte   tava gātrāṇi śobʰayet
   mayā dattam idaṃ sīte   tava gātrāṇi śobʰayet /
Halfverse: c    anurūpam asaṃkliṣṭaṃ   nityam eva bʰaviṣyati
   anurūpam asaṃkliṣṭaṃ   nityam eva bʰaviṣyati /18/

Verse: 19 
Halfverse: a    aṅgarāgeṇa divyena   liptāṅgī janakātmaje
   aṅga-rāgeṇa divyena   lipta_aṅgī janaka_ātmaje /
Halfverse: c    śobʰayiṣyāmi bʰartāraṃ   yatʰā śrīr viṣṇum avyayam
   śobʰayiṣyāmi bʰartāraṃ   yatʰā śrīr viṣṇum avyayam /19/

Verse: 20 
Halfverse: a    sā vastram aṅgarāgaṃ ca   bʰūṣaṇāni srajas tatʰā
   sā vastram aṅga-rāgaṃ ca   bʰūṣaṇāni srajas tatʰā /
Halfverse: c    maitʰilī pratijagrāha   prītidānam anuttamam
   maitʰilī pratijagrāha   prīti-dānam anuttamam /20/

Verse: 21 
Halfverse: a    pratigr̥hya ca tat sītā   prītidānaṃ yaśasvinī
   pratigr̥hya ca tat sītā   prīti-dānaṃ yaśasvinī /
Halfverse: c    śliṣṭāñjalipuṭā dʰīrā   samupāsta tapodʰanām
   śliṣṭa_añjali-puṭā dʰīrā   samupāsta tapo-dʰanām /21/

Verse: 22 
Halfverse: a    tatʰā sītām upāsīnām   anasūyā dr̥ḍʰavratā
   tatʰā sītām upāsīnām   anasūyā dr̥ḍʰa-vratā /
Halfverse: c    vacanaṃ praṣṭum ārebʰe   katʰāṃ kāṃ cid anupriyām
   vacanaṃ praṣṭum ārebʰe   katʰāṃ kāṃcid anupriyām /22/

Verse: 23 
Halfverse: a    svayaṃvare kila prāptā   tvam anena yaśasvinā
   svayaṃ-vare kila prāptā   tvam anena yaśasvinā /
Halfverse: c    rāgʰaveṇeti me sīte   katʰā śrutim upāgatā
   rāgʰaveṇa_iti me sīte   katʰā śrutim upāgatā /23/

Verse: 24 
Halfverse: a    tāṃ katʰāṃ śrotum iccʰāmi   vistareṇa ca maitʰili
   tāṃ katʰāṃ śrotum iccʰāmi   vistareṇa ca maitʰili /
Halfverse: c    yatʰānubʰūtaṃ kārtsnyena   tan me tvaṃ vaktum arhasi
   yatʰā_anubʰūtaṃ kārtsnyena   tan me tvaṃ vaktum arhasi /24/

Verse: 25 
Halfverse: a    evam uktā tu sā sītā   tāṃ tato dʰarmacāriṇīm
   evam uktā tu sā sītā   tāṃ tato dʰarma-cāriṇīm /
Halfverse: c    śrūyatām iti coktvā vai   katʰayām āsa tāṃ katʰām
   śrūyatām iti ca_uktvā vai   katʰayām āsa tāṃ katʰām /25/

Verse: 26 
Halfverse: a    mitʰilādʰipatir vīro   janako nāma dʰarmavit
   mitʰilā_adʰipatir vīro   janako nāma dʰarmavit /
Halfverse: c    kṣatradʰarmaṇy abʰirato   nyāyataḥ śāsti medinīm
   kṣatra-dʰarmaṇy abʰirato   nyāyataḥ śāsti medinīm /26/

Verse: 27 
Halfverse: a    tasya lāṅgalahastasya   karṣataḥ kṣetramaṇḍalam
   tasya lāṅgala-hastasya   karṣataḥ kṣetra-maṇḍalam /
Halfverse: c    ahaṃ kilottʰitā bʰittvā   jagatīṃ nr̥pateḥ sutā
   ahaṃ kila_uttʰitā bʰittvā   jagatīṃ nr̥pateḥ sutā /27/

Verse: 28 
Halfverse: a    sa māṃ dr̥ṣṭvā narapatir   muṣṭivikṣepatatparaḥ
   sa māṃ dr̥ṣṭvā nara-patir   muṣṭi-vikṣepa-tat-paraḥ /
Halfverse: c    pāṃśu guṇṭʰita sarvāṅgīṃ   vismito janako 'bʰavat
   pāṃśu guṇṭʰita sarva_aṅgīṃ   vismito janako_abʰavat /28/

Verse: 29 
Halfverse: a    anapatyena ca snehād   aṅkam āropya ca svayam
   anapatyena ca snehād   aṅkam āropya ca svayam /
Halfverse: c    mameyaṃ tanayety uktvā   sneho mayi nipātitaḥ
   mama_iyaṃ tanayā_ity uktvā   sneho mayi nipātitaḥ /29/

Verse: 30 
Halfverse: a    antarikṣe ca vāg uktāpratimā   mānuṣī kila
   antarikṣe ca vāg uktā_apratimā   mānuṣī kila /
Halfverse: c    evam etan narapate   dʰarmeṇa tanayā tava
   evam etan nara-pate   dʰarmeṇa tanayā tava /30/

Verse: 31 
Halfverse: a    tataḥ prahr̥ṣṭo dʰarmātmā   pitā me mitʰilādʰipaḥ
   tataḥ prahr̥ṣṭo dʰarma_ātmā   pitā me mitʰilā_adʰipaḥ /
Halfverse: c    avāpto vipulām r̥ddʰiṃ   mām avāpya narādʰipaḥ
   avāpto vipulām r̥ddʰiṃ   mām avāpya nara_adʰipaḥ /31/

Verse: 32 
Halfverse: a    dattvā cāsmīṣṭavad devyai   jyeṣṭʰāyai puṇyakarmaṇā
   dattvā ca_asmi_iṣṭavad devyai   jyeṣṭʰāyai puṇya-karmaṇā /
Halfverse: c    tayā saṃbʰāvitā cāsmi   snigdʰayā mātr̥sauhr̥dāt
   tayā saṃbʰāvitā ca_asmi   snigdʰayā mātr̥-sauhr̥dāt /32/

Verse: 33 
Halfverse: a    patisaṃyogasulabʰaṃ   vayo dr̥ṣṭvā tu me pitā
   pati-saṃyoga-sulabʰaṃ   vayo dr̥ṣṭvā tu me pitā /
Halfverse: c    cintām abʰyagamad dīno   vittanāśād ivādʰanaḥ
   cintām abʰyagamad dīno   vitta-nāśād iva_adʰanaḥ /33/

Verse: 34 
Halfverse: a    sadr̥śāc cāpakr̥ṣṭāc ca   loke kanyāpitā janāt
   sadr̥śāc ca_apakr̥ṣṭāc ca   loke kanyā-pitā janāt /
Halfverse: c    pradʰarṣaṇām avāpnoti   śakreṇāpi samo bʰuvi
   pradʰarṣaṇām avāpnoti   śakreṇa_api samo bʰuvi /34/

Verse: 35 
Halfverse: a    tāṃ dʰarṣaṇām adūrastʰāṃ   saṃdr̥śyātmani pārtʰivaḥ
   tāṃ dʰarṣaṇām adūrastʰāṃ   saṃdr̥śya_ātmani pārtʰivaḥ /
Halfverse: c    cinntārṇavagataḥ pāraṃ   nāsasādāplavo yatʰa
   cinntā_arṇava-gataḥ pāraṃ   na_āsasāda_aplavo yatʰa /35/

Verse: 36 
Halfverse: a    ayonijāṃ hi māṃ jñātvā   nādʰyagaccʰat sa cintayan
   ayonijāṃ hi māṃ jñātvā   na_adʰyagaccʰat sa cintayan /
Halfverse: c    sadr̥śaṃ cānurūpaṃ ca   mahīpālaḥ patiṃ mama
   sadr̥śaṃ ca_anurūpaṃ ca   mahī-pālaḥ patiṃ mama /36/

Verse: 37 
Halfverse: a    tasya buddʰir iyaṃ jātā   cintayānasya saṃtatam
   tasya buddʰir iyaṃ jātā   cintayānasya saṃtatam /
Halfverse: c    svayaṃ varaṃ tanūjāyāḥ   kariṣyāmīti dʰīmataḥ
   svayaṃ varaṃ tanūjāyāḥ   kariṣyāmi_iti dʰīmataḥ /37/

Verse: 38 
Halfverse: a    mahāyajñe tadā tasya   varuṇena mahātmanā
   mahā-yajñe tadā tasya   varuṇena mahātmanā /
Halfverse: c    dattaṃ dʰanurvaraṃ prītyā   tūṇī cākṣayya sāyakau
   dattaṃ dʰanur-varaṃ prītyā   tūṇī ca_akṣayya sāyakau /38/

Verse: 39 
Halfverse: a    asaṃcālyaṃ manuṣyaiś ca   yatnenāpi ca gauravāt
   asaṃcālyaṃ manuṣyaiś ca   yatnena_api ca gauravāt /
Halfverse: c    tan na śaktā namayituṃ   svapneṣv api narādʰipāḥ
   tan na śaktā namayituṃ   svapneṣv api nara_adʰipāḥ /39/

Verse: 40 
Halfverse: a    tad dʰanuḥ prāpya me pitrā   vyāhr̥taṃ satyavādinā
   tad dʰanuḥ prāpya me pitrā   vyāhr̥taṃ satya-vādinā /
Halfverse: c    samavāye narendrāṇāṃ   pūrvam āmantrya pārtʰivān
   samavāye nara_indrāṇāṃ   pūrvam āmantrya pārtʰivān /40/

Verse: 41 
Halfverse: a    idaṃ ca dʰanur udyamya   sajyaṃ yaḥ kurute naraḥ
   idaṃ ca dʰanur udyamya   sajyaṃ yaḥ kurute naraḥ /
Halfverse: c    tasya me duhitā bʰāryā   bʰaviṣyati na saṃśayaḥ
   tasya me duhitā bʰāryā   bʰaviṣyati na saṃśayaḥ /41/

Verse: 42 
Halfverse: a    tac ca dr̥ṣṭvā dʰanuḥśreṣṭʰaṃ   gauravād girisaṃnibʰam
   tac ca dr̥ṣṭvā dʰanuḥ-śreṣṭʰaṃ   gauravād giri-saṃnibʰam /
Halfverse: c    abʰivādya nr̥pā jagmur   aśaktās tasya tolane
   abʰivādya nr̥pā jagmur   aśaktās tasya tolane /42/

Verse: 43 
Halfverse: a    sudīrgʰasya tu kālasya   rāgʰavo 'yaṃ mahādyutiḥ
   sudīrgʰasya tu kālasya   rāgʰavo_ayaṃ mahā-dyutiḥ /
Halfverse: c    viśvāmitreṇa sahito   yajñaṃ draṣṭuṃ samāgataḥ
   viśvāmitreṇa sahito   yajñaṃ draṣṭuṃ samāgataḥ /43/

Verse: 44 
Halfverse: a    lakṣmaṇena saha bʰrātrā   rāmaḥ satyaparākramaḥ
   lakṣmaṇena saha bʰrātrā   rāmaḥ satya-parākramaḥ /
Halfverse: c    viśvāmitras tu dʰarmātmā   mama pitrā supūjitaḥ
   viśvāmitras tu dʰarma_ātmā   mama pitrā supūjitaḥ /44/

Verse: 45 
Halfverse: a    provāca pitaraṃ tatra   rāgʰavo rāmalakṣmaṇau
   provāca pitaraṃ tatra   rāgʰavo rāma-lakṣmaṇau /
Halfverse: c    sutau daśaratʰasyemau   dʰanurdarśanakāṅkṣiṇau
   sutau daśaratʰasya_imau   dʰanur-darśana-kāṅkṣiṇau /
Halfverse: e    ity uktas tena vipreṇa   tad dʰanuḥ samupānayat
   ity uktas tena vipreṇa   tad dʰanuḥ samupānayat /45/

Verse: 46 
Halfverse: a    nimeṣāntaramātreṇa   tad ānamya sa vīryavān
   nimeṣa_antara-mātreṇa   tad ānamya sa vīryavān /
Halfverse: c    jyāṃ samāropya jʰaṭiti   pūrayām āsa vīryavān
   jyāṃ samāropya jʰaṭiti   pūrayām āsa vīryavān /46/

Verse: 47 
Halfverse: a    tena pūrayatā vegān   madʰye bʰagnaṃ dvidʰā dʰanuḥ
   tena pūrayatā vegān   madʰye bʰagnaṃ dvidʰā dʰanuḥ /
Halfverse: c    tasya śabdo 'bʰavad bʰīmaḥ   patitasyāśaner iva
   tasya śabdo_abʰavad bʰīmaḥ   patitasya_aśaner iva /47/

Verse: 48 
Halfverse: a    tato 'haṃ tatra rāmāya   pitrā satyābʰisaṃdʰinā
   tato_ahaṃ tatra rāmāya   pitrā satya_abʰisaṃdʰinā /
Halfverse: c    udyatā dātum udyamya   jalabʰājanam uttamam
   udyatā dātum udyamya   jala-bʰājanam uttamam /48/

Verse: 49 
Halfverse: a    dīyamānāṃ na tu tadā   pratijagrāha rāgʰavaḥ
   dīyamānāṃ na tu tadā   pratijagrāha rāgʰavaḥ /
Halfverse: c    avijñāya pituś cʰandam   ayodʰyādʰipateḥ prabʰoḥ
   avijñāya pituś cʰandam   ayodʰyā_adʰipateḥ prabʰoḥ /49/

Verse: 50 
Halfverse: a    tataḥ śvaśuram āmantrya   vr̥ddʰaṃ daśaratʰaṃ nr̥pam
   tataḥ śvaśuram āmantrya   vr̥ddʰaṃ daśaratʰaṃ nr̥pam /
Halfverse: c    mama pitrā ahaṃ dattā   rāmāya viditātmane
   mama pitrā ahaṃ dattā   rāmāya vidita_ātmane /50/

Verse: 51 
Halfverse: a    mama caivānujā sādʰvī   ūrmilā priyadarśanā
   mama caiva_anujā sādʰvī   ūrmilā priya-darśanā /
Halfverse: c    bʰāryārtʰe lakṣmaṇasyāpi   dattā pitrā mama svayam
   bʰārya_artʰe lakṣmaṇasya_api   dattā pitrā mama svayam /51/

Verse: 52 
Halfverse: a    evaṃ dattāsmi rāmāya   tadā tasmin svayaṃ vare
   evaṃ dattā_asmi rāmāya   tadā tasmin svayaṃ vare /
Halfverse: c    anuraktā ca dʰarmeṇa   patiṃ vīryavatāṃ varam
   anuraktā ca dʰarmeṇa   patiṃ vīryavatāṃ varam /52/ {E}



Next part


This text is part of the TITUS edition of Ramayana.

Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 8.12.2008. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder.