TITUS
Ramayana
Part No. 203
Previous part

Chapter: 15 
Adhyāya 15


Verse: 1 
Halfverse: a    vasatas tasya tu mukʰaṃ   rāgʰavasya mahātmanaḥ
   vasatas tasya tu mukʰaṃ   rāgʰavasya mahātmanaḥ /
Halfverse: c    śaradvyapāye hemanta   r̥tur iṣṭaḥ pravartate
   śarad-vyapāye hemanta   r̥tur iṣṭaḥ pravartate /1/

Verse: 2 
Halfverse: a    sa kadā cit prabʰātāyāṃ   śarvaryāṃ ragʰunandanaḥ
   sa kadācit prabʰātāyāṃ   śarvaryāṃ ragʰu-nandanaḥ /
Halfverse: c    prayayāv abʰiṣekārtʰaṃ   ramyaṃ godāvarīṃ nadīm
   prayayāv abʰiṣeka_artʰaṃ   ramyaṃ godāvarīṃ nadīm /2/

Verse: 3 
Halfverse: a    prahvaḥ kalaśahastas taṃ   sītayā saha vīryavān
   prahvaḥ kalaśa-hastas taṃ   sītayā saha vīryavān /
Halfverse: c    pr̥ṣṭʰato 'nuvrajan bʰrātā   saumitrir idam abravīt
   pr̥ṣṭʰato_anuvrajan bʰrātā   saumitrir idam abravīt /3/

Verse: 4 
Halfverse: a    ayaṃ sa kālaḥ saṃprāptaḥ   priyo yas te priyaṃvada
   ayaṃ sa kālaḥ saṃprāptaḥ   priyo yas te priyaṃ-vada /
Halfverse: c    alaṃkr̥ta ivābʰāti   yena saṃvatsaraḥ śubʰaḥ
   alaṃkr̥ta iva_ābʰāti   yena saṃvatsaraḥ śubʰaḥ /4/

Verse: 5 
Halfverse: a    nīhāraparuṣo lokaḥ   pr̥ṭʰivī sasyamālinī
   nīhāra-paruṣo lokaḥ   pr̥ṭʰivī sasya-mālinī /
Halfverse: c    jalāny anupabʰogyāni   subʰago havyavāhanaḥ
   jalāny anupabʰogyāni   subʰago havya-vāhanaḥ /5/

Verse: 6 
Halfverse: a    navāgrayaṇa pūjābʰir   abʰyarcya pitr̥devatāḥ
   nava_āgrayaṇa pūjābʰir   abʰyarcya pitr̥-devatāḥ /
Halfverse: c    kr̥tāgrayaṇakāḥ kāle   santo vigatakalmaṣāḥ
   kr̥ta_āgrayaṇakāḥ kāle   santo vigata-kalmaṣāḥ /6/

Verse: 7 
Halfverse: a    prājyakāmā janapadāḥ   saṃpannataragorasāḥ
   prājya-kāmā jana-padāḥ   saṃpannatara-go-rasāḥ /
Halfverse: c    vicaranti mahīpālā   yātrārtʰaṃ vijigīṣavaḥ
   vicaranti mahī-pālā   yātra_artʰaṃ vijigīṣavaḥ /7/

Verse: 8 
Halfverse: a    sevamāne dr̥ḍʰaṃ sūrye   diśam antakasevitām
   sevamāne dr̥ḍʰaṃ sūrye   diśam antaka-sevitām /
Halfverse: c    vihīnatilakeva strī   nottarā dik prakāśate
   vihīna-tilakā_iva strī   na_uttarā dik prakāśate /8/

Verse: 9 
Halfverse: a    prakr̥tyā himakośāḍʰyo   dūrasūryaś ca sāmpratam
   prakr̥tyā hima-kośa_āḍʰyo   dūra-sūryaś ca sāmpratam /
Halfverse: c    yatʰārtʰanāmā suvyaktaṃ   himavān himavān giriḥ
   yatʰā_artʰa-nāmā suvyaktaṃ   himavān himavān giriḥ /9/

Verse: 10 
Halfverse: a    atyantasukʰasaṃcārā   madʰyāhne sparśataḥ sukʰāḥ
   atyanta-sukʰa-saṃcārā   madʰya_ahne sparśataḥ sukʰāḥ /
Halfverse: c    divasāḥ subʰagādityāś   cʰāyāsaliladurbʰagāḥ
   divasāḥ subʰaga_ādityāś   cʰāyā-salila-durbʰagāḥ /10/

Verse: 11 
Halfverse: a    mr̥dusūryāḥ sanīhārāḥ   paṭuśītāḥ samārutāḥ
   mr̥du-sūryāḥ sanīhārāḥ   paṭu-śītāḥ samārutāḥ /
Halfverse: c    śūnyāraṇyā himadʰvastā   divasā bʰānti sāmpratam
   śūnya_araṇyā hima-dʰvastā   divasā bʰānti sāmpratam /11/

Verse: 12 
Halfverse: a    nivr̥ttākāśaśayanāḥ   puṣyanītā himāruṇāḥ
   nivr̥tta_ākāśa-śayanāḥ   puṣya-nītā hima_aruṇāḥ /
Halfverse: c    śītā vr̥ddʰatarāyāmās   triyāmā yānti sāmpratam
   śītā vr̥ddʰatara_āyāmās   tri-yāmā yānti sāmpratam /12/

Verse: 13 
Halfverse: a    ravisaṃkrāntasaubʰābyas   tuṣārāruṇamaṇḍalaḥ
   ravi-saṃkrānta-saubʰābyas   tuṣāra_aruṇa-maṇḍalaḥ /
Halfverse: c    niḥśvāsāndʰa ivādarśaś   candramā na prakāśate
   niḥśvāsa_andʰa iva_ādarśaś   candramā na prakāśate /13/

Verse: 14 
Halfverse: a    jyotsnā tuṣāramalinā   paurṇamāsyāṃ na rājate
   jyotsnā tuṣāra-malinā   paurṇamāsyāṃ na rājate /
Halfverse: c    sīteva cātapa śyāmā   lakṣyate na tu śobʰate
   sītā_iva ca_ātapa śyāmā   lakṣyate na tu śobʰate /14/

Verse: 15 
Halfverse: a    prakr̥tyā śītalasparśo   himaviddʰaś ca sāmpratam
   prakr̥tyā śītala-sparśo   hima-viddʰaś ca sāmpratam /
Halfverse: c    pravāti paścimo vāyuḥ   kāle dviguṇaśītalaḥ
   pravāti paścimo vāyuḥ   kāle dvi-guṇa-śītalaḥ /15/

Verse: 16 
Halfverse: a    bāṣpaccʰannān araṇyāni   yavagodʰūmavanti ca
   bāṣpac-cʰannān araṇyāni   yava-godʰūmavanti ca /
Halfverse: c    śobʰante 'bʰyudite sūrye   nadadbʰiḥ krauñcasārasaiḥ
   śobʰante_abʰyudite sūrye   nadadbʰiḥ krauñca-sārasaiḥ /16/ {!}

Verse: 17 
Halfverse: a    kʰarjūrapuṣpākr̥tibʰiḥ   śirobʰiḥ pūrṇataṇḍulaiḥ
   kʰarjūra-puṣpa_ākr̥tibʰiḥ   śirobʰiḥ pūrṇa-taṇḍulaiḥ /
Halfverse: c    śobʰante kiṃ cidālambāḥ   śālayaḥ kanakaprabʰāḥ
   śobʰante kiṃcid-ālambāḥ   śālayaḥ kanaka-prabʰāḥ /17/

Verse: 18 
Halfverse: a    mayūkʰair upasarpadbʰir   himanīhārasaṃvr̥taiḥ
   mayūkʰair upasarpadbʰir   hima-nīhāra-saṃvr̥taiḥ /
Halfverse: c    dūram abʰyuditaḥ sūryaḥ   śaśāṅka iva lakṣyate
   dūram abʰyuditaḥ sūryaḥ   śaśa_aṅka iva lakṣyate /18/

Verse: 19 
Halfverse: a    agrāhyavīryaḥ pūrvāhṇe   madʰyāhne sparśataḥ sukʰaḥ
   agrāhya-vīryaḥ pūrva_ahṇe   madʰya_ahne sparśataḥ sukʰaḥ /
Halfverse: c    saṃraktaḥ kiṃ cid āpāṇḍur   ātapaḥ śobʰate kṣitau
   saṃraktaḥ kiṃcid āpāṇḍur   ātapaḥ śobʰate kṣitau /19/

Verse: 20 
Halfverse: a    avaśyāyanipātena   kiṃ cit praklinnaśādvalā
   avaśyāya-nipātena   kiṃcit praklinna-śādvalā /
Halfverse: c    vanānāṃ śobʰate bʰūmir   niviṣṭataruṇātapā
   vanānāṃ śobʰate bʰūmir   niviṣṭa-taruṇa_ātapā /20/

Verse: 21 
Halfverse: a    avaśyāyatamonaddʰā   nīhāratamasāvr̥tāḥ
   avaśyāya-tamo-naddʰā   nīhāra-tamasā_āvr̥tāḥ /
Halfverse: c    prasuptā iva lakṣyante   vipuṣpā vanarājayaḥ
   prasuptā iva lakṣyante   vipuṣpā vana-rājayaḥ /21/

Verse: 22 
Halfverse: a    bāṣpasaṃcʰannasalilā   rutavijñeyasārasāḥ
   bāṣpa-saṃcʰanna-salilā   ruta-vijñeya-sārasāḥ /
Halfverse: c    himārdravālukais tīraiḥ   sarito bʰānti sāmpratam
   hima_ārdra-vālukais tīraiḥ   sarito bʰānti sāmpratam /22/

Verse: 23 
Halfverse: a    tuṣārapatanāc caiva   mr̥dutvād bʰāskarasya ca
   tuṣāra-patanāc caiva   mr̥dutvād bʰāskarasya ca /
Halfverse: c    śaityād agāgrastʰam api   prāyeṇa rasavaj jalam
   śaityād aga_agrastʰam api   prāyeṇa rasavaj jalam /23/

Verse: 24 
Halfverse: a    jarājarjaritaiḥ parṇaiḥ   śīrṇakesarakarṇikaiḥ
   jarā-jarjaritaiḥ parṇaiḥ   śīrṇa-kesara-karṇikaiḥ /
Halfverse: c    nālaśeṣā himadʰvastā   na bʰānti kamalākarāḥ
   nāla-śeṣā hima-dʰvastā   na bʰānti kamala_ākarāḥ /24/

Verse: 25 
Halfverse: a    asmiṃs tu puruṣavyāgʰra   kāle duḥkʰasamanvitaḥ
   asmiṃs tu puruṣa-vyāgʰra   kāle duḥkʰa-samanvitaḥ /
Halfverse: c    tapaś carati dʰarmātmā   tvadbʰaktyā bʰarataḥ pure
   tapaś carati dʰarma_ātmā   tvad-bʰaktyā bʰarataḥ pure /25/

Verse: 26 
Halfverse: a    tyaktvā rājyaṃ ca mānaṃ ca   bʰogāṃś ca vividʰān bahūn
   tyaktvā rājyaṃ ca mānaṃ ca   bʰogāṃś ca vividʰān bahūn /
Halfverse: c    tapasvī niyatāhāraḥ   śete śīte mahītale
   tapasvī niyata_āhāraḥ   śete śīte mahī-tale /26/

Verse: 27 
Halfverse: a    so 'pi velām imāṃ nūnam   abʰiṣekārtʰam udyataḥ
   so_api velām imāṃ nūnam   abʰiṣeka_artʰam udyataḥ /
Halfverse: c    vr̥taḥ prakr̥tibʰir nityaṃ   prayāti sarayūṃ nadīm
   vr̥taḥ prakr̥tibʰir nityaṃ   prayāti sarayūṃ nadīm /27/

Verse: 28 
Halfverse: a    atyantasukʰasaṃvr̥ddʰaḥ   sukumāro himārditaḥ
   atyanta-sukʰa-saṃvr̥ddʰaḥ   sukumāro hima_arditaḥ /
Halfverse: c    katʰaṃ tv apararātreṣu   sarayūm avagāhate
   katʰaṃ tv apara-rātreṣu   sarayūm avagāhate /28/

Verse: 29 
Halfverse: a    padmapatrekṣaṇaḥ śyāmaḥ   śrīmān nirudaro mahān
   padma-patra_īkṣaṇaḥ śyāmaḥ   śrīmān nirudaro mahān /
Halfverse: c    dʰarmajñaḥ satyavādī ca   hrī niṣedʰo jitendriyaḥ
   dʰarmajñaḥ satya-vādī ca   hrī niṣedʰo jita_indriyaḥ /29/

Verse: 30 
Halfverse: a    priyābʰibʰāṣī madʰuro   dīrgʰabāhur ariṃdamaḥ
   priya_abʰibʰāṣī madʰuro   dīrgʰa-bāhur ariṃ-damaḥ /
Halfverse: c    saṃtyajya vividʰān saukʰyān   āryaṃ sarvātmanāśritaḥ
   saṃtyajya vividʰān saukʰyān   āryaṃ sarva_ātmanā_āśritaḥ /30/

Verse: 31 
Halfverse: a    jitaḥ svargas tava bʰrātrā   bʰaratena mahātmanā
   jitaḥ svargas tava bʰrātrā   bʰaratena mahātmanā /
Halfverse: c    vanastʰam api tāpasye   yas tvām anuvidʰīyate
   vanastʰam api tāpasye   yas tvām anuvidʰīyate /

Verse: 32 
Halfverse: a    na pitryam anuvarntante   mātr̥kaṃ dvipadā iti
   na pitryam anuvarntante   mātr̥kaṃ dvipadā iti /
Halfverse: c    kʰyāto lokapravādo 'yaṃ   bʰaratenānyatʰākr̥taḥ
   kʰyāto loka-pravādo_ayaṃ   bʰaratena_anyatʰā-kr̥taḥ /32/

Verse: 33 
Halfverse: a    bʰartā daśaratʰo yasyāḥ   sādʰuś ca bʰarataḥ sutaḥ
   bʰartā daśaratʰo yasyāḥ   sādʰuś ca bʰarataḥ sutaḥ /
Halfverse: c    katʰaṃ nu sāmbā kaikeyī   tādr̥śī krūradarśinī
   katʰaṃ nu sāmbā kaikeyī   tādr̥śī krūra-darśinī /33/

Verse: 34 
Halfverse: a    ity evaṃ lakṣmaṇe vākyaṃ   snehād bruvati dʰarmike
   ity evaṃ lakṣmaṇe vākyaṃ   snehād bruvati dʰarmike /
Halfverse: c    parivādaṃ jananyās tam   asahan rāgʰavo 'bravīt
   parivādaṃ jananyās tam   asahan rāgʰavo_abravīt /34/

Verse: 35 
Halfverse: a    na te 'mbā madʰyamā tāta   garhitavyā katʰaṃ cana
   na te_ambā madʰyamā tāta   garhitavyā katʰaṃcana /
Halfverse: c    tām evekṣvākunātʰasya   bʰaratasya katʰāṃ kuru
   tām eva_ikṣvāku-nātʰasya   bʰaratasya katʰāṃ kuru /35/

Verse: 36 
Halfverse: a    niścitāpi hi me buddʰir   vanavāse dr̥ḍʰavratā
   niścitā_api hi me buddʰir   vana-vāse dr̥ḍʰa-vratā /
Halfverse: c    bʰaratasnehasaṃtaptā   bāliśī kriyate punaḥ
   bʰarata-sneha-saṃtaptā   bāliśī kriyate punaḥ /36/

Verse: 37 
Halfverse: a    ity evaṃ vilapaṃs tatra   prāpya godāvarīṃ nadīm
   ity evaṃ vilapaṃs tatra   prāpya godāvarīṃ nadīm /
Halfverse: c    cakre 'bʰiṣekaṃ kākutstʰaḥ   sānujaḥ saha sītayā
   cakre_abʰiṣekaṃ kākutstʰaḥ   sānujaḥ saha sītayā /37/

Verse: 38 
Halfverse: a    tarpayitvātʰa salilais   te pitr̥̄n daivatāni ca
   tarpayitvā_atʰa salilais   te pitr̥̄n daivatāni ca /
Halfverse: c    stuvanti smoditaṃ sūryaṃ   devatāś ca samāhitāḥ
   stuvanti sma_uditaṃ sūryaṃ   devatāś ca samāhitāḥ /38/

Verse: 39 


Halfverse: a    kr̥tābʰiṣekaḥ sa rarāja rāmaḥ    kr̥tābʰiṣekaḥ sa rarāja rāmaḥ
   kr̥ta_abʰiṣekaḥ sa rarāja rāmaḥ    kr̥ta_abʰiṣekaḥ sa rarāja rāmaḥ / {Gem}
Halfverse: b    sītādvitīyaḥ saha lakṣmaṇena    sītādvitīyaḥ saha lakṣmaṇena
   sītā-dvitīyaḥ saha lakṣmaṇena    sītā-dvitīyaḥ saha lakṣmaṇena / {Gem}
Halfverse: c    kr̥tābʰiṣekas tv agarājaputryā    kr̥tābʰiṣekas tv agarājaputryā
   kr̥ta_abʰiṣekas tv aga-rāja-putryā    kr̥ta_abʰiṣekas tv aga-rāja-putryā / {Gem}
Halfverse: d    rudraḥ sanandir bʰagavān iveśaḥ    rudraḥ sanandir bʰagavān iveśaḥ
   rudraḥ sanandir bʰagavān iva_īśaḥ    rudraḥ sanandir bʰagavān iva_īśaḥ /39/ {E} {Gem}




Next part


This text is part of the TITUS edition of Ramayana.

Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 8.12.2008. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder.